*
Makaŕí páŧ ase ki guaffta ná tirikkal ŧí bárdán ná zíá marek, ará kárem
ŧí şef buŕz marisa kek.
Mallak am rańg aná bábat Meļ eŧ o kuhrr) tá asi vaŕ ase, mallak á meļk
irá rańg aná avárí án droşum alera. Mallak á eŧ aná Xafk xísun o elo
mucc á jon ti mon marek.
Maláyálam Inđíá ná riásat Kerálá ŧí ít marek iŧí ta.
Maolví Abdul Vaháb Laeŕí
Mastung Balocistán ná asi zilla as e. Mastung vaxt as e ŧí zilla Kalát
ná başx ass vale ŧí Kalát zilla ģán jitá karer ta o asi púskuno zilla
as joŕ karer ta.
Intizámí başx ák
Zilla Mastung ná musi taehsíl o. Daşt Kaŕdigáp Mastung iskán Mastung zilla ná assur: Khađ Kúca. Ģulám Paŕenz Kárez Not Mastung. Sorgaz Daşt Isplinjí
Kának Şex Vásil Kaŕdigáp Soro
Vale aŧí asi púskuno as Alízaí ná pin aŧ joŕ mass ak, o dása union council o.
Ábádí o xalkat aŧí Mastung zilla ná ábádí takríban ass.
Mastung zilla ŧí geştir Bangulzaí , Şáhvání, Laehŕí , Raesání, Kurd,
Sarparra, Sayyad , Mámad Şahí , Dehvár , Alízaí , o Rind rahengira, aráfk
Baloc va Musulmán o. Bráhuí ziáda tar ít karoká bolí e.
Matal ák
Matal Masxat Kissa
Murú ki haŕí mare aŧ áte
bá xalo.
Lácár o nizor á bandaģe ar kas şef xalek
vale o kasse nuksán tinńg kappak.
Muŕda káik, oná pallavá
misk aná cúnðí as
tafoke.
Zindaģá bandaģe ic kadr affak,arátam ki o
kask guŕá ar kas oná sifat e kek.
Maonińgá Gidán ar kas
ná káŧum áŧe. Maot án kas đakkińg kannińg kappak tene.
Nádán báz pánińg án
dáná mafak.
Pánińg o kannińg aŧí baz farke; bázińgá
nasíat ic asar kappak.
Xáxar ná pad his e.
Asi suár e dańź aff.
Hork ingá túfak án irá
bandaģ xúlíra.
Pen aná már án tená
koringá masiŕ juán e.
Dúşa ná kunok kambará
rez án xulík.
Pen aná deńŕúń nemroc
á piráik.
Kattár, aga xísun ná am
mare piđ aŧí xalpasa te.
Dahk jalle Bohlú, kahŧ
kune paxír.
Huc sattar haŕí mare
tená maháre đalpak.
Ílum xalek sexá ŧí biŧik.
Pen aná már án tená
kohr ingá Masiŕ juáne.
Axxas lep e ná amoxas
nate muríf.
Nat aná giŕá kin dú aná
e biŧpa.
Jang, Jang áxir xaer.
Tená pí án gand bafak.
Pír cuná titav, záífa to
pullipak.
Piđ, nang án şef e.
Asi suár e, dańz aff.
Şár aná xalok ábád
marek, Piđ aná xalok
ábád mafak.
Duzz aná ciráģ, lagipak.
Piđ Bolán ná jahl e.
Jahl tá bá tafingik,
bandaá átá bák
tafingpasa.
Narína kucak ná zát e.
Kucak Hađ án xuaş
marek, Ðaģár dír án.
Xan xulík, Dú kárem kek.
Iştáf á Punđú, irá vár pí
kek.
Tuss kacárí ná e, Tíz
xuája ná e.
Duzz asi guná as kek,
Xuája sad guná kek.
Xan tá şarmindaí án, nat
aná şarmindaí juáne.
dá matal geştirí urzxuáí, mark o mátan ná
vaxt á páningik, ki urzxuáím yá xuaş ámdí
ŧí bandaģ ure kappae.
Bázinģ sifat, pehŧ aŧí
hisáb e.
Bázinģ sifat, pehŧ aŧí
leka e.
Ganda ģ kutaģ ák, juán
ingá katiģ e đehr kera.
Juán ingá katiģ áte,
ganda ģá kutaģ ák đehr
kera.
Siál aná báhjí e kun, hađ
e ta táx aŧí tix.
Janvarí ná tú Gregorí sáldar aŧí pancamíko tú e, o Gregorí sáldar ná
amo aft tú tián asiŧ as e aráftá de marera. Đaģár ná Kutubí Nema ŧí
dá tú am hatam ná mosum aŧí lekingik.
Táríx
Maí aná tú aná pin Yúnání xudá ná pin án allingáne, arásiŧ ki
Roman daor aná aoládí ná xudá ton ganđingik arásiŧ ná melá
Maí aná tú aŧí ađđ tiningáka.
