vasconica

* Bráhuí báşágal ná síamíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná yánzdamíko báşá e, o tene án sarjambáşá as e. Kacc Kaftár asi súxor o náhár ase. Dá elo duniá ton avár Balocistán ná am kaí iláka ģateŧí marek. Nádir Kambráńŕí ná Áşobí Soc Nádir Kambráńŕí ná ust aŧí ðaģár ná gaŕattí o bevasí o lácárí ná kuŧka, oná soc aŧí muzáimat o áşobí asar vadí kannińg ná zaría o savab marek, arákán pad Nádir Kambráńŕí ná şáirí ná rańg badal marek. oŧí muzáimattí, áşobí, jaoza ģátiton avár siásí şaúr o sud aviŕda marek. antaeki, o tenaŧ siásí Taerík átá başx joŕ ass, o kaomí taerík átá savab án duáńzda sál jlávataní ŧí am ter kare. o padá Ðeh án peşan raeńgińg, tená miş aná gand án mur , tená azíz o karíb áteán murr mannińg aŧí ust á ant gireńgik? soc o xiál áteŧí muzáimattí asar ná pallav, had án ziát vadí marek, arátam dá saxtí sorí, ðukkiáí te laoz átá lives aŧ duví án peşan atińgik to dun ińgá şáirí, ŧahp á dahk xallińg ná misl aŧ ar Xal ińgá ust áte mom kek. Katab raxt aná mon aná pataná páŧ e pára. Dá irá namúna ná marera. Kaŕdigáp Balocistán ná zilla Mastung ná asi şár as e. Kaŕdigáp ná pin kárez átián allingáne, dunki Balocí ŧí kir kunđ raí e pára, áp dír e pára. Andá vaŕ dá şár aná pin Kaŕdigáp mass iná. Kaŕdigáp aŧí geştir maxlúk Bráhuí gap xalek. Kaŕdigáp ná goristán kabristán ná xalk báz murģuno aráftá kacc án fuŧ murģun arer. Hazrat Sayyad Abdul Raemán Şáh Nakşbandí ná adíra Kaŕdigáp şár aŧí e. Xuája asi báz ballo valí ulláh as gidrengáne, ará ná karámat ák oná buzurgí ná nişání ko. Paxír Hotak Kaŕdigáp aŧí asi mannoko pír as manningik. Pára ki dá pír aná xuaŕda ģák teļ o dúşa vaŕingá jújik áke vass o tákat án biŧik aráfke kuning ná tákat mafak. Kaŧkońŧ kaŧ á şáģing kin kaŧ aná kacco konŧ as marek ki kás aŧ joŕ kanningik. Dáŧí şufí ná vaŕ aŧ nakş o nigár karok marek. Kaŧúr asi xáso razán as marek ki guaffta guaffing ná vaxtá tená xuŕká tixira ta. Dátí đukk yá giŕk áte tixira. Keraģ şáģok Kopenc guaffta ná guđđíko puxtú ŧí tanissta ģáte jitá jitá barobar tafing kin bakár baroká rotk e pára. Końŧ Końŧ arfińg Końŧ cańđińg Końŧ şáģińg Koŧá Koŧá ná zebá ģá şár. Pákistán ná nakşa ŧí Koŧá ná nişán. Mulk Pákistán Iláka Balocistán Hukúmat - Názum Mír Makbúl Ámad Laeŕí - Kamişnar Mámad Nasím Laeŕí Đaģár Buŕzí Ábádí aná andáza Vaxt Giŕás Foŧú Kucak urá teŧí láho maroko sáhdár ase ki buniád ta xarmá ton millik. Insán ná táríx aŧí dá insán ná ģuŧŧ án vafádár á sangat rahengáne. Kucak ák bház vaŕ aŧ insán e kárem ittira, dunki şikár kanning, mál xuáifing, urá, xáot o mál aná rakk kanning, pulús o faoj aná kumak kanning, tanyáí ŧí maşģúl kanning. Dá vaxt á asi andáza ase aŧ duniá ŧí lakk kucak arer. Xáotbandí Bhallák Xad uŕok ák Xáot Kucak Kucak Nar Naráz Kutrí Máda Minđ, Minđí, hanđ, hanđú Kutrí Bhází Galassag Galassag Kucak: Rájí Avála Naná ráj aŧí ar amo giŕá, sádár, oláx o vádání tá bistár o kadr amoxas are, axxas ki o kaŕzik. Kucak, ará bafádár o sádár ase, mudám dá álum o xalkk áteŧí sáŕí marisa amo ráj aná allamí o başx as guandińgik. Vasáiták kucak ná ádat o illat, xú o xaslat ná bárav aŧ vasáit ák am arer. dunki, Kucak o iştáf kucak ná iştáfí ná zíá am vasáit are, ki "Kucak iştáfí án kohro kutrí atek". aeno am dá vasáit ná yátgírí marek, arátam kas as, asi kárem as esar kannińg aŧí iştáfí kek, o amo kárem juán am mafak. Kucakkí Liŧik aráŕe, kucak aŧí juání o bafádárí are, amo andá sádár ná giŕás bevaŕo ádat am xanińgik, asi andá vaŕ aná matal ase, "Kucak ná Liŧik asul siddá mafak" . antaeki, kucak ná liŧik ará "sú" ase, ode aga siddá kannińge am o maffak. andá savab án kucak ná dá xaslat á ŧahiffoká matal amo vaxt átiá yát marek, arátam kas as pánińg o pant o parmán án pad am juání kappak, yá oná ádát ode áhirí kek ki, o kas aná ít e alp. Dáfte am ur Tánzí Bađđo Bulŧák Kucak o Rájí kadr Naná ráj aŧí ar amo giŕá, sádár, oláx o vádání tá bistár o kadr amoxas are, axxas ki o kaŕzik. Kucak, ará bafádár o sádár ase, mudám dá álum o xalkk áteŧí sáŕí marisa amo ráj aná allamí o başx as guandińgik. Kucakkí Liŧik aráŕe, kucak aŧí juání o bafádárí are, amo andá sádár ná giŕás bevaŕo ádat am xanińgik, asi andá vaŕ aná matal ase, "Kucak ná Liŧik asul siddá mafak" . antaeki, kucak ná liŧik ará "sú" ase, ode aga siddá kannińge am o maffak. andá savab án kucak ná dá xaslat á ŧahiffoká matal amo vaxt átiá yát marek, arátam kas as pánińg o pant o parmán án pad am juání kappak, yá oná ádát ode áhirí kek ki, o kas aná ít e alp. Kucakkí Íştáf kucak ná ádat o illat, xú o xaslat ná bárav aŧ vasáit ák am arer. dunki, kucak ná iştáfí ná zíá am vasáit are, ki "Kucak iştáfí án kohro kutrí atek". aeno am dá vasáit ná yátgírí marek, arátam kas as, asi kárem as esar kannińg aŧí iştáfí kek, o amo kárem juán am mafak. 11'míko sadí ná Kutubí Afríká ná Kurán as Kurán dín Islám ná mannok átá bunyádí díní kitáb e. Musulmán ák bávar kera ki dáŧí sáŕí ģuŧŧ ít ák Xudá ná jind aná ít ák o, ki asiŧ asiŧ á, tená paeģumbar Muhammad e párisá kare tá. Musulmán átá bávar e ki dá kitáb ná laoz yá ít áte radbadal án rakkeng ná zimvárí e Xudá tenaŧ arfene. Dáfte am ur Taorát Zabbúr Injíl Kánađ Karnáŧaka aŧí ít marek iŧí ta. Bráhuí báşágal ná aźdamíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná duánzdamíko báşá e, o tene án sarjambáşá as e. Laet rang tiroká rotk átá amo cunká veŕí te pára ki guaffta guaffing ŧí ásání kin o kárem aŧí nakş o nigár şáģing kin dú á xáso vaŕ ase aŧ peŕisá joŕ kanningira. Dáfteŧí ar rang aná rotk marek. Dá kás aná tharoká rotk ák marera aráfte guaffta ŧí pataní ná kunđá xalisá kerá. Laet válá rotk áte pukárepasa, balki xám irá tal kera kaşşira. Laeŕí Bráhuí o Balocí bolí teŧí ít karoko Baloc ná tuman as e ki Balocistán aŧí rahengira. Laeŕí tuman Rind án peştammáne. Dáftá bunjáhí hand Narmuk e. Laeŕí tuman Sebí , Đádar , Ustá Mámad, Mastung , Kalát, Kaccí o Koŧá ná iláka ģáteŧí ŧí túlok e. Táríx Piní á xalkat Sardár Kákar Xán Laeŕí Xán Abdulláh Xán Kahár ná daor aŧí Sind aná Kalhoŕa ģáteton jang aŧí Sardár Kákar Xán Laeŕí Bíbí Nání ná hand á xallingá. Sardár Jahángír Xán Laeŕí Xán Xudáidád Xán ná daor aŧí Mastung ná Kađđ iláka ŧí baģávat áte besob kanning aŧí Sardár Jahángír Xán Laeŕí ná ballo kirdár as ass. Sardár Jahángír Xán Laeŕí andá jang aŧí xallingá. Sardár Mír Dost Mámad Xán Laeŕí Sardár Mámad Báhrám Xán Laeŕí Ábádí Laeŕí tuman ná ábádí e. Lango cuná tá guází as e. Lango asal aŧí lang ingá bandaģ án allingáne. Dá guází ŧí musi bandaģ marera. Irá bandaģ dú te tená torira o musiŧamíko tená nat e dáftá dú á tixik o pand as xalek. Laŧ xána Manzúr Baloc “Laŧ xána” kitáb e xuánińg án pad málúm dárí marek ki dá mana be fikr o varná tá túļobaş’ kacárí ná dástán e. ofk asi andá marisa tarakkí pasandí o kamíúnizam ná bábat aŧ giŕás váxubí án pad xiál kera ki ofk ballo kárem as kannińg aŧí o. dar akíkat “laŧ xána” amo zamána ná xuáninda ingá varná tá tenpaten ton sangattí o xuŕkí ná bayán e. kitáb aŧí candí jága ģá dávat’ memání’ kuning ná zikr millik. Niviştok báz jága. Ðr Xudáidád ná katiģ joŕ kannińg ná dáxas sifat e kek dáxas ki o kamíúnizam ná am kappak. “laŧ xána” ná básk áte dá giŕá ģán am xuaşşí marek ki, şár aŧí otá hoká e. o ae vaxt aná oftá rand aŧí e. kiás kannińg marek ki pákistán ná ná áliat ant e? o “laŧ xána” kono muccí ase ná básk átiá am nazar tixáka. Vaxt as ki dáná básk ák icco duno kárem as kannińg aŧí allavas aráŕán riásat e xulís marosus yá vakaí xalkat aŧí asi púskuno inkilábí o pám as vadí marosus. Oftá sanjídagí ná jác otá að tiroká isŧeşnarí “filál isŧeşnarí márŧ” án marek. Yání “filál” ná masxat sát terí e. andun ki otá isŧeşnarí sát terí as, andun “laŧ xána” ná jind am sát terí as ass. Fark dá as ki dáŕe giŕás kitáb xuánińg ná ít massaka oteŧí am kitáb xuánok átá gonişt báz kam ass. Vaxt as ki “laŧ xána” ton tálukdár á sarxel ák Baloc kaomí taerík ná bábat aŧ muim joí ná laoz e istimál karisa bassuno. Abdullá Ján Jamáldíní ná jind tená asi ít o gap aseŧí Baloc kaomí ázádí e asi aeðváns o nára as etik vali oná jind ná sangat ák aŧí kamiúnizam ná ít e karera’ dá oftekin aeðváns o nára as allav. Rástingá ít dáde ki ae vaxt á am muc pákistán aŧí márksí falsafa e cáok á bandaģ ák or tiá isáb massura. Yání aráfk tarakkí pasandí o márksí falsafa ná dává e karera otá jind dáŕán balad allav. Aga ofk balad massura tu dá rid aŧ laŧrecar tissura. Otá pára ģán nane márksí falsafa’ márksí siásiát’ inkiláb o kaumí savál átá bábat aŧ icco ilmí o fikrí o kárem as dú bafak. Ofk dá kireðiŧ e am dúí kera ki otá savab án varná teŧí tarakki pasand adab ton şon vadí mass. Aga dá ít rást e tu valdoná amo soj vadí marek oftá jind axxa tarakki pasand adab taxlík karer aga oftá jind icc as taxlík kattav tu amar otá “laŧ xána” ná savab án tarakki pasand adab ná şaunk vadí mass. Aga amo zamána ná jác e allingá tu o zamána fikrí’ siásí’ saensí jod ar bábat aŧ asi xás o zamána as ass. Mana sál mállav iraŧŧamíko balla jang esar massas, aráŧí karoŕ á insán ák xallingásur aráná savab án mucc dunyá o xás vaŕ aŧ yúrap mutássir mass. Jápán ná şár tiá insání táríx aŧ avlíko vár aiŧám bam ná julav ák massur. Bartánia tená super pávar ná tákat e goá. U oná jága ģá amríka dá tákat e dúí kare. Elo pára ģá suvet yúnían sarmáa dárána bilák ná mon á tákat ase ná rid aŧ salok ass. Vali suvet yúnián ná jind aná nizám ná xarábík am vadí manning aŧí assur. Púrá dunyá ŧí fikrí’ faují saensí o cikk o táŕ as ass. Iraŧŧamíko balla jang án pad mucc dunyá ŧí aman o emaní ná ít manning aŧí ass. Nivişta kár ák jang án bezár massur emaní ná bábat aŧ nivişta ģák manning aŧí assur. Púskun á daurbárí o jang ná savab án insán ará áliat átá palveŕ aŧí bassusus ofk dá niviştok átá nivişta ģáteŧi darşán manning aŧí assur. Xás vaŕ aŧ afsána o nával rudom alling aŧí assur. Elo pára ģá kaumí savál’ kaumí taerík ák am tákat alling aŧí assur. Afríka baedár manning aŧí ass. Falastíník tená ðeh akin jod kanning aŧí assur andá savab e ki asi kaumí u muzámattí o liŧrecar as am nivişt aŧí banning aŧí ass. Elo pára ģá industán ass’ aráŕe afsána’ şáirí báz caspání aŧ şon alling aŧí ass. Dá daurbári ná adab aŧí xás o rang as’ tavár as nane millik. Şáirí ŧi tarakki pasandí ná carcá ass. Afsána nigárí ŧí Sahádat Hasan Manŧo’ Kirşan Cindar’ Asmat Cuģtáí’ Rájindar sing bedí ná nivişt ák púskun o bahs ase ná biná e karesur. Andun falsafa ná piŕ á am tarakki pasandí ná xiál ák báz juání aŧ peşan manning aŧí assur. Ballá iskrín á Dlíp Kumár’ Ráj Kapúr’ Ráj Kumár kon inga ballá adákár ák assur. Elo pára ģá industán ná músíkí ná anení tálán manning aŧí ass. Músíkár áteŧí Noşád’ Rám Candar’ Madan Mohan’ Ravi’ Şankar Jae Kişan o candí balla sáz gir ák músíkí ná cass e tálán kanning aŧí assur. Pile baek singar áteŧí Muhammad Rafí’ Latá’ Mukeş’ Talat Mahmúd ná tavár ák ģuŧ dunyá e dívána joŕ karesur. Kángres bartániá ná ining án pad industán ná kamáşí e dúí karesus. Nahrú’ Abdulkalám Azád púskun á hukúmat ná bundáv áte tixing aŧí assur dá aŕdusar siásatdán ák tená tená jága ģá ballo dánişvar am assur. Yání nan dá páning kena ki dá amo xás ingá zamána e ki dáŧí sanatí şondárí mon á ining aŧí ass. Sarmáya dárána nizám tene swggav kanning aŧí ass. Kamíúnizam asi tao ase ámbár tálán manning aŧí ass. Jang án pad yúrap ná niviştok ák asi púskun o fikr ase ná bundáv e tixing aŧí assur. Vujúdí fikr yúrap e mutássir kanning aŧí ass. Pad tammok á mulk áteŧí tarakki pasandí şon alling aŧí ass. Oftá capp o cágaŕd aŧí adab o funún latífa ná ar başx aŧí taxlík manning aŧí ass. Dáŕton avár avár vasáil xás vaŕ aŧ tel á kauza manning á mansúba bandík manning aŧí assur. Greŧ áil gem na asar ák barjá assur. Amríka o oná ittiádík ar vaŕ aŧ suvet yúnían e nizor tixing xuáisura. Írán aŧí asi púskun o siásí baedárí as baş manning aŧí ass dáná asar ák auģánistán á am taming aŧí assur. Bangálík am siásí inkiláb ná kunð á raván assur. Vali nan dá ģuŧ áliat áte aŧ tená tená xalkat u oftá fikrí á bandaģ átá jác e alina tu nane báz afsoz marek ki nana amo bandaģ ák aráfk fikr’ tarakki pasandí ná dává e karera yá tu ote dunyá ná bábat aŧ málúm dárí allav yá ofk dáxa dar siásí o fikrí basírat tixtavasa ki tená áliat átiton avár asi fikr ase ná bundáv e tixing ker. Dun aff ki o zamána ŧí Balocistán aŧí siásí baedári allav. Siásí baedárí as allav vali fikrí baedári alla. ŧí ará vaxt á “laŧ xána” ná bundáv tixingá tu oká irá sál mállav şaezáda Abdul Karím oná sangat ák Balocistán ná Pákistán ton alák e mannitavas o dáná mon á salísur ofk Auģánistán á inár vali ote peşan ná kumak dú batav. Dá xátir án ofk dazgir massur. Arátam şaezáda Abdul Karím Augánistán á iná u okán o Xán áf Kalát yáni tená balla ílum e arási ciŧŧí te nivişta kare oŧí oná siásí basírat sáf darşán marek. O baroká vaxt ná bára aŧ Balocistán ná rid aŧ ará ít áte kare ofk rást sábit masur. Oká mállav riásat Kalát ná dárul ulúm aŧí arási tarán ák massur ofk am páş massur vali nana “fikrí baedárí” ná dává karok áte şaezáda Abdul Karím ná jod nazar bafak. Púrá kitáb dá jod án ork e. Laŧ xána o ustmání taeríkák Manzúr Baloc Arátam Industán siásí liáz aŧ nizor mass, cikk o táŕ aŧí tammá to Yúrapí mulk áte kin ásání mass, ki o Industán koná bhallá ðe á kaoza ker. Oná vasíla ģátá luŧ o pul e ker. Dáŕton avár avár Ańgrez báz ingá ad átiská Industání ráj aŧí tabdílí am es. Aráná aeno am sifat kannińgik. Dun ińgá kárem tá aslíat e Adverd Saeed páş kek dá rid aŧ oná kitáb “Orientalisam” xás aemíat tixik. Dá kitáb aŧí nivişta kannińgá o fikr aná asi púskuno daríca as malá. Adverd Saeed Nao Abádiátí nizám ná bábat aŧ páik ki, “Ukumrán tákat ák xás vaŕ aŧ xárijí tákat ák tená raíat ná xizmat ná pin aŧ tená tákat ná tálání e xuára. Dá xátir án ofk aráŕe aráŕe Nao ábádiát aðð tissuno oŕe dá rańg ák páş o. Dáná asi missal as Industán am are aráŕe Ańgrez ák bhallo vaxt asiská Ukúmat karer. Dá niám aŧ ańgrez ák candí lisání o ilmí kárem te karer. Aráfte aeno am báz şaraf tinińgik. Vali dáná iraŧŧamíko droşum dáde ki ilmí’ adabí’ sakáfatí o fanní şondárí ná rand aŧ ukumrán kaom ná tená ģaraz marek o tená tákat e sogav kannińg kin ilmí maedán aŧí am anduno súrat as vadí kek, dá xátir án ofk tená tákat o ukumrání kin ust o dimáģ e kaŧŧińg xuára (dunki aeno Pakistání meðíá dá laoz ná istimál e báz kannińg aŧí e) o dá amo vaxt marek ki arátam şondárí o tarakkí ná pin á zaen áte mutassir kannińge maekúm kaom áte bávar tinnińge, ki ant as ki mannińg aŧí e oná şon akin mannińg aŧí e. o aga o dáŕán tene pad kaşşár to o zaení o ilmí rid aŧ pad salíra”. Adverd Saeed ná tajzía ná bundáv dáŕáŧe ki nao ábádiát ná nizám aŧí ilmí o sakáfatí istesál ðakkok á başx marek. Dása aga nan Adverd Saeed ná fikr o pám aná rid aŧ Balocistán o oná niviştok átá álíat ná jác e alen to nane aerání marek, Dá xátir án ki ańgrez ánbár Islámábád dáŕe lisání o ilmí icco bhallo kárem as am kattane ki aráŕe nana xuáninda ģák mutásir marer. Yá oná sifat e ker. Bhallá aerání ná ít dáde ki dáŕe arátam siásí jod as baş marek to andá mulázim tabka ná xuáninda ģá bandaģ ák tálím’ tálím ná nára ģáte xalera’ o tená mannat aŧ dá bávar karifińg ná koşist e kera ki naná pad tammińg ná bhallá savab tálím án murrí e. Yání naná nao ábádiátí adat ák am duniá jahán án badal o. aga ańgrez Industán á kaoza kare to oŕe to Urdú e şon tiss. School malá, jadíd tálím ná bundáv e tixá. Dá ģuŧ giŕák oná nao ábádiátí nizám kin zarúrí assur. Vali dáŕe to dun am matav. Naná zubán áte şef xallińgá. Aeno am ote kaomí zubán ná jága ģá ilákáí zubán pánińgik. Bangálí tá asi aetijáj as andá am ass. Mucc Balocistán aŧí aeno ná zamána ná rid aŧ icco nane jadíd o tálímí idára as nazar bafak. O ilmí kárem tekin aeno iská icco programme as joŕ kannińg tane. Vali dá ģuŧ án pad am naná “niviştok” báz mutássir nazar barek. O tarakkí pasandí o kamúnizam ná şaońk aŧ arási akíkat o rástukí án xan te tar kek ode nao ábádiátí nizám’ oná asar ák ic nazar bafassa. Dáiská naná icco niviştok as nao ábádiátí nizám ná, naná ráj á asar ná bávar aŧ ic as nivişta kattane. Dáná savab ák ant o? mannińg kek, ki naná icco fikrí o bundáv as matane. Nan ant as ki fikr as’ pám as dúí karenun o pen tán alok massune. Vaxt as ki naná ðe aná álíat cap o cágaŕd án báz giŕá teŧí avár mannińg án pad am jitá massune, oná asi bhallo darşání as dá am are ki dá xitta ŧí Bangálí án bedis muzáhmat karoká Baloc kaom e. elo kaom ák am arer vali oftá siásí jod ná vaŕ pen e. Nan dá pánińg kena ki nao ábádiátí nizám e fikrí vaŕ aŧ sogav kannińg kin aráŕe “tarakkí pasand” ná pin istimál kannińgáne oŕe vá “Saváb ná kárem” aŧí naná tarakkí pasand ák am avár massuno dunki Africa ŧí ģulám átá vápárí ŧí bíra píuná kaom aná vápár ák aviŕda allavas oteŧí tenaŧ Afríkí vápár o Afríca ná riásat átá ákim o amír ák am avár assur. Aga nan yá naná niviştok o siásat dán ák dá giŕá ná pám e kannińg kattano to dáná irá savab mannińg kek.“Asiŧ dá ki ģuŧ zar aná xátir án kannińgá. Iraŧamíko dá ki naná niviştok yá siásat dán asal vael e poh mannińg kattav”. Yání nan dá pánińg kena ki naná niviştok o siásat dán pasmánda ass. O zaení o fikrí taor á darak xallińg kattav ki nao ábádiátí nizám amar tená sogaví kin nat dú xallińg aŧí e. ģuŧ jabr o zulm án pad am naná pára ģán iştirákíat o ná ít kannińgá o nao ábádiátí sulúk e asul be xiál kannińgá. O elo pára ģá tarakkí pasand ák ráj e pasmánda pánińg şurú karer vaxt as ki otá jind am pasmánda ass. Báz ingá jága ģátiá andun málúmdárí marek ki naná o Afríkí tá álíat asi vaŕ aŧ ass. dá xátir án ki tenaŧ Afríkík bhallo vaxt iská ģulámí ná vael e be xiál karer arátiská maģribí muarrix átá ít e, to ofk dá xátir án am dá vael e mon á attavas ki dáŕán otá ráj aná muáşí o siásí fáida ģák nizor tammińg karera. Antae ki dá ģulámí ná vael otá ná başx as ass. Vali Afríkík tenaŧ am dá kábil allavas ki o dáŕá giŕás likkosur’ dáŕá nivişt ná biná amotam mass, ki arátam tenát Yúrap aŧí ģulámí ná xiláf taerík ná biná mass. Dá jitá o ít ase ki dá taerík am maģribí ráj ná gurj as ass, dá xátir án ki dása ote ģulámí ná idára ná zarúrat allav. Dá ģulámí dása otá şondárí ná kasar e tonińg aŧí ass. o otekin bárem as mannińg aŧí ass. Dá xátir án dása otá “insáíat” baedár mass o ofk ģulámí e şef xalkur o dáŕkin taerík ná biná mass. Naná jind aná álíat am báz jága dáŕán bidar af. ít dáde ki naná ad á dáiská kaom o ráj aná pasmándagí ná ít massune, vali niviştok átá pasmándagí ná ít matane. Dása vaxt bassune ki nan ráj ato avár avár tená niviştok átá am pasmándagí ná jác e alen. Likvaŕ Tevaí duniyá ŧí şaş anduno kaom assur, aráfk tenkin jitá jitá likvaŕ joŕ karer.dunki mutkuná Misr ŧí Hieroglifi ,Asia-e- Kocak ŧí Hattí, Irák ŧí Sumerí, Bábal ŧí Ikádí,o Cín ŧí Yá Vastí Amrŕka ŧí Máyá piní á likvaŕ ák dod alkur,aráfte Nem Púrav á likvaŕ am pára. Dá muccá likvaŕ ák tená tená vaŕaŧ rudom ná mizzil áte xalissa karer. Vale Musavvirŕ yá foŧú kaşşing án ná baladí, vádání na manning ná savab án Tasvírí likvaŕ án foŧú tá báz á baş ák gum marissa karer,bíra páş ingá baş ák salísur.andákán foŧú ná pin án laoz áteŧí matlab vadí mas,aráde Raebas ná kánúd pára.dunki báz á bolí teŧí asi foŧú as asiŧ án ziát mána tixáka. Dun ki Angrízí ŧí Xan ná foŧú e párera, o pad án andá án ná laoz o matlab vadí massur, arade Raebas ná kánúd yá vaŕ, páningik. Raebas ná kánúd án asi giŕás mustí bas ki asi foŧú án asiŧ án ziát mánao matlab alling ná pám vadí mas.o dá kánúdo vaŕ geştirí Sumerí o Misrí likvaŕ aŧí xaningik. Andun vaxt aton avár avár likvaŕ ák joŕo jáŕí ná amal án gidrengisá karer. dunki Sumerí likvaŕ án xate Mexí ,Paekání yá xate Mismárí vadí mas. Misr aŧí Hieroglifi likvaŕ án Tasvírí droşum ák cuŧŧisá karer o aráŕán “Hirateki” likvaŕ vadí mas. “Hirateki” ŧí nişán átá kambútí, “Demoteki ”likvaŕ’ e moní es. Misrí likvaŕ aŧí Raebas ná kánúd ánbár asi pen lisániyátí o amalkárí as joŕ mas aráde pára.dá ŧí laoz ná avlíko Báşá( harf) án pad elo muccá báşák páningpasa.andá kánúd o usúl ná ridaŧ Misrík tená bolí ná báz á laoz áte bíra asi asi báşá yá harf joŕ kare. Dunki “Lábú” Misrí bolí ŧí máda ingá şer e pára.laoz Lábú ná amalkárí án guð salís o aeno am Misrí bolí ŧí şer ná nişán e aŧ darşán kera. Dákán bedis ná amalkárí “Fanníkí likvaŕ” aŧí am kumak tirissa kare. “Fanníkí likvaŕ” kiblaí Sámí tá assak, dáfk Kinán, Síná o Falastín rahengára. kiblaí Sámí tá báravaŧ dá am páningik, ki báşá (harf,hijjá) te avlíko vár dafk joŕ karer. Dunki Xarás kin ……..ná laoz e párra o arátam ote xarás ná pine nivişta karoí as to of xarás ná mon aná foŧú e dávaŕ…..joŕ karera. Ará vaxt ato avár avár badal marissa aeno siddá o …….lakír as joŕ mas. Duniyá ŧí ki axxas ģaer tasvírí likvaŕ dú barek,dáfteŧí geştirí ná lumma Fanníkí likvaŕ” e xiyál kaningik. Andun Fanníkí likvaŕ” án Árámí , Yúnání o mutkuná Ibrání likvaŕ ák vadí massur. Árámí likvaŕ án Ibrání, Arabí, Phalaví, Kharosthi o Barahamí likvaŕák joŕ marissa karer. Yúnání likvaŕ án Látení yá Roman likvaŕ joŕ mas.dásá am Eyorup aŧí muccá bolík Roman aŧí nivişta marera.antaeki Roman likvaŕ aŧí Lisání gurjo vael átekin púskuno báşá (harf) joŕ kining aŕzáne. Dunki Ańgrezí ná  Yúnání likvaŕ ná ar daor aŧí  nivişta kaningáne.aráde “…..káf” o “…gáf” am páningáne.andun Látení yá Roman likvaŕ aŧí dáŕkin  páningáne.vale arátam dá xiyál bas ki o jitá jitá o báşá o to ná şef aŧí lakíras şáģing án asi púskuno báşá as joŕ mas. Andun aval sar aŧí ná taváre darşán kareka.pad án dáde Pe ná tavár kin jitá kaningá.andun aná keraģ án lakír as vaddefing án dáŕan aná nişán yá alámat ná xiyál bas. Andun Yúnání ŧí Arabí (ŧik válá) káf e gírám kaningá antaeki Yúnání bolí ŧí Bráhuí ánbár dono icco tavár as af ará …..Káf ánbár páninge. Arabí (ŧik válá) káf Látení ŧí ná droşum alk.dákán bedis am látení ŧí icco gurj ase púrá kattav.ará ná savab án likińgtav. Látení yá Roman likvaŕ ná dá nişánk duniyá ná candí bolí teŧí páningira o nivişta marea. Angrezí ná báşá o dáfteŧí e ģaer zarúrí xiyál kaningik. Elo báşá án tavár átá darşání kaningik. Phalaví likvaŕ, Isá alaesalám ná vadí maning án sál must árámí likvaŕ án rudom alk.dáŧí báşá assur aráfk írání tavártá púravárí e kaning kattavera. Guŕá írán aŧí Islámí hukúmat ná baning án pad dáná hande Arabí likvaŕ alk. Phalaví likvaŕ ánbár Khrosthi likvaŕ am árámí án rudom alkune.dáde Bekŧerían, árían,Bekropálí, o Gandhárí ná pinaŧ an cáingik.andun madán madán á Khrosthi ná hande Barhamí likvaŕ alissá kare. paŧŧopol o Niviştok, Liákat Saní Avála Syyad Mámad Salím, “Urdú Rasmul Xat”, , Muktadara Kaomí Zabán, Kárácí. Ae naná báva, ní ki ásmán án buŕzá us, ná pin pāk manińge, ná bádşáhí mare, ná xuaşşí, amar ki, ásmán á púrav marek, daģár á am mare, nane ar de ná iraģ e aeno nane et, o amar ki nan tená vámdár te başxánun, ní am naná vám te nane á başxis, o nane ázmáişt aŧí atippes, balkin badí án baccifis ámín. Dháká Yúnívarsiŧí , Bangládeş aŧí Şahíd Mínár . Dá Banglá bolí kin, Farvarí á, tiroká kurbání te yát tixing kin joŕ kanningáne. Farvarí e Lummaí Bolí tá Miyánustamání De aná pin e Naombar á tiss. Baddhí karoká Ráj átá Gal aná Las Kacárí () am e Bolí tá Miyánustumání Sál karár itting ná vaxt á tená karárdád aŧí anná de aná ađđ tining e bákáidá amanná kare. Lummaí Bolí tá Miyánustamání De bundar aŧ Bolí Junz De aná miyánustumání amanná ass, arásiŧ e Bangládeş (vaxtí á Deŧik Pákistán ) aŧí án ađđ tiningisá bassune. ŧí anná de á Đháká Yúnívarsiŧí ná şágiŕd ák Bangálí Bolí Junz aŧí Pákistán ná pulús o faoz aná dú teán xallingár. Jihán aŧí vaŕ vaŕ aná bolí o dod átá sáŕí manning o kasírbolí ná vajúd e amanná kanning o oftekin hubb tálán kanning kin, ar sál Lummaí Bolí tá Miyánustamání De ná bunjá o oná básk mulk áteŧí de ađ tiningik Táríx Pákistán , Mámad Alí Jináh , á Urdú e aŕtomá Dekíalleng o Deŧik Pákistán ná sarkárí bolí karár tiss. Deŧík Pákistán (dása Bangládeş) ná maxlúk, aráftá bolí Bangálí ass, dá faesla e mannitavas o dáná xiláf ehtijáj şurú karer. ná de akin, Đháká şár ná şágiŕd ák tíva súba ŧí aŕtál ná xuást karer. Sarkár ná kunđ án dád toning kin karfiú xallingá o dá ehtijáj áte zor aŧ toning ná koşiş kanningá. Şágiŕd átá asi muccí ase á púlús faer kare arásiŧ án bházá şágiŕd ák xallingár. Anná de aná xás á ít ák, Siđní , Ásŧrelíá. Monpáşí díván, Ar sál Lummaí Bolí tá Miyánustamání De á vańđ kanningik. ar Lummaí Bolí tá Miyánustamání De akin jitáo sarhál as ŧahefik o tená bunjá Paeris aŧí vaŕ vaŕ aná dodrabedaí díván ađ ittik. aŧí, Bolí tá Miyánustumání Sál aná biná am anná de án kanningásus. Niviştuxuán o Lummaí Bolí Ilmí cáindárí, saens o tená dodorabeda ģáteán balad manning ki lummaí bolí ŧí xuáning duniyá ná tevaí mulk áteŧí handí á kaom átá bunyádí hakk áteán asiŧ ase. Lummaí bolí teŧí niviştoxuán ná masxate to ganđok á idára (ará tálím, sakáfat o saensí cáindárí tálán kanning kin joŕ e) aŧí zubán o xuáning ná bábat tená paŧpol aseŧí lummaí bolí ŧí xuáning ná masxat o aemiyat e sarpand marisá tená report as şenk kare: Dákán bedis duniyá ŧí candí idára ģák joŕo araftá kárem lummaí bolí teŧí niviştoxuán e tálán kanning e. Eun am insán ná rájí tajrubaģák dá giŕá e amanná kera ki "cuná ziyát amo bolí ŧí púskuno ilm el kek ará bolí ŧí o urá ŧí ítogapp kek." Elo dá giŕá am geştirí gap o tarán áteŧí bassune ki bházá handá teá cunák iskúl xuáning án bezárí ná darşání kera, yá aga tená bhallá tá xulís án iskúl á kára ham, vale amlí zind aŧí icco ilmí piŕ aseá sarsob mafassa. Aga elo páraģá unningi to cuná panc sál iskán amo umr án gidrengik aráŧí o sojandí o tankíđí marek, aga cuná as dá umr aŧí niviştoxuán án bezárí darşán kek to oná bezárí án dá darşán mafak ki cuná nábúd o náláix e, balke oná bezárí ná savab ode ģaer o bidar bolí aseŧí xuánifing e. Dáfte am ubbo Bangálí bolí Sarí (Avalíko) bolí Bangálí Bolí Junz Bolí ton gańđoká Hakk átá Álmí Paŕav Avála ģák Darí gańđ ák Lummaí Bolí tá Miyánustamání De aná bábat ná cáindárí ambár Niviştuxuán Bráhuí báşágal ná şánzdamíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná senzdamíko báşá e, o tene án sarjambáşá as e. Mahár Mohandas Karamcand Gándí Inđíá ná Ájoí ná Juhd aná piní o sarok as ass. O satyagraha ná bundáv e tixá arásiŧ zulm aná xiláf las maxlúk ná besiláh juhd á bávar tixáka. Oná anná juhd Inđíá ná maxlúk ná ájoí ná juhd e sarsob kare o duniá ná elo başx áteŧí am xalkat ná hakk áte alling kin juhd aná namúna as joŕ mass. Gándí e geştir Mahátmá Gándí ná pin aŧ cáingik, arási Sanskrit ná laoz as e o matlab ta "Azím Arváh" e. Inđíá ŧí o Bápú ná pin aŧ am maşur e arásiŧ ná matlab "báva" e. Od sarkárí lekav aŧí Ráj aná báva ná pin tiningáne. Oná vadí manning ná de, e Inđíá ŧí Gándí Jayantí ná pin, o sarjamá duniá ŧí Besiláh Juhd aná Miyánustumání De aná pin tiningáne. *

* Gindár bilsum ámbár amo coŧ ingá páŧ te pára aráftá zí á gidán ná paŧŧ áte şáģingik o gidán e baş kanningik. Laozánk o Cágiŕd aŧí jága Matal as e ki: Duz ki duzzí tittav, gindár e biŧik Xalkí o şaer as e: Gindár as guđđásun, gidán kin, pálun e Bolán ná val teŧí mandar ná álum e Gindár Bandok dask aná amo pullí á laŕí te pára aráfte ki gidán ná taeŧí zebáí kin gindár teton tafingik. Gindár Manjí amo ciŧŧ áte pára aráfteaŧ gindár ná zíá gidán e tafira. Giŕges gidán ná dámon emon tiroká amo miş te pára aráfte pir aná dír e toning kin laŧŧ ámbár joŕ kera. Gok gok, amo sádár, e pánińgik, ará xuárí ná evazán aŧí tinińgik, lass xalkat, ná isáb o kitáb ná rid aŧ, dah  sádár(meļ, bagg, gorrum, mehí) ná ziá asi "Gok" as tinińgik. Gok aná mána e pen sarpand mannińg kin "zoba" e unnińg e. Avála ģák "Bráhuí náma", Abdul Rahmán Bráhuí, panna "Laoz átá şondárí", Liákat saní, panna,            şon adabí díván koŧá. Guaffta ná bárav aŧ Bráhuí bolí ŧí asi cácá as pára ki, “áŧ áŧe, páŧ áŧe, xavá xrás á ŧe”. Guaffta ná pin Bráhuí laoz , “Guafińg” án peş tammáne, ará ná matlab zebáí kin káŧum ná puźźa (mahpar, píşkav, guáp), Rotk, dask yá tár áte asi elo ŧí aviŕda kannińg e. Naná dodrubeda o sakáfat ná dá kul án bhallá nişání, aeno am phaválí á xalkat kin asi kárxána ase ná bistár o aesíate tixik. Antae ki Guaffta ná kumak aŧ naná phaválí o gidání á xalkat tená túļ o baş akin báz á gurj o zarúrat ná giŕá o vádání te joŕ kera, andun amo xalkat ná ar asi xáot áteŧí Guaffta guaffoko bandaģ am zarúr sáŕí marek. Laozánk aŧí bistár Phaválí o Gidání á xalkat ná búdoberişt, túļobaş o zind aná ar pahr o pás guaffta o dáŕán joŕ maroká giŕá tito tammáne o dáftián guácí massune. Phaválí zind aná dá cass o kaefíat Bráhuí şaer áteŧí mudám sogav karissa darşán kannińgáne. Dunki, asi Xalkí o Ŧappo ase ŧí guaffta ná zikr dun barek: Guaffta as tixáne vaŕe ta túra kek Ust aná daŕd áte Allá Sáńí púra kek (Xalkí Ŧappo) Andun dásá ná Bráhuí púskuná şáirí ŧí am guaffta, gidán, raxt, konŧ o andá bábat elo giŕá tá zikr marek. Dunki: Ust aná í Guaffta ģá, ná mher aná Konŧ e guaffeŧ Val val aŧí zulf aná ná, í tená uste taffeŧ  Guaffta ná başx ák Guaffta guaffińg kin, guaffoká Niáŕí ná láixí o mehnat án bedis, ará giŕák guaffta ná droşum joŕ kannińg kin allamí marera ofk dávaŕo Tirikkal (Ŧirikkal) Tirikkal (Ŧirikkal) şaş fuŧ yá bandaģ ná xadr án buŕz amo musi páŧ te pára aráftá káŧumk asi elo ŧí tafok marera. Tirikkal e guaffta ná niám aŧí andun jik saliffińgik, ará muccá guaffta e brebar torik, o tanista te trund tixik. Guaffta ná dá káŧum káŧum aŧí tafoká musiŧ ińgá páŧ te Sáráván aŧí Tirikkal o Jáláván aŧí Ŧirikkal pára. Puxtú Puxtú irá páŧ marera ki guaffta ná pataní ná kacc aŧ marera. Dáfte đaģár án zaras buŕzá guaffta ná dá káŧum o ae káŧum ŧí tafira. Kárem vaxtá rást kunđán puxtú e mex teton áxta kanningik. Andun capp kunđ aná puxtú ŧí irá ciŧŧ tafisá cikkingik, valdá mex teŧí sogav tafingik. Dáŕán aŕtomá puxtú tá niám aná tanista (murģuní) á tálán rotk ák cikkok salira. Gula Gula guaffta ŧí amo irá páŧ e pára ki maroká kárem ná pánád ná kacc aŧ marera. Gula ģáte asi elo án macciŧ murr guaffta ŧí tálán á rotk átá niám aŧí şáģira, andá vaŕaŧ ki giŕás rotk zí á o giŕás keraģ án marera. Makaŕí ŧí tafoká ciŧŧ ák şef tená barábarí á gula ģátá niám aŧí şáģingira. Guaffta guafoká ará vaxt ki makaŕí e moní yá padí kek to asi gula şef o elo buŕzá marisá kek. Andá vaŕaŧ rotk átá şef o buŕz manning án amo kárem moní inisá kek, o saxt marisá o guafingisá kek. Makaŕí Makaŕí páŧ ase ki guaffta ná tirikkal ŧí bárdán ná zíá marek, ará kárem ŧí şef buŕz marisa kek. Bárdán (Bárdár) Bárdár (bárdán) guaffta ŧí tirikkal ná irá páŧ tá niám aŧí asi jitáo páŧ as andun taffińgik, ará ná droşum A ánbár xanińgik, aráde Sáráván aŧí Bárdár o Jáláván aŧí Bárdán ná pin aŧ cára. Guaffta e dam karoká makaŕí e dá ná zí á tixińgik. Bárdár makŕí ná vazan o boj e jhallik, o báz vaxt átiá dáde luģúşt kannińg kin dáná zí á káŧumío tel şáģińgik, tánki makŕí e moní padí kannińg vaxt á subak kannińge o ásání aŧ sure. Avinda Avinda peŕok o rotk as marek ki gula o tanista ģáte avár toning kin bakár marek. Dáŕán