Xás á dek
Áirlaeńđ aŧí Beltane , tírma ná avalíko de
Mazúr tá De
Jápán aŧí Áín ná De
Naedarlaenđ aŧí Kahok áte Yát Kanning ná De
Jápán o Koríá ŧí Cuná tá De
Yúrapí Baddhí ŧí Yúrap ná De
Maeksíko, Guáŧemálá o Al Salváđor aŧí Lumma ģátá De
Nars áŧá Miyánustumání De
Finlaenđ aŧí Finlaenđ ná De
Nárve ŧí Áín ná De
Mehrgaŕh ná đass o nişán
Mehrgaŕh Xal aná Púskuná Daor aná bház kadrí
o damb as e. Dá aeno ná Balocistán ( Pákistán) ná Kaccí iláka ŧí e. Dá
duniá ŧí kiştokişár o máldárí ná ģuŧŧ án mutkuná nişání e.
Dá damb Bolán ná xuŕká o Koŧá, Kalát o Sebí ná niám aŧí e. Dá damb e aŧí Faráns ná dambzántkár
paŧŧásus xanásus, o dád ná niám aŧí xutásur. Mehrgaŕh
ná avalíko ábádí dá ekaŕ ná damb aná kutub-deŧik ná kunđ áŧe ki
aráŕe ná niám aŧí asi kiştokişárí xalk as massune.
Zind o Zánt
Mehrgaŕh ná avalíko daor aná maxlúk kacca (liccaģ aŧ joŕ karok) o xişt
aná urá teŧí rahengáka. Tená ģalla ģáke ambár teŧí đakkára, o miss
aná aozár tixára tenton, aráfte handí bhaŧŧa ģáteŧí joŕ karera. Ofk jao,
xolum, ber o ilár dasera o meļ, eŧ o elo sádár torera.
Rand aná daor aná maxlúk izm o hunar ton
bház xuárí karera. Ofk xuár joŕ kanning, sáhdár tá sil e bising o kassa
kanning, xal tián aozár joŕ kanning aŧí máhir assur. iskán
dáŕe maxlúk ábád rahengáne. aŧí sáinşí jarída aŧí paŕav xallingásus ki insán ná táríx
aŧí zinda ģá insán ná dantán e ŧung kanning o pur kanning ná ģuŧŧ án
mutkuná (Xal aná Púskuná Daor aná Sarí Daor aná) nişání Mehrgaŕh
án dú bassune.
Dambzánt aŧí kadr
Mehrgaŕh e dása Sind Benŧ Taezíb ná sarí
daor xiál kanningik.
Mehrgaŕh ná avalíko daor
Dambzántkár ák Mehrgaŕh ná ábádí e bház daor teŧí vanđ kera.
Mehrgaŕh ná avalíko daor Xal aná Púskuná
Daor aŧí ass. Dá daor aŧí razán istimál matavaka. Sarí kiştokişár ná
biná e nem-páhválí maxlúk kare ki xolum o jao dasera o meļ, eŧ o elo
sáhdár torera. Xalk o şárk tá niám aŧ cár başx assur o kacca (liccaģ aŧ
joŕ karok) á xişt aŧ máŕí tafesur. Andá daor aná kabr átián kárí, xal o
hađđ aná aozár, xuár, báínk, hár am dú bassuno. O narína ģátá kabr
áteŧí ziát giŕá tixok massuno. Dákán bedis kuck, feroza o elo xal teaŧ
joŕ suht o niáŕí o sáhdár tá cunko but am dú bassuno.
Mehrgaŕh ná iraŧamíko o musiŧamíko daor
Mehrgaŕh ná iraŧamíko o musiŧamíko daor Xal aná Púskuná Daor aná amo vaxt as ki
razán istimál massaka iŧí ta, o Miss Pittal ná Daor ass. Dá
daor aŧí bház kacc aŧ giŕá joŕ kanning o púskuno vaŕ tá istimál ná kaí
nişáník milláno. Camkoká xuár o bisoká liccaģ ná but joŕ karera ki ziát
xúŕtí aŧ kárem marok ass íá tá. Niáŕí tá but ák rang o suht aŧ berifok
assur. Vaxt aná gidreng ton kabr áteŧí tixoká giŕák macciŧ salisá inár o
bíra suht salísur, o niáŕí tá kabr áteŧí ziát giŕá tixingár. Avalíko ŧappok
liccaģ o hađđ aŧ joŕ assur o assur íá tá.
Mehrgaŕh ná cáramíko daor ná niám aná vaxt aŧí şár e yala kanningásus. Dá
Sind Benŧ Taezíb ná niámíko daor ass.
Meļ maxlúk kin sú o páļ aná asi bhallo vasíla ase. Asi vaxt
ase án dá sáhdár e urá teŧí láho kanningáne o dáŕán kaí fáida ģák
allingáno. Meļ e máldárí kin láho kanning ná avalíko đass Mehrgaŕh ná
damb átián millik. Páļ o sú ton avár dáná sil o kás e am naná páhválí
maxlúk tená zind aná vádání tekin kárem aŧí atisá karene. Balocistán
aŧí maxlúk ná láho karoká khurr teton avár yala o maşí meļ am saxt
bház e.