tanista ģák siddhá salira. Avinda Şam Avinda Şam guaffta ŧí asi tanista ģán elo tanista iskán avinda ná xálí á jága (avinda ná asi rotk aná elo rotk án murrí ná kacc) e pára. Hamda (Amdam, Amdamí) Kárem ná vaxtá makaŕí e guaffta guaffoká tená kunđá cikkik. Dáŕán káremí ná kunđ aná makaŕí ná mon o gula sef marera. Dáde Hamda pára. Dam (Damí) Káremí valdá makaŕí e padí dhikka ittik to buŕz aná rotk ák şef o şef aná rotk ák buŕz marera. Dáŕton avár áxrí kunđ aná makaŕí ná mon o gula am şef kára to káremí đukk aŧ elo rotk áte málav ná rid ton xalek. Dá vaxtá gula o tanissta ná zaría aŧ kárem ŧí rid as guaffingik. Dád dam yá damí pára. Mex Guaffta ŧí kulloí aşt mex istimál marera. Iraŧ avalsar ná puxtú, iraŧ áxríko puxtú, iraŧ rást aná pánádkaş, o iraŧ capp aná pánádkaş ŧí xallingira. Dá mexk geştir asi fuŧŧ aná páŧ yá áhin ná marera. Piđđí Piđđí guaffta ná niám aŧí asi ciŧŧ as marek ki ará vaxtá ki guaffta ná kárem moná inisa kek to o guaffta ná pánád e kacc aŧ torisá kek. Resxú Resxú uşkuno pinsil ná vaŕo síx marera ki guaffta ná ciŧŧ áte cikk itting o val itting ná kárem ittira. Vaxtas ki guaffta ná rotk áte cikkoí yá sust karoí mare to andá síx te tená marzí aŧ rást yá capp á res (perí) ittira. Pánádkaş Pánádkaş guaffta ná kárem e cunak yá bhallun manning kin illipak. Guaffta guaffing ná vaxtá ará hadd aŧí ki kárem şurú mare amoŕe rást o capp kunđán irá irá mex xalera. Valdá aŕtomá kunđ aná mex tá joŕí tá niámaŧ ciŧŧ tafira. Guŕá andá ciŧŧ o guaffta ŧí aráŕe ki kárem manning e, oná ra teŧí guálaí o síla as şikk xalera. Dáŧí saxt toning kin rotk am peŕira. Dád pánádkaş pára. Andun ki kárem mustí inisá kek, dáftá jága e am badal kera. Tanissta Tanissta amo rotk áte pára ki guaffta ná murģuní á tálán marera. Dáfk rang mafasa, balki pukárok marera. Xol Xol guaffta ŧí pánádí tálán á rotk áte pára. Básal Básal guaffta ná kárem ná káŧum aŧí kás aná tiroká rotk áte pára. Dá guaffta ŧí púskun biná maroká kárem ná buniád aŧí tiroká kás aná rotk áko ki yala salira. Andáŕe ra band am şáģingik. Şadbur Şadbur guaffta ŧí avalíko o guđđíko amo rotk áte pára aráfte taŕira. Dá rotk ák puxtú teŧí saxt peŕok marera. Kopenc Kopenc guđđíko puxtú ŧí tanissta ģáte jitá jitá barobar tafing kin bakár baroká rotk e pára. Laet Laet rang tiroká rotk átá amo cunká veŕí te pára ki guaffta guaffing ŧí ásání kin o kárem aŧí nakş o nigár şáģing kin dú á xáso vaŕ ase aŧ peŕisá joŕ kanningira. Dáfteŧí ar rang aná rotk marek. Dá kás aná tharoká rotk ák marera aráfte guaffta ŧí pataní ná kunđá xalisá kerá. Laet válá rotk áte pukárepasa, balki xám irá tal kera kaşşira. Đukk Đukk guaffta ŧí kárem baroko asi xáso aozár as marek. Dáná muŧŧa asi fuŧŧ aná páŧ as marek. Niám aná başx e ta panja pára. Elo káŧum aŧí ta síx aná panc yá şaş dantán marera. Dá dantánk murģuní ŧí şaş inc o úluní ŧí nem inc as marera. Guaffta guaffing vaxtá rotk áte andáŕaŧ xalisá kára, aráŕán dask ák asi elo ton liccisá saxt marera. Kaŧúr Kaŧúr asi xáso razán as marek ki guaffta guaffing ná vaxtá tená xuŕká tixira ta. Dátí đukk yá giŕk áte tixira. Guaffta án joŕ maroká giŕák Dunto guaffta, guafińg caŧ đukkiá o kárem ase, vá am ará giŕá tekin guaffta laggifińgik, o giŕáte guððíko droşum aŧí atińg kin guaffta guaffoká e tú tá túk laggira. Şefko giŕá o váðáník guaffta guafing án joŕ marera: Gidán Bişeńk Raxt Túra Ŧáh Bedán Konŧ Şufí Pucco Keraģ Şáģok Pírámp Musulla Xuŕjín Dáfte am ur Jhallak Gidán Avála ģák Abdul Razzák Sábir, “Şípol” Bráhuí adabí súsáiŧí koŧá. Mámad Aslam Bangulzaí, “Bráhuí Mððí”, Bráhuí Akeðimí, Koŧa Mír Gul Xán Nasír Paedáiş Maí, Noşke Mark Dasumbar, Karácí Mark aná savab Makám Noşke Kaom Páindzaí, Zagr Mengal, Baloc Piní á káremk Cunák Lummabáva Mír Habíb Xán (báva), Bíbí Húrán (lumma) Dazrand Mír Gul Xán Nasír Balocistán ná pinío siyásatkár, şáir, táríxdán, o saháfí as ass. Tená zind aná geştir vaxt e Baloc rájí juhd aŧí sargaram kárkun asená bistár aŧ gidrefe. Anná juhd aŧí bház vaxt zindán aŧí bandí am kanningá. Oná táluk Balocistán ná iláka Noşke án ass. Báva ná ta pin Mír Habíb Xán o lumma ná ta pin Bíbí Húrán ass. O Páindzaí Zagr Mengal as ass. Oná şáirí ná kitáb áteŧí Gulbáng , Grand, Gulgál o Şanblák avár o. Oná likkoká Balocistán ná táríx ná kitáb aeno iskán dá sarhál á asi bávarí o sanad as lekingik. Bráhuí o Balocí ná siyálí ná bábat oná kitáb Koc va Baloc am Baloc ná mírát áteŧí lekingik. Gula guaffta ŧí amo irá páŧ e pára ki maroká kárem ná pánád ná kacc aŧ marera. Gula ģáte asi elo án macciŧ murr guaffta ŧí tálán á rotk átá niám aŧí şáģira, andá vaŕaŧ ki giŕás rotk zí á o giŕás keraģ án marera. Makaŕí ŧí tafoká ciŧŧ ák şef tená barábarí á gula ģátá niám aŧí şáģingira. Guaffta guafoká ará vaxt ki makaŕí e moní yá padí kek to asi gula şef o elo buŕzá marisá kek. Andá vaŕaŧ rotk átá şef o buŕz manning án amo kárem moní inisá kek, o saxt marisá o guafingisá kek. Guldan=e=Rahmat Niviştkár Rehmat Aziz Chitrali Sarí pin Bolí Urdu Laozánkí tankíd Şenkkár Şenk de Droşum Panna ģák Guldan=e=Rahmat Rehmat Aziz Chitrali ná nivişta karok, Urdu bolí ŧí maroká púskuná şáirí ná zíyá asi paŧ o polí jác as e. Dá kitáb e cáp karene. Guldasta=e=Rahmat Niviştkár Rehmat Aziz Chitrali Sarí pin Bolí Khowar Laozánkí tankíd Şenkkár Şenk de Droşum khowar Panna ģák Guldasta=e=Rahmat Rehmat Aziz Chitrali ná nivişta karok, Khowar bolí ŧí maroká púskuná şáirí ná zíyá asi paŧ o polí jác as e. Dá kitáb e cáp karene. Guárám Baloc táríx ná asi kirdár as rahengáne. Láşárí tuman ná sardár ass. Oná daur atí Rind o Láşárí ná táríxí jheŕa mass. Dáfte am ur Cákar Seví Láşárí Bráhuí báşágal ná bíst-o-aştamíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná aştamíko báşá e, o tene án sarjambáşá as e. Ar amo Musulmán ki sehat ta juán e Kábatulláh (Makká) ģá ining ná xarc e arfing kek, oŕá zind aŧí asi vár Hajj kanning lázum e. Hajj aná xás ingá ít áteán manaŧ as dádo ki Kábatulláh ná aft vár dángeng án aŕsengoí marek, şaetán kin joŕ karoká nişán e aft vár xal xaloí tammik o irá maş (Safá o Marvá) ná niám aŧ aft cakkar xaloí tammik. Alláh Başx ná nivişta karoká kitáb e, ará avlíko jár aŧí şeńk mass. Allá Başx ará Krácí ŧí iskúl ase ŧí Fársí xuánifeka, áŧí ná rid aŧ Bráhuí bolí e poh mannińg o dáde el kannińg kin buniádí o kitáb as gundińgik. Dáde “Bráhuí Vaŕbolí” ná kitáb as pánińg kannińg kena. Kitáb ná Áŧ ģá tálán e, dáŧí Bráhuí zabán kin muccá Bráhuí báşá gal (arf) aráteŧí Háía(amo báşák aráfteŧí aná pánińg geştir marek) tavár áton avár bráhí ná báşá nivişta o. ará teŧí Bráhuí bolí ná jitá ińgá tavár sáŕí aff. Sindí likvaŕ Andun niviştok Krácí ŧí rahińg ná savab án báhz á Bráhuí tavák, Sindhí droşum aŧ xanińgra, dunki, akin andá báşá tá zíá cár cár ŧik xaloke, andun, aná bráhuí báşá tá keraģ án irá, irá ŧik xaloke, arákán Bráhuí tavár tekin sindhí droşum allińgáne. kitáb ná Droşum ŧí Ańgrezí, pin, kárem o elo Vaŕbolí ná laoz átá Bráhuí badal nivişta kannińgáne. Kitáb ná zabán (likvaŕ) Ańgrezí o Sindhí ŧí e. Vaŕik kin giŕás Ańgrezí laoz átá Bráhuí badal dun nivişta e: Laoz o Mána Nar o Máda ná fark Alláh başx tená kitáb aŧí nar o máda ná Vaŕbolíátí fark aná darşání ná bárav aŧ dun nivişta kek, “Bráhuí zabán aŧí Nar o Máda ná fark vaxtas kudrattí e, vale dáŕkin elo zabán teánbár jitáo kánúd affak, vá am báz á pin teŧí mohlaoz(sábika) xallińg án dáftá nar mádaí darşán marek”, dunki, Nar bíş, Máda bís. Asiŧí o Báhzí ná fark Bráhuí bolí ŧí Asiŧí o Báhzí ná ará asúl e oná rid aŧ geştirí asiŧ ińgá pin tá guđ saraŧí xalińg án dáfk báhzí ŧí şumár marera. • Amo Asiŧí pink aráfk, ģá esar marera, dáftá báhzí e joŕ kannińg kin dáftá pad aŧí xallińg án dáfk báhzí ŧí barera, vaŕik kin mana laoz, Asiŧí Báhzí Xan Xańk Bá Bák Mon Mońk Dú Dúk Ullí Ullík • Amo asiŧí pińk aráfk á esar marera, oftá báhzí e joŕ kannińg kin amo e xatam karisa oná andá xallińgik, vale dá giŕá ģá lass amannáí aff ki báhzí joŕ kannińg kin amo e illiońge yá xatam kannińg e, báhátá dá xiál e ki, nivişta ŧí mare vali pánińgpae, aga andun am kannińg to xuánińgik, arátam xuánińgá to asi púskuno laoz as joŕ marek, • Guŕá ará vaŕ laoz pánińge to amo vaŕ oná nivişta ná droşum am mare, dunki, Asiŧí Báhzí Or Ok, Ork Kasar Kasak, Kasark Már Mák, Márk Dír Dík, Dírk Andun, andá asúl ná bábat aŧí Alláh Başx amo laoz átá am páik, aráfk á esar marera, o páik, ki, e xatam karisa oná jága ģá xallińge, vali, dá vaŕ kannińg yání e nivişt aŧí hatpanińg án amo laoz átá droşum ton avár avár oftá mána am badal marek, dunki, be án laoz átá báhzí Asiŧí Báhzí Nut Nuk (ģalat) Xaerát Xaerák (ģalat) Masít Masík (ģalat) Lot Lok (ģalat) Palít Palík (ģalat) Buŕzko laoz átá báhzí án, nuk, xaerák, masík, lok, palík joŕ massur aráfk púskuno laoz o, guŕá dunińgá laoz átá báhzí e joŕ kannińg kin asiŧí ná pad án “ák” aná “guđlaoz” xallińg án amo asiŧí tá saí báhzí joŕ marek, Asiŧí Báhzí Nut Nut ák Xaerát Xaerát ák Masít Masít ák Lot Lot ák Palít Palít ák Avála ģák avlíko panna avlíko şenk sál iraŧmíko şenk sál, Bráhuí Akeðmí Koŧá Ańgrezí Bráhuí Zanávar (Sáhdár) Páluneŧ Báruneŧ Brázáxt (Ílum ná masiŕ) Şáhí (irá ána) Hingláj Mandir Hingláj (Sanskrit: Hindí: Balocistán aŧí Baxxál ( Indí dín aná mannok) átá asi bház kadr válá ziárat as e, o Kşatríyá maxlúk ná Kuldeví e. Hingláj ton ganđoká kissa Kissa dá vaŕ aŧ e ki ará vaxtá ki Satí ná báva Satí á ģussa kare ki o Şivá (ki Satí ná sangat ass) e dávat aseŧí antae baŧingtane, to Satí tene uşá. Dáŕán Şivá ģussa ŧí bass o duniá ŧí tabáhí o masla kanning şurúh kare. Oná Tandáva e xatam kanning o ģussa e ta şef şáģing kin Vişnú Satí ná badan e arfe o ŧukur kare o caģal tiss. Oná badan ná ŧukkurk tíva duniá ŧí tálán massur, o káŧum ta Balocistán aŧí Hingolá yá Hingláj ná jága ģá bass tammá. Andá xátirán dá jága Şaktí Pít átá ģuŧŧ án ziát kadr válá jága lekingik. Rámáyaná kissa ŧí Rám ará vaxt ki Ravána e kasifik to Bráhmin ase kasifing ná tená gunáh te silling yá murr kanning kin Hingláj á bass. Ravána asi Bráhmin as assaka o Şivá o Durgá ná mannok as ass. Rám Hingláj aŧí ibádat kare antae ki dá bház kadr válá ziárat as ass. Arási mantar ki Deví Hingláj kin xuáningik od Dadhící ná piná kinningáne ki Indí dín aná piní o valí as lekingik. Mantar dá vaŕ aŧ e: Hisáb (Ridband) Isábkitáb Hájí Şár Balocistán ( Pákistán) ná Kaccí iláka ná şár as e. Dá Şáhvání tumandár ná hanken rahengáne. Kadrí á hand ák Dil Şáh Núr Şáh Sultán Şáh Dáfte am ur Kaccí Náŕí Bálá Náŕí Híroşímá Jápán ná şár as e. á, Amríká ná Baddhí Riyásat asi julav aseŧí Híroşímá ná şár á aeŧam bamb as xassá. Dáŕán bandaģ kaskur o hazár ák pen ŧappí massur. Musi de án ta pad Amríká ná Baddhí Riyásat asi pen aeŧam bamb as Nágásákí ná şár á xassá, arásiŧ án pen bandaģ xallingár. Dá aŕtomá julav ák insán ná táríx aŧí aeŧam bamb ná jang aseŧí avalíko o guđđíko kárbandík o. Dá julav átián pad, Jápán beşart jang aŧí bá tining ná paŕav e xalk, o andun Iraŧamíko Jihání Jang esar mass. *