Xáotbandí
Bhallák Niámíkok Xad uŕok ák
Xáot Meļ Meļ Meļ
Nar Xaŕ Gaŧor Sor
Máda Mir Gaŧor Sor
Mana Kaŕo Jalab, Kaŕda Jalab, Kaŕda Jalab
Bhází Khurr Khurr Xúŕda
Meļ aná elo mánaģák
dun to meļ Eŧ,Mat,Daģar Mir, xaŕ o sor tá xáot ná pin e.
bíra Mir, xaŕ o sor tá xaot e am Meļ pánińgik.
asi sor, asi mir o asi xaŕ e am Meļ pánińgik.
Kuhrr Mir, xaŕ o sor ) e am Meļ tá báhzí xiál kannińgik.
amo buzgal Mál) e am Meļ tá báhzí xiál kannińgiuk, ará ná bábat dá
málúmdári maff,ki axxas, eŧ o axxas,mir o. yá dá samá maff ki, buzgal
ase yá kuhrr ase.
Píuná Meļ
Píuná Meļ, bráhuí ná bajází ase, dá ná matlab "sád" o "sáda ińgá
bandaģ" ná e .arátam ase bandaģ ase ná succáí, sádaí, ust sáfí e
darşán kannińge to pára, "Filáńí Píuno meļ ase" yání, filáńí báz sáda e.
dá am arrifoko ít ase ki, "Píuná Meļ" aná andá antae "Xísuná meļ" yá
"mon ińgá meļ" antae matav? dá xátir án "píuná meļ" pánińgik,
antaeki, píuní, yá píuná puc o elo giŕák mur án páş o aga dáftiá mono
ŧik, dág as mare to o mur án xanińgo, andá savab án sáf o sáda ińgá
bandaģ kin dá pánińgik ki, filáńí píuno meļ ase. yání oná ust kalp aff.
Meļ aná mána
dun to meļ Eŧ,Mat,Daģar Mir, xaŕ o sor tá xáot ná pin e.
bíra Mir, xaŕ o sor tá xaot e am Meļ pánińgik.
asi sor, asi mir o asi xaŕ e am Meļ pánińgik.
Kuhrr( Mir, xaŕ o sor ) e am Meļ tá báhzí xiál kannińgik.
amo buzgal (Mál) e am Meļ tá báhzí xiál kannińgiuk, ará ná bábat dá
málúmdári maff, ki axxas, eŧ o axxas, mir o. yá dá samá maff ki, buzgal
ase yá kuhrr ase.
Minuk amo irá şáxa páŧ te pára aráfte gidán o cúŕí te buŕzá toning kin
tamba ģámbár cúŕí o gidán tá niám aŧí jikk kanningik. Dáfte Sáráván
aŧí minuk, Jháláván aŧí manj o Xárán aŧí jhamuk pára.
Laozánk o Cágiŕd aŧí jága
Xalkí o şaer ase:
gidáne baş kare şaş ingá manj átiá
xank kaná toroko joŕí á hanj átiá
Pen xalkí o şaer ase:
xalkusun xalkusun gidán ná manj áte
bega ná banning ton xáxar tiss ganj áte
Miŧhŕí Balocistán ( Pákistán ) ná Kaccí iláka ná şár as e. Dá Raesání
tumandár ná hanken rahengáne.
Dáfte am ur
Kaccí
Náŕí
Muhammad (Sallallá o alehi vasallam) Abdullá bin Abdul Mutallib ná
urá ŧí (ísví) ŧí vadí mass. Musulmán átá akída ná rid aŧ
Muhammad () Alláh Taálá ná kunđ án duniá válá tá idáyat kin ráí
karok á guđđíko Nabí e, o oŕán guđ icc o Nabí as bafaro.
Morak laoz "Mon" án peştammáne, mon yání siágí, ará píun
maff. buzgal yá Meļ teŧí Morak, amo Eŧ yá Meļ e pára, ará caŧ mon
mare. oŧí mon ińgá rańg án bedis pen icc o rańg as baff. andun
Morak, mon ińgá Eŧ e pánińg án bedis, Mon ińgá bandaģ kin am
Morak pánińg mannińg kek. aráde "Muşkí" am pára.
Mulk ák (Ábádí ná hisáb aŧ)
Mulk aná Bráhuí ŧí ará mána e o asiŧ án ziáte. asiŧ dá ki, Đaģár e am
mulk pára.amo đaģár aŕa ábád mare. naná páhválí á maxlúk mulk e
andá mána kin xiál kek. naná ráj aŧí geştrí mulk yáńí đaģár ná zí á
kabáilí á jang ák vadí marera. dákán bedis şeahrí á xalkat mulk aná
mána ŧí vaddíkí as attisá dáŕán Đeh, đaģár, yá asi jitáo mulk ase ná
xiále alek.
Naná Mulk Balocistán
Naná Mulk aná pin Balocistán e. Balocistán amo mulk e ará ná símák
musi mulk áton laggera. badkismattí aŧ Balocistán ná pákistán o írán
ton asi bahllo iláka as kaoza e.
Mulk ák (Đaģár ná hisáb aŧ)
Mulk átá ridband
Dáfte am ubbo Avála ģák
Musulmán dín Islám ná mannok áte pára. Oftá akída ná rid aŧ Alláh
asiŧ e, o Muhammad () Alláh ná ráí karok á guđđíko nabí e
Máldíp — Asi mulk as e.
Mámúd Auliá Balocistán ná iláka Bhág Náŕí ná şár as e.
Dáfte am ur
Náŕí
Bhág Náŕí
Kaccí
Márc aná tú Gregorí sáldar aŧí musiŧamíko tú e, o Gregorí sáldar ná
amo aft tú tián asiŧ as e aráftá de marera. Đaģár ná Soelí Nema ŧí
dá tú mosum ná hisáb aŧ Kutubí Nema ŧí Satumbar ná maŧŧ e.
Táríx
Márc aná pin aná bumpad vaxtzamánaí Rom aton ganđingik ki o vaxtá
dá sál aná avalíko tú ass o aná pin aŧ cáingáka ki án
allingásus ki Roman átá jang aná xudá ná pin ass. Rom aŧí Márc
hatam ná avalíko tú e o dá sál aná o jangí julav átá biná ná dalíl e.
Janvarí yá to Bádşáh yá guŕá ná xuŕk áteaŧ) ná zamána ŧí sál aná avalíko tú kanningá. Rús
aŧí 15'míko sadí ná guđsar iskán Márc aná táríx án sál aná biná e
hisáb kanningáka. Bartáníá o oná naoábádík iskán án
púskuná sál aná biná e hisáb karera, o okán pad Gregorí sáldar e tenáí
kanningá. Bház á ráj o dod áteŧí dáiskán e púskuná sál aná biná
Márch aŧí kanningik.
Xás á dek
Amríká ŧí Xuáning ná Rájí De
Balocistán aŧí Balocí Dod o rabeda ná Rájí De
Niáŕí tá Miyánustumání De
Albarŧ Áinsŧáin ná vadí manning ná de
Naoroz
Soelí Afríká ŧí Insání Hakk átá De
Duniá ná Dír aná
Pákistán aŧí Pákistán ná De
Bangládeş aŧí Ájoí ná De
Bráhuí báşágal ná avdamíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná
cáŕdamíko báşá e, o tene án sarjambáşá as e.
Naelsan Manđelá án iskán Soelí Afríká
ná sadar rahengáne. O Soelí Afríká ná avalíko sadar as ki sarjam
jamhúrí gicenkárí ŧí gicen kanningá. Sadárat án must Manđelá apártíđ
ná xiláf juhd aŧí kárkun as ass o ná sarok ass.
aŧí od uşing-pirģing ná ilzám aŧí dazgír kanningá o umrkaed ná sizá
tiningá. Manđelá sál zindán aŧí gidrefe. á zindán án
xalásí án pad o ganj-naslí jamhúr kin maroká ítgap áteŧí tená párŧí ná
nemag án sarokí kare, arásiŧ aŧí ofk aŧí sarsob massur. án iskán sadar ná bistár aŧ o ravádárí o rájí baddhí kin geştir xuárí
kare. Soelí Afríká ŧí Manđelá e ná ehzází pin tiningáne. Manđelá án geş ehzáz kaŧŧáne, aráfteŧí ná Nobal Eminí Inám am avár
e.
Namírán átá ambár Afta
Naombar ná tú Gregorí sáldar teŧí yánzdamíko tú e, o Gregorí sáldar
ná amo cár tú tián asiŧ as e aráftá de marera. Kutubí Nema ŧí
Naombar ná tú soel aŧí barek o Soelí Nema ŧí hatam aŧí barek. Đaģár
ná Soelí Nema ŧí dá tú mosum ná hisáb aŧ Kutubí Nema ŧí Maí ná maŧŧ
e.
Táríx
Dá tú mutkuná Roman sáldar aŧí noamíko tú ass o dáná pin laoz
"" án peştammáne ki matlab ta "no" e.
Xás á dek
Inđíá ŧí Cuná tá De, andá de Inđíá ná avalíko Vazír Ázum Panđit
Javáharlál Naerú ná vedí manning ná de e
Laetvíá ŧí Ájoí ná De
Labnán aŧí Ájoí ná De
Narína ģátá Miyánustumání De
Polaenđ aŧí Ájoí ná De
Nepál
Baerak Nişán
Rájí saot
Dárulukúmat Kathmandu
Bhallá Şár Kathmandu
Sarkárí bolí Nepali
Elo bolík Tibetan, Indí, Nepal Başa
Hukúmat
- Nizám Vafákí Párlímání
- Vazír Ázum Madhav Kumar Nepal
- Sadar Ram Baran Yadav
Đaģár
- Kulloí
- Dír
Ábádí aná andáza)
Zar Nepáli Ruppai
Vaxt NPT
Nivişt ná biná o rodum.