Sar Cárls Spaensar "Cárlí" Caplin,  Angrez filmsáz, sázgir, u şuģulí adákár as assaka ki betavár film átá daur aŧí pin kaŧŧá. ná pin aŧ drust maroká oná droşum filmí károbár ná táríx ná ģuŧŧ án kadrí á nişán tián joŕ mass, u od tíva duniá ŧí drusŧi karife. Oná kárem sál án ziát vaxt iskán callengá. Cunakkí ŧí, Vikŧorían daur án, biná maroká oná kárem, aŧí mark án asi sál as must iskán sarsobí ton avár avár tazád án am purr ass. Landan aŧí, Caplin ná cunakkí ģaríbí o vael áteŧí gidrengá. No sál ná umr iskán od irá vár (beásra ģátekin joŕ markaz) á mon tiningá. Vaxtas ki Caplin sál ná ass, oná lumma e págalxána ŧí dáxil kanningá. Caplin cunakkí ŧí ŧí kárem ná biná kare, u guđsar á isŧej ná adákárí, va bogkárí ná biná e kare. Nozda sál aná umr aŧí od amo vaxt aná piníá kampaní tenton kárem á arfe u Amríka ģá dare. Caplin e film áteŧí kárem rasengá o ŧí, ná film áteŧí nazar barisá kare. O zút ná droşum e arfe, o tíva duniá ŧí tená dívána ģáte vaddifisá kare. Caplin sarí daur án tená film átá sarsojkárí e tenaŧ kanning ná biná e kare, u vaxt aton avár, u ton kárem karisa tená hunar e vaddík tráşisa kare. raseng iskán, o duniá ŧí ģuŧŧ án ziát maşúr va drust maroká bandaģ átián ass. ŧí, mana pen sangat ton avár ná pin aŧ kampaní as joŕ kare. Dun aŧ od tená film átiá ziát ixtiár dú bass. Oná avalíko sarjam  film ass. Oŕán pad u ná pin aŧ film joŕ kare. Tavárí film átá biná manning án pad am Caplin ofte lekitav, u tená betavár film átá kárem e barjá tixisá va e joŕ kare. Caplin ná film o kirdár ák vaddík siyásí marisa karer, u tená monmustí film aŧí Ađolf Hiŧlar á bog u malanđ karesus. ná daesálí ŧí Caplin bázá tazád átá ámác mass, o oná neknámí kam marisá kare. Oŕá kammiúnisŧ manning ná ilzám laggá, u tene án báz cunak umr aná masin teton barám kanning u elo uráí jheŕa ģátá adálat á sar manning ná savab án badnám mass. ná asená biná manning ná savab án o Amríka e illá o Suiŧzarlaenđ aŧí handí mass. Guđsarí film áteŧí o ná droşum e yala tiss, aráfk u assur. Caplin tená film átá sarsojkár, şenkkár, radbadalkár u adákár áss, o bázá film átá sázgir am tenaŧ ass. O kámilparast as ass, o paesa ná bemuhtájí ná savab án film átá joŕ kanning, o şenk kanning aŧí kaí sál áte xalkaka. Caplin ná film ák ná xusísiat tixoko va urokáte tená karokono, o dafteŧi ar vaxt masla ģátián xalásí ná juhd as nazar barek. Geştir siyásí va cágiŕdí jheŕa, o Caplin ná xudzindlekaví kissa ģátiá ŧahefoko film o. Caplin e, oná kárem ná vaja ģán, film átá saddí ná izm aná droşum joŕ manning kin, aŧí tiningá. Dáiská filmí duniá ŧí ar nemag á oná kadr kanningik. Oná kárem o film ák lázavál o, u va e aino iskán filmí táríx ná ģuŧ án gicená kárem teŧí lekingik. Zindlekav Paedáiş, cunakkí u nokvarnáí Bunyád Cárls Spaensar Caplin á vadí mass. Oná lumma ná pin u báva ná pin ass. Oná paedáiş ná icco rikáŧ as to sáŕí aff, vale Caplin ná jind páreka ki o Suelí Landan ná aŧí vadí massusus. Caplin ná paedáiş ná de teŧí oná lumma=báva aŕtom ák ná bogşogí adákár assur. mocí sená masiŕ ass u isŧej á ná pin aŧ tená pajjár e karifeka. O isŧej á ballo pin kaŧŧing kattav. kasáb asená már ass, u jind ta amo vaxt maşúro gulúkár as ass. Cunakkí ná vael ák Caplin ná lumma báva ná barám oná paedáiş ná cár sál must massusus, u barám án pad ná koŧíká már ná váris am joŕ mass. ehun to vaxtas am e musiŧ titav, vale aŧí hí ofk jitá massur. Andá de teŧí e musiŧamíko már mass, ki báva ta pen adákár as ass. am şaş tú án pad tená már e arfe o áste illá iná. (niámíko) aft sál aná umr aŧí ģaríb u beásra cuná tekin joŕ iskúl aŧí Caplin ná cunakkí tená lumma o náhak á ílum ton Landan ná iláka ŧí gidrengá. Caplin ná dá sál ák ģaríbí, tangdastí u vael áteŧí gidrengár. e poriá ná icc vasíla allav, vaxt vaxtas puc múģing u tímárdárí ná kárem kareka. am oftián tene begána karesus o icc kumak e tá kattavaka. Tangdastí ki báz vaddá, lumma ta Caplin (ģaríb u beásra cuná tekin joŕ markaz) á mon tiss. O vaxtá Caplin ná umr aft sál assaka. Amaldár ák od ģaríb u beásra ģátekin joŕ iskúl á mon tissur. Caplin páik ki dá tanyáí u đukk=sahing aná dek assur. Yakkunem sál án pad mana de akin od vápas uráģá esur, vale lumma ta valdoná majbúr mass u Jaoláí aŧí od á mon tiss. Dá rand od iskúl á mon tiningá, arásiŧ ģaríb u beásra cuná tekin joŕ asi pen iskúl as ass. Satumbar aŧí, e dimáģí marz átá ispitál (págalxána) aŧi dáxil kanningá. Od caplan massus us, arásiŧ ná geştir vaja ná bímárí u bexurákí xiál kanningira. Irá tú akin od amoŕe dáxil maroí tamma, u Caplin u oná ílum  e tená báva ton raheng kin mon tiningá. Cunák tená báva e kalaí se aŧ drust karera. Báva tá, o vaxtá pakká şarábí as assaka, o Caplin ástá zind oŕe am aŕzání va eminí aŧ tadengtav. Oŕe vael ák andun vaddár ki ná amaldár áte am baroí tammá. Caplin ná báva irá sál án pad,  sál aná umr aŧí, jaģar ná ná vaja ģán kask. ná tab giŕás juán mass to od uráģá mon tiningá, vale Maí aŧí o valdá nájoŕ mass. Dá vár Caplin sál aná as ass u tená lumma e tenaŧ ispitál á dare, vale najoŕí geş manning ná savab án od valdá págalxána ģá mon tiroí tammá. Lumma e págalxána ŧí dáxil karifing án pad, Caplin kaí de tanyáí, langaŕí u darpadarí aŧ gidrefe. Ílum ta irá sál must ŧí rangrúŧ massusus. Oná aŕsenging banning iskán Caplin iraģ ná báxo sekin muhtáj mass. aşt tú án pad págalxána ģán peştamma, vale Márc aŧí valdá nájoŕ mass. Dá vár oná nájoŕí padá şar matav, u aŧí tená mark iskán od págalxána ŧí rahengoí tammá. Caplin likkik ki, "Nan tená becára lumma kin icc kanning kattavana, dá oná mukaddar ass ki nane mannoí tammá ta." Kamsan adákár Cárlí Caplin, ná niám aŧ đrámá ŧí. Amo vaxtá ki lumma ta tená nájŕí to áxta ass u Caplin e várvárdam ģaríbí iskúl áteŧí rahengí tammáka, Caplin isŧej á adákárí ná biná e kare. O yát kareka páreka ki avalíko vár o panc sál aná umr aŧí isŧej á inásus ará vaxt ki asi nan as od aŧí  daresus. Dá yakao kárem as ass, vale sál aná umr aŧí o tená lumma ná dilbađđí aŧ bákáida isŧej á tená hunar e darşán kanning şurúh kare. Caplin páik, “[o] kane bávar karife ki kane ŧí hunar are”. Tená báva ná drustírástí ná vaja ģán Caplin ná bask joŕ mass, u ofteton aŧí Ingliş átá daura e kare. Caplin báz mehnat kare, o xalkat aŧí pin kaŧŧá, vale o nác aton xuaş allav; o bogşogí kirdár as kanning xuááka. Amo de teŧí ki Caplin nác=ŧolí ton daura kareka, lumma ná ta koşist ass ki o iskúl á am káibare, vale sál aná umr aŧí o iskúl xuáning e illá. Adákár joŕ manning ná juhd aton avár o, iraģ ná báxo as kaŧŧing kin, pen poriá ham karisá kare. Cáŕda sál aná umr aŧí, ki vaxtas oná lumma padá nájoŕ mass, o Landan ná aŧí teŧar aseton kárem ná salábat kare. Teŧar ná e Caplin ná hunar ná gańd laggá, u báz zút od ná aŧí ixbár vanjáraí ná kirdár rasengá. Dá aŧí, biná manning ná irá afta ŧí besob mass u band mass. Vale Caplin ná bogşogí kirdár e báz á kárem cáhok ák dost tixár, u ar kunđá oná siffat mass. ná koşist aŧ Caplin e  ná aŧí ná kirdár rasengá. Tíva mulk aná musi daura ŧí Caplin andá kirdár e kare. Oná adákarí ná andáxas siffat mass ki od Landan á baŧingár ki aslí aŧí ton andá kirdár e ke. “Dá jannat ná kauş ámbár ass”, Caplin páre. Aktúbar án Dasumbar aná niám aŧ, şánzda sál aná umr aŧí,  aŧí, Caplin dá drámá ná aŧí tená kirdár e kare. ná avalsar aŧí, ná asi guđđíko daura se esar kanning án pad, Caplin dá đrámá e illá. Donem sál án ziát vaxt iskán o dáŧí tená kird e peş karisá bassaka. Isŧej ađákárí u Caplín púskuno kampaní seton laggá. Oná ílum am adákárí ŧí poriáí ŧí laggok ass. Aŕtomá ílumk pinío bogşogí ná daura ŧí aviŕda massur. May aŧí, Caplin cunká tekin joŕ ton avár tammá u zút oftá aná sar adákár joŕ mass. Jaoláí aŧí, vaxtas ki dá cuŧŧá, sál aná dá nokvarná Caplin tenkin sarsobo adákár u bogşogí sená pin e kaŧŧásus. Caplin tenkin pen kárem paŧŧing ná juhd aŧí laggok as, u andá niám teaŧ tanyá adákárí ná oná asi gunđo juhd as besob mass. Caplin ná ton Amríka ná daura ná iştiár, Amo vaxtá, aŧí, ná piní á kampaní ton tud massusus, u iskán o dá kampaní ná giceno kárinda as assaka. Farvarí ŧí o tená ílum kin am irá afta kin ázmúdaí kárem as dúí kanning aŧí sarsob mass. Avalsar aŧí ná ust allav, u Caplin e bekár, xulúcurt, va monmutrubo cuná as lekáka, u samjháka ki od isŧej á ining án şak barek. Vale, dá nokvarná tená adákárí ná avalíko nan á aŧí tená hunar e mannife, u oná kárindaí dá kampaní ŧí pakká kanningá. Caplin cunká kirdár áteaŧ dáŕe tená kárem ná biná kare, u iskán bhallá=kirdár átá xuája mass. Aprel aŧí od ná markazí kirdár millá. Dá bhallo sarsobí as ass, u Caplin e ixbár tá xabar teŧí báz jága rasengá. Kutubí Amríka ná melá ná daura kin tená dá púskuná istár=adákár e gicen kare. Dá nokvarná ģá bogşogí dá aná sarokí e kare, o ģuŧŧ urokáte tená hunar u adákárí ná jádú aŧ tená dívána kare. Oná ģuŧŧ án gicená kárem asi şarábí sená kirdár ass, arásiŧ e xalkat ģuŧŧ án ziát dost tixe. Dá daura  tú cikká, u dá ŧolí Jún ŧí vápas Inglistán á aŕsengá. Caplin páik ki vápasí á asi jága ģá túling án oná ust pur mass, andá xátirán vaxtas ki Aktúbar aŧí iraŧamíko daura ná hávál rasengá to o xuaşşí án bál kareka. Film áteŧí kárem Caplan (cap dú=á) tená avalíko filmí adákárí ŧí, Caplan ná iraŧamíko film aŧ ná biná, Amríka ná iraŧamíko daura ná şaş tú gidrengásur ki ná amaldár ák Caplin e film áteŧí kárem kin baŧinģár. Oftá asi bandaģ as Caplin ná adákárí e xanásus, u od laggáka ki Caplin oftá ná istár=adákár ná jága e alling kek. dáfte illoí karesus. Caplin vá ná bogşog áte icc lekitavaka, vale film áteŧí kárem kanning ná xiál od dost bass. Oná xiál aŧ: "Dá púskuno zind as to assaka." Satumbar ŧí, o dá kampaní ton aftaí ná đálar ná hisáb aŧ ná