Andun ki bolí bandaģ ná ilm o pám ton avár avár asi asi laoz’ laoz átá
mána o ráband ná amal án gidreńgisa sad á sál átá jod o xuárí án pad
rudom alisa asi bákáida o şikl as alk. Andun nivişt ná am biná o
rudom ná am asi anduno táríx ase.
Bolí ánbár nivişt ná am avlíko joŕ karoká ná bárav aŧ kas tippak, vali
oná biná ná bárav aŧ bolí ná máir o zántkár ák mutkun á damb o
berişt átá paŧ o pol o mutkun á bandaģ átá amo nişán átián andáza
zarúr xalera.
Pámdár átá rid aŧ “nivişt” am insane ná rájí zind aná asi gurj as ass.
Andun ki bandaģ átá avár raeńg, avár kárem ná o avár kárem ít o gap
ná xuást gár ass. Andun ít o gap “nivişt” ná xuást e moní es. Antae ki
dá rid aŧ paŧ o pol karok átá andá xiál e ki nivişt ná joŕ mannińg ná
savab am asal aŧ “bolí” ná aval sar aŧi istimál maroká amo işára ģáko
aráfte bandaģ tená xiál átá darşání kin kárem aŧí es.
O dun ki asi bandaģ as arátam elo e tená ít e darşán kannińg xuáis to
ará giŕák amo bandaģ ná xan tá mon á sáŕí assur oftá kunð á to o dú
murífe o işára kare o tená masxat e darşán kare, vali ará giŕák amo
jága ŧí sáŕí allavas yá xan tián avdem assur. Oftá bárav aŧ po kannińg
kin bandaģ naşx o cişx átá sebo e alk. Asi bandaģ xan tián cap giŕa
sená barav aŧ elo bandaģ e pánińg xuáis to o asi naşx as kaşşisa o lík
áteŧ amo giŕá ná foŧú as joŕ karisa tená ít e elo iskán sar kannińg ná
koşist kare. Dá vaŕ aŧ naşx, cişx o foŧú tá zaríat aŧ ít o gap asi elo
iskan ná xiál átá farávání kin pen ziát ásirátí vadí kare.
Dáŕán bandaģ ák asi elo ná ít e juán vaŕ aŧ poh mannińg şurú massur.
Dun dá tasvír tá bolí am oftá bhallo zarúrat as joŕ mass. Padá vaxt
aton avár avár ar giŕá o işára kin bákáida vaŕ aŧ asi xás o nişán as
mukarrar kannińgá, dun dá işára o nişán ák candí vaŕ aná “tavár” átá
kuálxuáí e karisa arf aná şikl o pin aŧ mustí bassur. Dá vaŕ bákáida
nivişt ná biná mass. Aval sar aná bandaģ ki dáxadar aklí o zaení vaŕ aŧ
puxta allav oná avlíko nivişt am oná bolí ánbár siddá sáda o nivişt as
ass. Bináí daor aŧ bandaģ mana coŧ rásto lík kaşşá o foŧú joŕ kannińg
ná koşist kare. Andá koşist nivişt ná bundáv ná savab mass.
Dá bundáví á nivişt ki coŧ rást ingá lík átián biná alk, dáde máir
lisáníát ák tasvírí likvaŕ () ná pin etira. Dá likvaŕ duniá ŧí insan
ná avlíko nivişt am pánińgik. Misr aná bátík dá xat e musi azár sál
iskán istimál karer. Vali dá xat aná kull án bhallá vael dá ass ki bandaģ
e tená ít e darşán kannińg kin báz ziát foŧú kaşşoí tammáka, dáŕán
bedis báz á giŕá tá foŧúk joŕ mannińg am kattavasa. Andun dá xat
bandaģ ná de pa de án tez raftár á zind aton avár tammińg aŧí am
allav.
Dá xátir án dá xat áŧi bandaģ tená gurj átá rid aŧ badalí karisa iná.
Madán madán á foŧúk sáda Marisa inár. O asi vaxt as anduno am
bass, ki foŧú tá púrav á naşx ák ģaeb Marisa inár o dáftá jága ģá
alámat ák salísur. Antae ki vaxt o xuárí ná bacat kin bandaģ e kam
vaxt aŧí báz likkińg ná gurj mass. O dá tez likkińg ná vajja ģán foŧúk
guanð Marisa bíra lík átá majmúa as joŕ massur. Dun dá tasvírí likvaŕ
líki nivişt átí badal mass. Matlab dá ki dása nivişt bíra
alámat átiá bass salís. O ar foŧú kin asi jitá o alámat as mukarrar
mass. Dása de aná foŧú bíra de e darşán kattavaka dáŕan roşnáí o
básuní ná am matlab allińgáka. Dávaŕ aná xat e pámdár ák xiál navísí
yá fikr nigárí () ná pin etira. Dása bandaģ dá xat aŧí tená
amo aesás o xiál áte am nivişt aŧí es ará dáŕán must mumkin allavas.