pagár aŧ kárem ná amanná ģá dasxat kare. Caplin Lás Aenjilas á bass, ará ki ná hanken ass. Dáŕe oftá xuája avalsar aŧ to paşomán ass ki Caplin bogşog aná kirdár átekin báz cunak ass, oná  sálí varná ģá droşum bogşog ton táhitavaka. Janvarí ná guđsar iskán od film áteŧí jága titavas. Andá niám aŧ Caplin filmsází ná dod u hunar áte el karisa kare. Oná filmí adákárí ná biná yak=rílí aŧ mass, arásiŧ e á şenk kanningá. Caplin ná jind e dá film icc dost batav, vale asi tajzíakár as od "aválíko dír aná bogşogí likká". Tená iraŧamíko film akin Caplin amo droşum va poşák e gicen kare ará guđsar á tíva duniá ŧí oná pajjár joŕ massak. Tená xudnivişt zindlekav aŧí o páik: Dá film aná pin assak, vale piní á kirdár xalkat ná moná aŧ bass. Dá film e vá án pad joŕ kanningásus, vale oŕán irá de must şenk kanningá. Caplin dá droşum e duniá ŧí tená pajjár joŕ kare, o yakká film áteŧí tená kirdár tá bábat sarsojkár áte salá tissaka; oná salá te kass mannitavaka. Tená yánzdamíko film, ná ŧahefing ná vaxtá to sarsojkár ton oná takrár andáxas vaddá ki oná kárem ná amanna e cuŧŧifing assur. Sennett od kárem án kaşşitav, vaxtas ki film tálán karokák Caplin ná film átekin ziát xuást karer. Sennett Caplin e oná jind aná film aná sarsojí kin am mokal tiss, u Caplin ikrár kare ki aga film nákám mass to o kampaní e ná đálar áteŧí caŧŧí ittik. á şenk maroká amo avalíko film ass arásiŧ ná sarsojkárí e am Caplin ná jind karesus. Dá film báz sarsob mass, u dákán pad ar amo guanđingá film arásiŧ aŧí Caplin adákárí kareka, oná sarsoj e am Caplin tenaŧ tissaka. O andáza aŧ ar afta kin duno asi film as joŕáka. Dá daur e Caplin tená zind aná ģuŧŧ án xuşgavárá daur párene. ná riváyatí bogşog án Caplin ná bog átá vaŕ jitá ass; o tezo bog, dunki siŧŧing, dudenging kattavaka. O pudení aŧ tená kird e karisá xalkat e maşģúl kareka. Andá film átiaŧ o tená kárem ná dívána ģátá bunyád e joŕ kare, u arde tená dívána ģáte vaddifisá kare. ŧí, od Sennett ná sarsojí ŧí joŕ sarjam bogşogí film aŧí kumak=kirdár as millá. Dáŧí am kirdár kareka. Dá film károbár aŧí báz sarsob mass u dáŕán Caplin pen báz pin kaŧŧá. Sál aná esar manning ton, vaxtas ki Caplin ná kuŧŧá to mustí kárem kin o báz pagár xuáá. Caplin kampaní án afta ná ná đálar áteŧí xuáá, vale Sennett dáxa paesa tining án javáb tiss Caplin u , film áteŧí oná mudámí sangat,  aŧí ná amaldár ák Caplin e ar afta pagár (oŕton avár bayána) tining ná vák tissur. O Dasumbar ŧí dá ton avár mass, aráŕe o mudám avár tammoká kárinda ģátá ŧolí as joŕ karisá iná. Dá ŧolí ŧí am aviŕda assur. Caplin zút asi pinío niáŕí as am dá ŧolí ŧí bhartí kare. piní á dá niáŕí ton cáxána seŧí millásus, o oná zebáí ná vaja ģán ŧolí ŧí bhartí karesus. Andá niáŕí,  sál aŧí, Caplin ná  film aŧí xaningá.  iskán dá aŕtomátá niám aŧ áşikí am callengá. Caplin tená film átiá ziát marzí callefeka, u ar film ton ziát xuárí kareka u vaxt tissaka. Oná iráŧamíko film u musiŧamíko film ná niám aŧ tú ase án ziát aná vakfa bass.  ton joŕ karoká oná film aná guđđíko film am andá raftár aŧ joŕ massur. Caplin tená kirdár ná droşum aŧí macciŧ as badalí es, antae ki oná kird aná sáŕí droşum xudģarz, haevání, u zálim lekinging ass. Oná kirdár geş xándán, mehr karok u áşik mizáj joŕ marisá kare. Oná dá kirdár e guđđíko droşum tining aŧ aná bhallo dú as ass. aŧ xalkat ná jabát u ehsás áte cikking kin vaddík kárem mass, u dá film aná esar múnjá assak.  páik ki dá bogşogí film áteŧí púskuno ít as ass, u dákán pad sanjída film nakkád ák am Caplin ná kárem ná siffat aŧí laggár. Filmí dánişvar  páik ki ŧí Caplin e amo máhol dú bass arásiŧ ná duniá e moní darisá kare. ŧí, Caplin sakafaŧí pajjár as joŕ mass. Dukkán oná droşum á joŕ giŕá teaŧ purr assur; kárŧún teŧí oná kirdár atringá; oná báravaŧ kaí şaerk likkingár. Jaoláí ŧí ná sahafí as likká ki Amríka ŧí ná bímárí tálán massune. Depade şuhrat geş manning ton o filmí duniá ná avalíko miyánustumání istár joŕ mass. vaxtas ki ton kárem ná ikrár cuŧŧá to od tená kadr aná samá ass, andá xátirán o mustí kampaní tián bayána ná xuást kare. Caplin kin bázá vák ák massur, u dá vák tiroká teŧí  u am aviŕda assur. Vale, ģuŧŧ án juáningá vák tiroká ass, arásiŧ tiroí kare. banning iská Caplin miyánustumání pajjár as joŕ massus us. Dá foŧú ŧí amo but e nişán itting e arásiŧ e vápárík oná droşum á joŕ karesur, ton ítgap áŧí aŕtomá durr ák sál aná á rází massur. páik ki sál aná umr aŧí Caplin amo vaxt á duniá ná ģuŧŧ án ziát pagár aloká bandág joŕ mass. Dá bhallá pagár ná ixbár teŧí báz carcá mass, u xalkát dá hávál án haerán mass. ná (xuája), páre: "Nane dáxa paesa tining ná vass are, antae ki xalkat Caplin e xuáik, o oŕkin paesa ittik." Ofk Caplin e kárem kin, ná, tená e tissur, arásiŧ Márc ŧí malingá. Caplin tená ŧolí ŧí irá pen bandaģ, e aviŕda kare, u irá=rílí  murģuno film átá cirr as joŕ kare. Dá film ák assur. akin adákár e am bhartí kare. Dá amo bandaģ ass ki moní  sál iskán Caplin ton tud ass.  ŧí  am sarjam massur. ton ikrár aŧí Caplin dá kaol aton tafok ass ki ar cár afta ŧí asi irá=rílí film as zarúr şenk kek. O tená kaol e púrav kare. Vale, púskuná sál aná biná ton Caplin ziát vaxt aná takrár kare.  aná avalíko tú aŧí o kin bíra cár film joŕ kare: Dá film átiá báz xúŕtí aŧ kárem karesus, andá xátirán Caplin ná kárem tiá taekík karoká zántkár ák dáfte oná ģuŧ án juáningá film áteŧí lekira. Zind aná guđsar aŧí Caplin páre ki to gidrefoká vaxt aŧí ki axxas xuaş ass, valdá kárem ná icco daur aseŧí tená matane. Betavár ák Musáfirí Tazád ák, badnámí, u gumnámí Kánúní dávák u kammiúnisŧ manning ná ilzám u Amríka ŧí pábandí Yúrupí daur Suiŧzarlaenđ á amp=biŧ u Guđsarí káremk u dubar kadrí manning Mark Filmsází " Í ar giŕá e cappírástí xuááŧa: şábíto şalvár, tanko koŧ, cunko ŧop u bhallo cavaŧ ... Cunko barot tixáŧ, ki umr aŧí ballun laggiv vale ák kaná đakkingpas. Kane kirdár ná icco andáza as allav. Vale, vaxtas ki berifeŧ tene, kaná droşum va poşák kane amo bandaģ joŕ karer arásiŧ ki í xaninging assuŧ. Í od paŧŧisá kareŧ, u vaxtas ki isŧej á raván massuŧ to o vadí massusus u sarjam assak." Kane samá tammitavaka ki ará vaxt vael as bassune, antae ki nan yakká vael átá guácí assun; u í már as assuŧ, to musíbat áte razá aŧ gírám karoí tammáka Caplin ná cunakkí ná yát ák  Cúŕí drassam aŧ guaffoká amo ciŧŧ áte pára ará ki gidán e mex teŧí sogav kanning kin tafingira. Dáfk geştir şaş kaŕo marera. Laozánk o cágiŕd aŧí jága Cúŕí tá bárav aŧ cácá as maşúr e: lálá loc, lix ta lop Matal as pára ki: duzz páik, asi nan aŧí aft gidán ná cúŕí te xaleva Xalkí o şaer as e: gidán e baş karen, cúŕí ta cikkok e cavak á bálád ná ustá kaná likkok e Pen xalkí o şaer as e: manj áte xalkune sangat ki cúŕí ŧí zálim ná đass ase şef aná múŕí ŧí

Bhág Balocistán ná şár as e. Piní á jága ģák Pír Tayárģází Dáfte am ur Náŕí Bhág Náŕí Kaccí Bhúŧán Asi mulk as e. Bolí ant ase? Bráhuí ŧí laoz “bolí” Ańgrezí ná Arabí ná “lisán” Fársí o Urdú ná “zubán” ná jága ģá istimál marek. Andun laoz “duví” o tenaŧ “zubán” am andá matlab o masxat kin istimál marera. Bolí ná laozí mána “ít o gapp” aná e. mafúm ná rid aŧ “bolí” fikr=’ xiál=’ jaoza=’ o esás átá darşání ná amo vasíla e pára ará laoz o fikra ģátá zaríat aŧ asi bandaģ ná kulav e elo iskán sar kannińg ná savab joŕ marek. Piní á bolí cáindár o zántkár Árcí balð=e=il dá rid aŧ tená xiál átá darşání e karisa páik ki, “Bolí insání amal ná bináí á gám e” vali ar vaŕ aŧ púrav o súrat ase. dáná alámat ák duví án piş tammoká tavár á tián joŕ marera. Padá candí vaŕ aná ðaŧ o ðaol áteŧí badal marisa asi muşkil o vali vazan dár o droşum as vadí kera. Andá alámat átá asi avárí e bolí ná vajúd pánińg marek. Aráftián mána o matlab murád allińgik. Vali dá alámat o mána ná asiŧ eloŕton tálukdárí o siálí, akíkí o mantakí mafak balkin manşáí (ixtiárí) marek. o andun tená manşá o marzí ná rid aŧ bandaģ átá zaen áteŧí goí karisa kek. Dá alámat ák asi vaxt aŧí peşan ná asar átá jága e alisa oftá amalí varandí ná badal am marera o xuáindár am. Aráná savab án “ít o gapp” yakdam ińga tabaí asar ná páband salpak. Bolí ná áŧí (sáxt) o elo başx ák andáxadar púrav marera ki párok áŕkin ar vaŕ aná zaení o jaozaí tajruba ģáte bolí ná ráband aŧí şáģińg mumkin e. Árcí balð=e=il ná buŕzko bolí ná táríf ná asi matlab as dá am allińg marek ki bolí asi ráband ase ná zí á to salok marek vali oná bundáví á gurj ák amo alámat ák am arer ará bandaģ ná “ít o gapp” aná mána o matlab átá droşum aŧí mustí barera. Andun bolí ná cáindár átá asi kaŕda as bolí ná táríf e dun kek ki “bolí bíra amo başx átá pin af ará ode droşum etira, o nae bolí fikr’ xiál o jaoza ģátián vadí o ráband án joŕ marek balkin dá kull aton avár avár bolí ná “abláģí” á kadr ák ode bolí joŕ kera. Andun jadíd ilm e lisáníát ná rid át bolí ná sifat dá vaŕ moní barek ki “bolí manşáí tavárí á alámat átá asi ráband ase arána vasíla ģán asi ráji o kaŕda as zind kek” andun dáŕán bedis am bolí ná candí sifat o táríf ák kannińgáno aráftá barav át nan bíra dá pánińg e zarúrí sarpand marena ki “bolí” ná kul táríf ák xás ingá ŧik o pálú ant as am mare! majmúí vaŕ aŧ insán ná jaoza o xiál átá darşání ná vasíla e bolí ná bundáv pánińgáne. Yání bandaģ tená rájí zind aná gurj áte púrav kannińg kin “bolí” ná zarúrat e maesús kare o andá gurj bolí ná joŕ mannińg ná savab mass. Arastú bandaģ e rájí o sádár as páik vali dá rájí á sádár ná kull án bhallá kamál o xásíat oná “bolí” yá ít kannińg ná tákat e. ará ode kull e maxlúk áteŧí şarafdár kare. Andá xátir án to “bolí” e bandaģ ná kull án aem ingá ejád o be bahá ingá mírát pánińgik. Vali dá rást án am xan te tar kannińg mafak ki “bandaģ bolí e joŕ kare o bolí bandaģ e zeb o droşum tirisa rást ingá mána aŧ bandaģ kare. Antae ki aga “bolí” matavaka to nae bandaģ iskúl o şar áli ná dá and á massaka aráŕe o aeno saloke o nae duniá ŧí búd o berişt o rájí zind aná vajúd massaka antae ki bolí e insání gurj átá rid aŧ asi rájí o idára as am xiál kannińgik. Asi anduno idára as ará zind aná elo başx o idára yání mazab=’ ixlák=’ kánúd=’ maháş=’ siásat o tálím ná nazm o droşum ná zaríat joŕ marek. Antae ki bolí ase anduno gurj ase aráŕán bedis zind aná elo başx ák tená rájí zimvárí te ic vaŕ aŧ púrav kannińg kappasa. Eun am asi kaom o ráj asená sakáfat=’ zind o búd=’ o cáindárí oná “bolí” ton ganðok marek. Kaom’ ráj=’ kaŕda o kabíla sená vajúd amo vaxt iskán barjá salińg kek ará vaxt iskán oná bolí o sakáfat zinda salik. Dá xátir án ki bolí amo kull e xuást áte púrav kek ará ráj o maxlúk ná mon mustí şon o şar álí kin darkár marera asi ráj as şondárí ná ará mizzil átián gidreńgik o kull aŧí “bolí” oŕton avár xanińgik o aeno ná bandaģ şon o şar álí ná ará and o makám áŧe, yakíní vaŕ aŧ dáná savab “bolí” e. ará na bíra bandaģ ná jaoza o xiál áte “báduví” tiss balkin oná şondárí ná raftár aŧí am tezí vadí kare. insáni zind aná dá murģun á safar aŧí tená gurj átá rid át keí bolí te joŕ kare. Aráftá kacc azár áteŧí pánińgik. Vali dáŕe dá ít aná “yátí” am lázmí e ki dá azár á bolí tián geştir aeno táríx ná başx as joŕ massuno. O bolí te nae kas páik o nae kas sarpand marek. Andun asi andáza sená rid át aeno duniá ŧí “bolí” tá kacc şaş azár án ziát e. vali aeno am sad átá isáb aŧi “bolík” anduno ará tená guððíko dam tiáŧo. Matlab dá ki dá rid aŧ máir ák dá xulís ná darşání e kareno ki dá “bolík” şondárí ná raftár aŧí amgám na mannińg ná vajja ģán zút yá ure esar maror. Andun kull bolí tá nema ná kacc andune aráftá párok ák da azár bandaģ án am kam o. giŕás bolí to anduno am are arátá párok ák bíra sad áteŧí o. Bolí tá xatam mannińg yá pad tammińg ná savab ák ant o. dá rid aŧ pámdár ák dá xiál kera ki dun ingá “bolík” tene vaxt aton avár şáģing kattavas. nae o amo daor aná xuást o gurj áte púrav kannińg karer. Ará oftá tálání o sogaví ná savab joŕ mannińg karera. Aeno ná tez raftár á şondárí ná daor aŧ ki aráŕe cunká cunká bolí tekin asi saxt o daor ase. dá xátir án gurj dá giŕá ná e ki aga nan tená bolí te baccifińg o zinda tixińg xuána to nane tená bolí te aeno ná xuást átá rid aŧ ilmí o saensí bundáv átiá şon tiroí tammik. Andun rást mána ŧí paŧ o pol ná gurj am naná bolí tá şondárí kin bhallo xuást as joŕ massune… “Bolí” ná biná o rudom Aga nan vaxt as “bolí” ná táríxí jác allińg, o dá soj átá varandí e paŧŧińg xuán ki bolí arátam o aráŕe joŕ ass? to dá rid aŧ táríx ná bandaģ ák nane pakk málúmdárí tifassa. O andun bolí ná máir o zánt kár ák am bhallo paŧ o pol ase án pad dá natíja e sar massuno ki “bolí” ná joŕ mannińg ná and o táríx iskán raseńg mumkin af. Dá xátir án ki “bolí” tayár o giŕás matane o nae asi vár aŧ joŕ massune ki oná and o táríx ná samá tammi. Vali “bolí” amr joŕ mass yá amo ant xuást ák assur ará “bolí” ná joŕ mannińg ná savab massur? Dá soj átá varandí e paŧŧińg ná koşist zarúr massune. o dá rid aŧ paŧ o pol aeno am barjá e. Dá vaxt iskán ná paŧ o pol ná rid aŧ bolí ná joŕ mannińg ná barav aŧ kaí vaŕ aná nazría ģák moní bassuno aráftián piní o irá nazría ki oftián asiŧ e “Ixtiráí” o elo e “Irtikáí” nazría pánińgik andá tá rid aŧ bhallo vaxt asiskán “bolí” ná biná ná zí á gap o tarán kannińgá. “Ixtiráí” nazría ná rid aŧ “bolí” bandaģ ná taxlíkí o amal ase. yání bandaģ tená akl o şahúr án “bolí” e taxlík kare. Vali “irtikáí” nazría ná mannok átá dá xiál ass ki “bolí” asi ittifákí o amal ase. matlab dá ki bandaģ ná zaení o aklí koşist ák dáŧí aviŕda affas da tene án tenaŧ joŕ massune. dáŕán bedis am mutkuná daor aŧ “bolí” ná taxlík e “faok ul fitrat” yá “mavráí” tákat átiton am ganðińgáne. Sukrát ná dá xiál ass ki duniá ná ar giŕá ná pin e devták tixáno. “náras” dev málá ná rid aŧ “bolí” ná xálik “Oðan” devtá e. kadímí á and aŧí “bramá” e am bolí ná xálik pánińgáka. Andun “indar” devtá ná bárav aŧ am andá piní ass ki o “bolí” e joŕ kare. Yaúdí tá akída e ki azrat ádam, xudá ná pánińg á giŕá tá pin te tixá. o andun yúrap aŧí sad á sál átiá “aed náma kadím” ná bolí “Ibrání” na bíra ásmání o bolí as sarpand mannińgáka balkin ode “umm ul lisán” yání bolí tá lumma am pánińgáka. Dáŕán bedis duniá ná kull mazab ák “bolí” e taxlík rabbání karár tirisa bassuno. Vali Abú Háşim Mutazilí ará bolí ná asi bhallo mufakkir as gidreńgáne, o aŧí avlíko vár dá ít e moní es ki, bolí insán ná joŕ karoko giŕá ase. andun maģribí duniá ŧí mazabí saxtí ŧí kambútí bannińg án guð bolí ná jác ilmí bundáv átiá allińg o dá rid aŧ asi púskuno paŧ o pol ase ná biná mass. Dá aştamíko sadí ná ít ase ki Jarman mufakkir “arðar” avlíko vár bolí tá mazabí nazría e rad karisa dá fikr e mustí es ki bolí ínsání o taxlík ase antae ki bandaģ ná joŕ karoká bolí teŧi be káidgí o malásí maojúd e, o balíģ o jáme mannińg ná bajáe ná púrav o, o tená taeŧí kambútí tixira. Aeno ná jadíd daor aná paŧ o pol ná rid aŧ bolí tá máir o zánt kár ák kadímí á bandaģ átá aloká nişán átián andáza xalera o dá gumán kera ki aeno án azár á sál must ná bandaģ arátam iskán ít kannińg el kattavesus amo vaxt iskán o işára ģátá bolí ŧí asi elo e poh kannińg ná koşist yání guńgí karera. Antae ki kadímí á bandaģ arátam rájí zind aná biná yá avár raeńg e şurú kare to dá avárí oŕán ít o gap aná xuást gár ass. Vali bandaģ o vaxt iskán laoz joŕ kattvesus, ít kannińg kattaveka. Vali oná dúk to assur aráfte o kárem aŧí atisa elo bandaģ iskán işára ģáte amar rasefe. Guŕá bandaģ dá vael áte mon á tixisa dá işára ģátá bolí e macci pen pur mána joŕ kannińg kin asi gám as mustí arfe o işára ģátiton avár avár tená bá án giŕás tavár (saot) am kaşşá. Dá tavár ák ki bolí ná bináí tavár ák pánińgira kúk, cíánŧ, yá şor kannińg ná droşum aŧí assur. dáŧá masxat elo bandaģ ná xiál e tená kunð á aŕseng o oŕiskán tená ít e rasefińg ass. Dá vaŕ bandaģ tená dá gám aŧí sarsob mass o bákáida vaŕ aŧ bolí ná biná e kare. O amo tavár ák ki kúk, cíánŧ o şor ná súrat aŧí moní bassusur bíra tavár ná add iskán salítavas, balkin vaxt aton avár avár ofteŧí vaddíkí marisa iná o laoz áteŧí badal marisa inár. Padá bandaģ tená darkár o masxat átá rid aŧ dá laoz áte mána tirisa jumla ģáteŧí badal kare. Dá vaŕ asiŧ elo ton “ít o gap” kin bolí ná bákáida bundáv tixińgá. vali asi murģuno jod o xuárí ase án pad, antae ki bolí ná ejád iskán am bandaģ e raseńgińg kin asi bhallo vaí as tadefoí, o xuárí as kaşşoí tammá. Dá kul amal asi de aŧ matav. Andun bolí ná biná ģán aeno ná şondárí şikl iskán ná safar am asi anduno xuárí káşşo safar ase ná şáidí e etik. Balki dá rid aŧ aga nan dá pán ki bolí ná şondárí o rudom ná táríx asal aŧ bandaģ ná jind aná şondárí o rudom ná táríx e to ģalat mafaro. antae ki aráŕe ki bandaģ vaxt ton avár avár şondárí ná amal án gidreńgisa iná amoŕe “bolí” am oŕton avár avár rudom o şon alk. Xás vaŕ aŧ aeno ná daor aŧí ará kaom o ráj ák şondárí ná buŕzo makám ase áŧo oftá bolík am asi anduno and as dúí kareno. o duniá ná bhallo kac asená darkár joŕ massuno. O ará kaom o ráj ák vaxt aná raftár ton am gám mannińg kattavas yá pad tammár oftá “bolík” am oftiánbár pad tammár yá guŕá asul xatam massur. Brolikva, Brahui roman likvar ná şondár á pin e. yaní brolikva páning án Brahui roman likvar ná matlab alingik. brolikva Noamber aŧí dod alk. arátam várvár Brahui roman likvar páning án muşkil o vaxt aná ziá maning ná aesás mass to Brolikva pin tammá, ará Brahui roman likvar ná guanð ingá droşum e. brolikva ará ná, án joŕ marek. Niviştkár Sarí pin Bolí Şenkkár Şenk de Droşum Panna ģák ná nivişta karok, Brahui bolí ŧí Qaida e. Dá kitáb e cáp karene. Tumann : laoz “Tumann” Turkí zubán ná laoz ase dá “Túmán” án peştammáne aráná mána Turkí ŧí Dha azár ná e. andá savab án Turkí zubán aŧí Dha azár ná kacc bandaģ ná “Kabíla” e am Tumann pára. Baloc áteŧí am Kabíla o “Xáot” kin pánińgik. laoz “Tumann” ará turkí ŧí kabíla ná am=mána e vali Bráhuí ŧí, Xáot, Tumann, Ayál, kahol ná droşeńk (istilá) áteŧí cunko cunko fark are. Tumann ná kamáşe “Tumandár” pára, ará Tumann ná sáro sambál , rakk o ceŧ o aļ o tiss ná zimvár marek. kabáilí nizám aŧí laoz Tumann o dáná başx o páńŧ, ar Xán aná daorbárí ŧí tená vaŕaŧ massune. Bráhuí, Naslí mána Bráhuí ná mána ante? o dáná naslí mána ná bábat Mámad Sardár xán baloc ná dá pánińge, O laoz "Bráhuí" ná pin tammińg á dávaŕ darşán xiál karene, "laoz Bráhuí ná icco naslí o mafúm as aff .dá bíra ilákáí o pin ase ará sifattí o darşání as kek". Avála Koc o Baloc, Gul Xán Nasír, panna Baloc átá iraŧŧamíko ballá kac aná zubán Bráhuí e bráhuí ná muse ballo ballo párvaŕ o. Bráhuí jadíd şáirí Niviştkár Liákat Saní Sarí pin Bolí Bráhuí Laozánkí tankíd Şenkkár Şon Adabí Díván Şenk de Droşum Panna ģák Bráhuí jadíd şáirí Xuája Liyákat Saní ná nivişta karok Bráhuí şáirí ná púskuná droşum ná bárav aŧ asi paŧ o polí jác as. Dá kitáb e Şon Adabí Díván cáp karene. Bráhuí laozánk ná murģun o táríx as e, o Bráhuí bolí ámbár jitáo mizáj o droşum as tixik. Eun to nivişta o jadíd droşum aŧí bház ure á moní bass, vale asi vaxt ase án laozánk kaí droşum aŧ Baloc cágiŕd aŧí sáŕí massune. Xalkí şaer teán aļ Zahíronk , Názenk, o Moda iskán laozánk Baloc cágiŕd aŧí Balocí o Bráhuí bolí teŧí vajúd tixene. Bráhuí laozánk ná geştir başx şáirí e, o nasr aŧí Bráhuí loazánk piní o demraí kattane. Bráhuí Likvaŕ Niviştok: Liákat Saní Brahui nivişt ná bábat dá pakk pánińgpak ki arátam án Bráhuí nivişt ná biná masune? Aeno sáŕí á vaxt aŧí Bráhuí nivişt ná ará droşum áteŧí ki nivişt o xuán marek tadoká vaxt aŧí dá asiŧ án geştir droşum áteŧí nivişta marisá bassune. Dá ridaŧ Bráhuí bolí á paŧŧ o pol karoká cáindár átá guşát jitá jitá e. Abdul Ráhmán ná xiyál aŧí “Bráhuí vaxt zamána seŧí HÍRO ĢULEFÍ ánbár nivişta kannińgáne”. Andun  Abdul Ráhmán asi pen hand ase á tená kitáb Brahuí zubán o adab kí muxtasir táríx, ŧí dun nivişta kek, “Bráhuí zubán irá hazár sál must kuroştí likvaŕ aŧí nivişta massune o Islám án guð Bráhuí zubán Arabí likvaŕ e tenáí kare”. Kuroştí likvaŕ ná ridaŧ dá ít moní barek ki Ísáí sál aná niyám aŧí asi riyásat asená Kajolá Kadfízas piní o bádşá as gidrengáne. Andá zamána ŧí Bráhuí kuroştí likvaŕ ŧí nivişta massune. Andá daor aná şáhí ŧakká asená asi mon á Kajolá Kadfízas ná foŧú o elo mon á mehş várá nivişta e. Foŧú ná dápár epár dá vaŕ nivişta e: Mahá rájá, rájá dá rájá sá, duvá potará sá, kajolá kadfizá sá. Dáŕe dá soj vadí marek ki maga jáí buŕzko laozák Brahuí bolí ná o? Dá soj átá pakk o sahí varandí kin bolí cáindár áte tadoká tevaí daor aná bolí tá paŧŧ o pol e karoí tammik. Seńzdamíko sadí o okán pad nivişta maroká kitábák Xidmat=e=Dín Majhúl=ul=Isam Amlíyát=e=Guhar bár Bráhuí Nozdamíko sadí aráŧí Bráhuí nivişt irá droşum aŧí xanińgik. Maktaba