Andun nivişt ná elo súrat ará padá arf átá şikl aŧí badal mass ode
Tavár (saot) navísí ná pin tinnińgik dáŧí ar sádár o giŕá
e oná tavár ná rid aŧ likkińg ná biná mass. Aeno án báz vaxt must
arátam iskán Sumerí likvaŕ ná namúna (kutba) ģák dú tammitavesur,
amo vaxt iskan máir ák Misrí Íroģalfí e duniá ná avlíko nivişt sarpand
massura. Vali táríxí rid aŧ Sumerí kaom aná urúj ná daor (
kabal massí) Misrí bod o berişt án must aná daor as guandińgik dá
xátir án dá pánińg ki Sumerí kaom Misrí teán must nivişt ná biná e
karesur ģalat mafaro, antae ki dá daor aná giŕás nivişt (kutba) ásár
kadímá ná máir áte dú tammáno. Dá panc azár sál mutkun e. Sumerík
miş aná taxtí átiá nivişta karera. Dá kaom aná muc
károbár mandar áteŧi massaka, ará proat átá dúŧí ass. dá proat ák ar
vaŕ aná isáb kitáb e sogav kannińg kin miş aná taxtí teá nivişta karera
aráfte padá de á bárifińgáka. o aga zarúrat tammáka to dá taxtí te
xáxar á am bisifińgáka. Vali misr aná bátík Pepras (asi vaŕ aná káģaz
as) ná ejád e karesur o oná zí á likkára. Bar ál misrí íroģalfí xat (tasvírí
xat) ana íra xuánnińgáka balkin pámdár ák dá rid át dá am xiál kera ki
urúf tahajjí yá abjad aná bundáví á soc am andá xat án allińgáne.
Íroģalfí xat máŕí teá nakş o nigár kin istimál massaka o bíra mazabí
kaŕda ná xat ass. Andun dá nivişt ná asi pen şikl as íratek ná pin aŧ
piní e, am moní barek. Dá xat pepras ná ejád án guð kam vaxt aŧí ziát
likkińg ná savab án joŕ mass. Aráŧí foŧúk guanð marisa alámatí şikl aŧ
moní bassur. Dá nivişt am bíra álim átekin ass, aráfk dáŧí díní o kitáb
nivişta karera .lass maxlúk kin dá xat aŧí nivişt mana ass. Dá xátir án
ám bandaģ tená gurj aŧá púraví kin “Devtekí” piní á xat e joŕ kare dá
nivişt e jamúrí yá avámí ná pin am tinnińgik.
Misrí íroģalefí likvaŕ elo maxlúk o duniá kin Abjad, urúf tahajjí ná
savab to joŕ mass, vali tenaŧ Misr aná bátík kadámat pasandí ná vaja
ģán dáná istimál án mon e aŕsár. Fonekí amo kaom ass ará duniá e
avlíko vár Abjad ná ŧekí tiss. Dá vápár karoká kaom Kin'án (Falastín)
ná iláka Baíra Rom ná samandarí kirr á ábád ass. Dá kaom misr aton
vápárí tálukdárí o Inińg bannińg ná vaja ģán aval sar aŧ to, Misrí íro
ģalefí likvaŕ aŧí nivişta kareka, vali pad án andá likvaŕ ná bundáv átekin
urúf tahajjí joŕ karisa asi jitá o likvaŕ ase ná bundáv e tixá o bhallo
vaxt asiskán dáná istimál e am kare.
Andun asi vaxt as anduno am bass ki Fonikí kaom tená zavál e
raseńgá o dáná jága ģá şám aná “Árámí” kaom buŕzá bass. Dá kaom
aná ŧikk “Damişk” ass. Fonekí o Árámí tá likvaŕk asiŧ elo án báz xuŕk
assur. Dá xátir án dása dá likvaŕ “Árámí” ná pin aŧ mustí bass. O dá
kaom dá likvaŕ e misr án es Industán iskán tálán kare.
Duniá ná kaí bolík dunki Ibráni’ Saráni’ nibtí’ Saniáí’ Paelví’ o Arabí
andá likvaŕ ná şáx ák pánińgira. dáŕán bedis am duniá ŧí likvaŕ ná
candí kism ák arer. Vali Misrí teánbár Cín aná maxlúk am báz ziát
kadámat pasand o maxlúk ase, antae ki ofk aeno am musi azár sál
must aná bináí á nivişt yání tasvírí likvaŕ e barjá tixáno.
Dun to bandaģ avlíko vár Xal aná zí á likká, yání mutkuná damb o
berişt átián dú tammoká amo Xalk, arátiá naşx, cişx o ofte insane ná
avlíko nivişt karár tinnińgik. Vali dáŕton avár avár máir áte candí nivişt
ák anduno am dú tammáno ará Xal tá zí á affas balkin Puc’ Sil’ Miş o
Páŧ aná taxtí’ daraxt aná coðí’ pann o pepras ná zí áŧo. Matlab dá ki
vaxt aton avár avár bandaģ na bíra nivişt aná vaŕ o ðaol e şon tiss
balkin nivişt kin am candí vaŕ ná giŕá te kárem aŧí es aráná sarsob o
áxrí á şikl aeno káģaz ná súrat aŧ naná mon áte.
Rudom
Noşke Balocistán ná şár as e.
Piní á jága ģák
Zangí Návaŕ
Piní á xalkat
Gul Xán Nasír
Ázát Jamáldíní
Nádir Kambráńŕí
Paedáiş
Mark
Mark aná
savab
Makám Şál
Kaom Baloc
Piní á káremk Kitáb ák: Şanza Girok
Cunák
Lummabáva
Dazrand
Nádir Kambráńŕí ná aslí pin Abdul Ģafúr
ass o aŧí vadí mass. Bráhuí bolí ŧí maroká púskuná şáirí ná amo
sarxel Şáir átián e, aráfk şáirí soc o fikr átekin púskuno kasar as
malár.Nádir Kambráńŕí o Bábú Abul Ráhmán Kurd asi daor aná şáir
assur o asi vaxt aŧí şáirí ná biná e karer. dáfk şáirí o adabí tálukdárí án
bedis,asi andá siásí şaúr o guşát dúí karer.
Nádi Kambráńŕí ná şáirí ná pad aŧ am keí vákiaģák tafoko, dunto
buniádí vaŕaŧ Nádi Kambráńŕí ná şáirí ŧí Rúmání o Işkía mazmúńk zebá
assur antaeki, duniá ŧí ar asiŧ fitrí akk tixik ki o tená ust aná xuást o
xuáindárí tá rid aŧ zind e ter ke.
Nazría o Soc
Şáirí e Í o Abdul Ráhmán kurd asi and á şurú karen o vaxt naná şáirí ŧí
geştrí rańg, Kaomí o Vatan dostí ná ass. dunto kaná şáirí okán must
asi rúmání o ádisa ase án şurú mass. dá vákia kane á báhz ajabo
kaefíat o asar as şáģá. mana vaxt í zind aná xuaşşí o hanení teán
bezár, Maş o baeván o Jańgal áteŧí gidrefaŧe taniáí o kudrattí nadára
ģátíán xuŕkí kane ajíbo sebo o ustjamí as tiss kaná ģaor o fikr aná vák
vaddáh o aosáb mazbút mass.
Şáirí ná savab ant as mare, kudrattí nidára ģák o yakaí án Nádir
Kambrání e ará sebo dú bass, oŕán oná şaerí guşát o fikr ák malingár
dáftá şáidí oná şaer áteŧí millik.
Áşobí Soc
Nádir Kambráńŕí ná ust aŧí ðaģár ná gaŕattí o bevasí o lácárí ná kuŧka,
oná soc aŧí muzáimat o áşobí asar vadí kannińg ná zaría o savab
marek, arákán pad Nádir Kambráńŕí ná şáirí ná rańg badal marek. oŧí
muzáimattí, áşobí, jaoza ģátiton avár siásí şaúr o sud aviŕda marek.
antaeki, o tenaŧ siásí Taerík átá başx joŕ ass, o kaomí taerík átá savab
án duáńzda sál jlávataní ŧí am ter kare. o padá Ðeh án peşan
raeńgińg, tená miş aná gand án mur , tená azíz o karíb áteán murr
mannińg aŧí ust á ant gireńgik? soc o xiál áteŧí muzáimattí asar ná
pallav, had án ziát vadí marek, arátam dá saxtí sorí, ðukkiáí te laoz átá
lives aŧ duví án peşan atińgik to dun ińgá şáirí, ŧahp á dahk xallińg ná
misl aŧ ar Xal ińgá ust áte mom kek
Kitáb ák
Nádir Kambráńŕí Bráhuí adab aŧí asi şáir ase ná rid aŧ cáińgik, vali o
şáirí án bedis nasr aŧí am juáno and as tixik, nasr aŧí Afsána, paŧŧopol,
tabsra, o Bráhuí bolí ná bábat am nivişta karene. vali Bráhuí adab aŧí
Nádir Kambráńŕí ná Áşobí o Muzáimattí şáirí ná maŧ aff.
Şanza Girok
Şanza Girok, Nádir Kambráńŕí ná şáirí ná kitáb ná pin e, ará
avlíko jár Jún aŧí Bráhuí Akeðmí Koŧá ná páraģán şenk mass.
şanza girok ná kitábat e Abdul Gafúr Mámad şaí karene. Şanza Girok panna ģá tálán e, ará ŧí Ammd , Nát , Rezváńk, o Nazm aná Áŧí ŧí
nivişt millik.