Durxání arabí likvaŕ e dod tis to andá daor aŧí elo páraģán kiblaí mulk áteán baroká angrezák roman likvaŕ aŧí Bráhuí nivişt o xuán karer. O andá vaxt aŧí giŕás bandaģák arabí o romam likvaŕ imlá ná ridaŧ şefko Bráhuí báşá tekin jága as sindí to jága as paşto ná vaŕoðaol á raddobadal kera. Kaepŧan Nikalsan o Allá Başx Zahrí buŕzko cár Bráhuí ná sarjamá báşá te Sindí imlá ŧí nivişta kannińg kin dáftá zíá cár cár tik xalkuno. Malik Dád Kalátí , Mullá Nabo Ján o giŕás pen Maktabae Durxání ná álimák Bráhuí ná buŕzko cár sarjamá báşá te Paşto imlá ŧí nivişta kannińg kin dáftá keraģ án xan as kaşşáno. Dá asi jitá o soj ase ki Bráhui ará ará ki likvaŕ áteŧí nivişta marisá bassune ode ará ará lisání vaelák palveŕ kareno? Dun ki arabí likvaŕ aráŧí eráb zer, zabar, peş átá xalling allamí e. Elo dá ki arabí ná amo no báşá tá nivişta kanning yá illing am candí lisáni vael áte vadí kek. Dákán bedis fársí likvaŕ am lisáni aŕojanjál áteán hork aff. Antae ki fársí likvaŕ aŧí Bráhuí ná har laoz musi droşum aŧ xuáning marek. Aga fársí likvaŕ aŧí mím o şín avár likkingir to dá musi vaŕaŧ xuáning marera: Maş Miş Muş Dá vaŕ ná sadd átá kac aŧ fársí likvaŕ aŧí imlá ná vael ák arer aráftá savab án Bráhuí nivişt o xuán ŧí candí aŕáng ák barera. Bráhuí likvaŕ e anduná lişání o imlá ná aŕáng áteán pah kanning kin allamí e ki bráhuí kin Roman likvaŕ e tená í kanninge.Bráhuí Roman Likvaŕ ná kaddokáŧ, haesíyat, gurj ante? án axxas imlá ná vaelák esar marera? Dá soj átá varandí te pen vaxt as etina. Noambar aŧí ná arfoká gám teán asiŧ as dá am are ki aeno táríx aŧí avlíko vár ixbár aseŧí Brahuí bolí roman likvaŕ aŧí nivişta manninge. Bráhuí Roman Likvaŕ  ŧí Bráhuí báşá tá ridoband, ki aráde Bráhuí bolí cáindárí ná gurj áte moná tixisá guððíko droşum tiss, dá vaŕo: Bhallá báşá gal Cunká báşá gal Dá vaxt á Bráhuí Roman Likvaŕ ŧí kul síopanc báşá tekin nişán yá arf joŕ kanningáne, aráfteŧí bístohaşt sarjamo o hast allamo báşá arer, aráftá ridoband dá vaŕe. Sarjamá báşák: Allamá báşák: Murģuná Allamá báşák: ásmán, álum, ádenk ílum, íļ, goríc elo, beģam, memán úlun, zú, dárú or, moko Guanðá Allamá báşák: Bráhuí Roman Likvaŕ ná rid tiroká báşá te páning yá xuáning kin dáftá pink murģuná allamá tavár átá kumak aŧ páningira. Bedis guððíko panc báşá teán elo kul aná tá guð sar aŧí murģuná allamá báşá tá tavárk barera. Avála Abdul Rahmán Bráhuí, “Bráhuí Zabán o adab kí muxtasir táríx” markazí urdú borð, Láhor. Gul Xán Nasír, “Koc o Baloc”,  zamurrud Pablíkeşanz, Koŧá. Liákat Saní, "Bráhuí zabán=Rudom o Áxubat" şeńk matane. Dá sarál e xuánińg kin şefko kitáb átián am kumak allińg mannińg kek: Allá Başx, avlíko şeńk, iraŧŧamíko şeńk, Bráhuí akeðimí Koŧá Razzák Sábir, “Bráhuí Likvaŕ”, Bráhuí Adabí Súsáiŧí, Koŧá. Abdul Rahmán Bráhuí, “Bráhuí aor urdú ká takábulí jáiza Bráhuí akeðimí Koŧá. Ģulám Haedar Asrat, “Bráhuí Káida urdú=bráhuí”, Bráhuí akeðimí Koŧá. Pír Mámad Píral Zuberáńŕí Lhaŕí, “Bráhuí, urdú ásán grámar”, Bráhuí akeðimí Şávakşá Roð Koŧá. Mámad Atá Ullá Xán, “Urdú zúd Navísí ká irtiká”, Muktidara Kaomí zabán, Islám ábád. Bráhuí pin Laoz "Bráhuí" amar pin tammá? dá bábat zabán cáokák jitá jitá ít kareno dunki, "Bráhuí" pin tammińg ná savab áte dávaŕ darşán kek, "Bráhuí o Nároí ŧí fark affak, "Rava" Siráikí ŧí Maş e pára.Nároí maedán teŧí raheńgra, dá aŕtomák Arab nasl án o, o dáfk Balocistán ná asal o andí á bátíko". Mámad Sardár xán Baloc Sardár xán baloc laoz "Bráhuí" ná pin tammińg á dávaŕ darşán xiál karene," laoz Bráhuí ná icco naslí o mafúm as aff .dá bíra ilákáí o pin ase ará sifattí o darşání as kek". Ðákŧar Abul Ráhmán Bráhuí laoz Bráhuí ná mána o matlab ná bábat, Ðákŧar Abul Ráhmán Bráhuí, ná dá xiál e ki, laoz "Bráhuí" mutkuná Fársí zabán ná laoz ase, ará matlab "maşí á bandaģ" ná e. Gul Xán Nasír o Malik Sáleh Lahŕí Bráhuí pin tammińg ná rid aŧ Gul Xán Nasír o Malik Sáleh Lahŕí ná xiál ák asiŧ o, ofk pára, "Bráhuí xalkat, elo baloc átá nisbat vaxtí amper, o Al=Burrz maş aná eb o kehb aŧ ankení massur," "Burrz koh" ná savab án "Burrz kohí" pin tammár, ará aeno "Bráhuí" ná droşum alk. mustí xuánińg kin rumáişt dá sarál án pen valad mannińg kin Gul Xán Nasír ná "Koc o Baloc" e ubbo. Bráhuí pároká tá bárav aŧ dun páik, "dáft' vatan "Kalda" e, ará dariá Frát ná suel kutbí pára ģáŧe, ará Xalíj Fáras án Bábul iskán tálán e." Bábul ukúmat ná pinnińg án guð dá Áşorí saltanat ná asi başx as ass. ará Azrat Ísá ná vaddişt án sál must iskán ukumrání kare. dá amo daor e, arátam Baní Isráíl, Dáúd alae slám ná kamáşí ŧí Falastín aŧí tená ukúmat e joŕ kare. Baloc ák Arabistán án peştammińg án pad Eşiá=e=kocakk o Irák áŧí ankení massur, andákán ampisá '=Ílum Máźandrán=' o Fáras á bassur, padán Kirmán án barisá Balocistán aŧí bassur, Bráhúí párokák,arátam dáŕe bassur to dáŕe Balocistán Drávaŕí, Medí, Írání o Túrání kaomák ábád assur. Bráhuí o Barva Pin "Bráhuí" amar dod alk? dá bábat asi jitá xám ázmúnda o ít as moná barek ki, "Bráhuí", "Barva" ná şontar á droşum e, "Barva" mulk Şám aŧí asi dariá se ná pin e. ará Halabb ná xuŕk, Jabal Lubnán án peş tammik o Ateba ná cakkul Jíhl aŧí avár marek. Balocí ná xalkí şaer áteŧí "Halabb" e Baloc á tá anken pánińgáne, o dá şaer ák avlíko vár "Kaepŧan Líc" ná xizmat aŧ Jarnal Eşiáŧik súsáiŧy áf Bańgál aŧí şenk massur. arákán pad elo duniá Baloc án balad massur. Bráhuí pin: elo Xám Ázmúnda ģák Laoz Bráhuí ná pin o dod tammińg ná bárav aŧ, andí o peşan ná zántkár ák jitá jitá "Xám ázmúda"  moná atissá dun darşán kareno, Bráhuí, "Rava" ná şontar á droşum e, o "Rava" Sindí zabán ná laoz ase, sindí ŧí "Rava" "Maş" e pára. o Maş teŧí raeńgoká bandaģ áte "Ravaí" pára. laoz Bráhuí ná pin tammińg ná bárav aŧ asi pen xám ázmúnda as Írání laoz "Buro"' ará Bráhuí ŧí "inińg" ná mána e etik ton ganðińgik, arátam Bráhuí pároká xalkat, amp o biŧ karisa, Írán e sar mass, to amoŕe asi umr as tadefe, dá xalkat tená pið e valifińg kin, amoŕe luŧ o pul e biná karer, der ser, Íráník dáftá illat oádat án purxún massur, guŕá ofk tená bádşá "Noşerván" á dáhńí innár, ki, Bráhuík nane bámus iskán karer, ní dáfte, dáká kaşşa. Noşerván, dáfte ukum tiss ki, Írán án "inbo" aráde Fársí ŧí "Buro" pára, arátam Bráhuík bráhuí párokák "Buro" e bingur o aerání o arrifoká tab aŧí tená kunðá nişa karisa párer, "Í"? yání nan kán?. to báhzák dá pára ki, Fársí ná "Buro" o Bráhuí ná "Í" avár marisá "Bráhuí" joŕ mass. Bráhuí púskuná şáirí  Niviştkár Liákat Saní Sarí pin Bolí Bráhuí Laozánkí tankíd Şenkkár Şenk de Droşum Panna ģák  Bráhuí púskuná şáirí Liákat Saní ná nivişta karok, Bráhuí bolí ŧí maroká púskuná şáirí ná zíyá asi paŧ o polí jác as e. Dá kitáb e cáp karene.  Bráhuí “Tavák” Bráhuí  Niviştok: Liákat saní “Tavák” , “Tavár tá Ilm” ná asi başx ase. “Tavák” aŧí zabán yá bolí ase ná ít, yá pároká tavár átá bárav aŧ cáindárí tinińg ná koşist kannińgik. “Tavár tá Ilm”  aŧí tavár átá jon aná başx uzviátí átá ridaŧ jác allińgik, ki ará tavár bá aná ará başx atá asi elo to millińg án joŕ marek? Asi zabán yá bolí ase ŧí tavár átá tenpten millińg ná savab áte poh mannińg muşkil marek. Andá vael o muşkilí án paccińg kin, “Tavák” aŧí am=áváz á tavár áte jitá kannińgik. Ará te “Buniádí tavár” o “Iraŧŧamíko tavár” ná pinaŧ irá jága ģá jitá başxińgik. Buniádí tavár áte Ańgrezí ŧí “”o Urdú ŧí “saotía” pára. Iraŧŧamíko tavár áte Ańgrezí ŧí “”o Urdú ŧí “zaelí áváz” pára. Andun Saensí bábat zabán o lisáníát ná jác e allińg kin Buniádí o Iraŧŧamíko tavár átá nişán o alámat áte jitá kannińg kin dáfte  brekiŧ áteŧí jitá nivişta kannińgik. Agá asi báşá se ná bábat dá pánińg xuán ki dá Buniádío tavár ase to dáde siddá ińgá lakír átá niám aŧí daváŕ  nivişta kannińgik. Aráŕán dá samá tammik ki dá tavár Buniádío tavár ase. Andun aga andá báşá e Iraŧŧamíko tavár yá zaelí áváz ase ná ridaŧ unnińge to dá de bhallá brekiŧ yá lakír teŧí dun nivişta kannińgik. aráŕán xuánok o niviştok e dá samá tammik ki dá báşá Iraŧŧamí tavár ná ridá bassune. Buniádí o Iraŧŧamíko tavár áteŧí fark. Buiádí o Iraŧŧamíko tavár teŧí fark e darşán kannińg kin, giŕás laoz átá missal áteán kumak alena. dunki, andaģ : Naváb, kubba, ŧí arávaŕ ki aná tavár bá án peştammik, ar musi laoz áteŧí aná tavár jitá jitá adá marek. Bandaģ aŧí nivişta maroká aná  buniádí tavár e aráde leŧoká lakír áteŧí nivişta kena. Navá , ku bba aŧí istimál maroká aná amo vaŕ aff, ará Bandaģ aŧí ass. Navá , ku bba ná e bhallá brekiŧ áteŧí nivişta kannińgik  antaeki Navá ku bba ná , Bandaģ ná  aná pánińg ná vaŕ án jitá e. Dákán bedis şef aŧí ará cir sitr aŧí baroká báşák şef o buŕz asi elo ná am maxraj o yání dáftá pánińg ná rido band o vaŕ asi vaŕ e. dunki, Andun, Puŧ, Buŧ aŧí  Táńg , Dáńg aŧí,  Kál, Gál aŧí,  Cár, Jár aŧí,  Sár, Zár aŧí,  Fál, Vál aŧí,  Buŕzko laoz átá avlíko báşák am maxraj o yání aŕtomá cir átá báşák asi vaŕ adá marera. Bíra dáteŧí fark dá vaŕ darşán marek, aga,  e buniádí tavár ná darşání kin pán to pánińg vaxt á nane dá samá tammik, ki date pánińg vaxt á nana bá “bańd”, “guńg” marek. Andun, araŧŧamíko cir aná, báşáte pánińg vaxt á bá “bańd” mafak. na avlíko cir válá báşátá pánińg áńbár “guńg” marek. Áŕí Tavár buŕzko laoz áteŧí bíra asi, asi báşá badal kannińg án laoz átá mána ŧí am tabdílí bass. dunki,  Guŕá dun ińgá tabdílí ará bíra asi báşá ase án bare dáde "Áŕí tavár" pánińgik, o  Urdú ŧí “aklí joŕa” pára. Zabán ase ná buniádí á tavár áte "tavár ná bobilk" (saotí ikáí) am pára, aráfteán laoz aná mána ŧí fark vadí marek. andun arátam ará tavár ná fark yá badlí án laoz aná mána ŧí fark o badlí bass to dá pánińgik, ki artomá tavák “Buniádí” yá jitá o tavár o. Andun báz á jága ģáteá tavár yá am maxrij báşá tá badlí án laoz aná mána ŧí fark bafak. Dunki, Sá, Sá aŧí  Xáz , Xáz aŧí, aná avlíko laoz ák bámána o vale iraŧŧamíko laoz áteŧí bíra asi am=maxraj o báşá yá tavár ase badal kannińg án laoz to badal mass vale o be mána o laoz as mass. Guŕá e iraŧŧamiko tavár yá pánińg kannińg kena. Avála Liákat Saní, “Bráhuí zubán=Rudom o Áxubat”, şeńk matane .  Sarjambáşák Báşá Pin ta Laoz aŧ cáindárí bolú pirrik síla şántul vágú xáxar zaģm źal ģár fáida meļ nok laşşí gidán cuná tafar ŧikkí rillí kaŕab dú yala đaggí hal jammar kukkuŕ cáń meļ  Allambáşák Báşá Pin ta Laoz aŧ cáindárí ádenk ílu úlun or eŧ amb ispar ullí