Darşán e Xiál ák
Nádir Kambráńŕí, şanza girok ná Pináfí e tená Báva ná pin á karene.
Pináfí
"Dá kitáb(şanza girok) e gahińg á Álim, Pákbáz á Buzurg, tená
Mehrbán á báva Ímándár Ájí Sáib Xán Kambráńŕí ná pin á mansúb
keva"
Avlíko Laoz: Nádir Kambráńŕí
Nádir kambráńŕí, Avlíko Laoz aná sarál á şanza girok e nivişta kannińg
ná savab o amo sangat átá minnatvárí e am arfik arák ode dá kitáb e
şenk karfińg á oná ust baððí e karer. aráteŧí, Bráhuí Akeðmí ná Ģulám
Aeda Asrat o Abdul Kádir Así Şávání án bedis, abdulá Ján
Jmáldení, Mír Abdul Ráhmán Kurd, Gul Bangulzai, Razák Sábir, Johar
Bráhuí, Abdul GHafúr Mámad Şaí ná pin barek. Avlíko Laoz aŧí, şáirí ná
savab áte Nádir Kambráńŕí dá vaŕ darşán karene,
"şero şáirí, zind aná tajruba o ásráe, í şáirí ná dává e kapparam bíra
tená xiál o fikr e laoz átá laŕí nŧí gunðánuŧ...
kaná şáirí ná bahllo başx as dáńg eńg massur o goińgár, axxas ki dú
bassur ofte muc karenuŧ andá pahn áteŧí peş keva"
Mana Laoz: Abdulá Ján Jmáldení
Mana Laoz aná sarál á Abdulá Ján Jmáldení şanza girok á darşán xiál
kek o şáir átá izzat o şraf ná páik ki, aga şáirí jáí şáirí mare to o
Paeģumbarí ná darjae tixik,antaeki, Paeģumbar átiá vahí bassaka vali
şáir [atiá am andá vaŕ aŧ kaefíat as marek
mon mustí Jmáldení, Nádir Kambráńŕí ná şáirí ná bárav aŧ páik, Nádi
Ján asal aŧ Ģazal ná şáir ase, ģazal oná romáinŧik á tab aton mel
kunek, álánki, o Nazm aná şáirí e am juání aŧ karene o padá Ázád
Nazm yá jadíd Nazm aŧí am şáirí karene"
Táruf: Bábú Abdul Ráhmán kurd
Táruf ná sarál á Bábú asi sarjamo niviştánk as nivişta kek,ki, aeno án
Panjá sál must naná Vatann aŧí bekasí o mahrúmí ná daor ass, Naváb,
Sardár o mutabar ák izzat o mansab, trakkí o bartrí ná muccá kasar te
ģríbá ulus ná kunðán band karesur,....antaeki, Parańgí Bádşáh oftá
kopaģá suár ass, Bábú mon mustí sarál e ganðisá kek, zulm o jaor
aná padá púskuno daor as şurú mass, mazlúm á kaom átá hakk áte
keraģ xallińg kin Van yúniŧ ná pin aŧ sáziş kannińg á. andá daor aŧí
Nádir kambráńŕí tená fikr o aesás án şáirí ná asi púskuno tarz as vadí
kare. mulk aná Varná te tená inkilábí şáirí aŧ púskuno kasar ase ná
talláş ná kunðá işára tiss
Avála ģák
Şanza Girok,Nádir Kambráńŕí, panna Bráuí Akeðmí koŧá,
Bráhuí Púskuná Şáirí, Rudom-o-Şondárí, "Liákat Saní", panna,
Mustí Kumakkí kin Kitáb ák
Bráhuí zabán o adab kí muxtasar Táríx, Abdul Ráhmán
Bráhuí", Markazí Urdú borð, Láor.
Bráhuí Púskuná Şáirí, Rudom-o-Şondárí, "Liákat Saní"
Bráhuí Jadíd şáirí, Liákat Saní, Şon adabí díván Koŧá.
. De ŧik (Nádir Kambráńŕí, Fann o şaxsíat), Afzal Murád,, Bráhuí
adabí súsáiŧí Koŧá.
Pallav á ná
şáģite kas
Ájoí başxíc
as aff
Zind aná
vápáre dá
káŧum tinińg
aŧ dú barek.
Bańgal á
varnáko,
námús e
Vatann ná
rakkira
Zindagí ná
dá şraf oftá
kahińg aŧ dú
barek.
Kaom akin
ábad mare
jannat mare
oná Vatann
Dá guŕá be
damdrińg,
xuárí kunińg
aŧ dú barek.
Zindagí ná
suhb e tená
káŧum á kas
kaŧŧitav
Sańgatí,
Sevat aviŕda
Mux tafińg
aŧ dú barek.
Ájoí ná
Godale dun
xumb aŧí
decá ales?
Dá Parí
parra ditar
ná şolifińg
aŧ dú barek.
Betavár á
aeş o árám
zindagí
mark ase
Zindagí pára
taho to
Zaģm xalińg
aŧ dú
barek.
*