Bajazík Ridband
Bajází Masxat
Dildast án puŧ xarrińg Muşkil, ná numkin Píunińgá meļ Sáda, nábúd
Nut aná bámus Izzat ná rakh
Ust á cuŧ aná xarrińg Bezár kannińg, đuk tinińg Káŧum tamming, káŧum
túling Poh manning, sarpand manning
Ŧapp á be pok tining Vael áte vaddifing, battir pareşán kanning
Asi punđú án píh kanning Ar saláh ŧí asiŧ manning Káŧum túling Sarpand manning, Valsa án baccing
Talaff án puŧ xarring Vael, muşkil, ná mumkin De e or aŧ đakking Gah gírí kanning, ján cuŧŧifing, ján e xlás kanning
Cáhurring eloŕá unning, inhisár kanning
Mon tamming zimvárí arfińg
Kişking Xatam manning
Behaŕs valdá alling
Bá e puhr kanning valdí tining, bad rad kaning Xan tá birinjí mannig mark án xuŕk manning
Guraŕí guŧ aŧ alling Aesán manning, Tohrav tixing, kárem aŧí bannig
Tŕoká Be şáģing kárem aŧí banning, kumak kanning Imám ák kişkáno Imám ák Xatam massur
Yax aná band panc de án
pad kişkik Yax aná turundí panc de án pad Xatam marek
Dú tafok Salam Mehr aná Salám
Dú tafing Máfí xuáing
Dú tafok Saxt Kanjús Múzí
Dú tafok Áhirí Majbúr Bevas
Kişking Esar manning Xalás manning
Kişking Mukarra kanning Mehnat e tená
Kişk
Pakkaring Píránsarí ŧí kárem banning
Báncul kumak kár
Paeģumbar e Islám ná avlíko Xalífa ná Azrat Abdulláh ibne Abi Kuhába
ná kuníat e, ará narína ģáteŧ ģuŧ án must Musulmán mass, o pad án
Siddík ná lakab aŧ piní mass, dun oná muc á pin Abú Bakr Siddík
pánińgik.
Addí Addí cuná tá guází as e. Cunká masink tená ra aná máhol e
xanira o amod tená guází ná kissa as joŕ kera. Cunák đrámáí andáz
aseŧí dá kissa ģáke tená guází ná başx joŕ kera. Dáŧí cunká márk am
başx alling kera.
Aft Talár
Pasní án sueldeŧik ná kunđá zir aŧí asi jazíra ase. Dáŧí icc ábádí na
manning ná savab án, dá bházá handí o náped á sáhdár tá hanken e.
Saoz Sarkuk. Sarkuk, aráftá nasl e xatam manning ná xatra e, andá jazíra ŧí talár
tá más aŧí rahengira.
Baxxál átá deví Kálí ná bház vaxtzamána ná mandir am andá jazíra
ģáŧe. Dákán abed Musulmán tá mannoko valí Xuája Xizr ná ziárat as
am andá jazíra ŧí e.
Agast ná tú Gregorí sáldar aŧí aştamíko tú e, o Gregorí sáldar ná amo
aft tú tián asiŧ as e aráftá de marera.
Dá tú aná pin málav aŧí ass, antae ki dá bumpadí dae'túí
Roman sáldar aŧí şaşamíko tú ass. Amo vaxtá sál aná biná Márc aná
tú aŧ massaka. ná xuŕk áteaŧ ará vaxtá ki Janvarí o Farvarí ná
túk sáldar aŧí avár şáģingár to dá aştamíko tú joŕ mass o dáŧí de
şáģingár. Ará vaxt ki ŧí Júlíáí sáldar e joŕ kare to dáŧí irá pen de şáģá o dád de aná kare. ŧí dáná pin e maŧŧ
kanningá o e ezáz tining kin oná piná kanningá.
Xás á dek
Suiŧzarlaenđ aŧí Suiss Rájí De
Mammá tá Miyánustumání De
Bolívíá ŧí Ájoí ná De
Híroşímá ģá Aeŧam bamb aná julav, musi de án ta pad Nágásákí á
Aeŧam bamb aná julav
Soelí Afríká ŧí Niáŕí tá Rájí De
Ekuáđor aŧí Ájoí ná De
Pákistán aŧí Ájoí ná De
Napolían Bonápárŧ ná vadí manning Kársíká ŧí
Jápán ná kunđán beşart jang aŧí bá tining ná elán kare,
andáŕán Iraŧamíko Jihání Jang esar mass
Koríá ŧí Ájoí ná De
Inđíá ŧí Ájoí ná De
Inđoneşíá ŧí Ájoí ná De
Haváí Amríka ná 50'amíko riyásat joŕ mass
Yúruguáe ná Ájoí ná De Brázíl án
Maleşíá ná Ájoí ná De
Sál aná Túk o Dek
Pen amrang de
Aktúbar ná tú Gregorí sáldar aŧí daeamíko tú e, o Gregorí sáldar ná
amo aft tú tián asiŧ as e aráftá de marera. Kutubí Nema ŧí Aktúbar
ná tú soel aŧí barek o Soelí Nema ŧí hatam aŧí barek. Đaģár ná Soelí
Nema ŧí dá tú mosum ná hisáb aŧ Kutubí Nema ŧí Aprel ná maŧŧ e.
Dá tú mutkuná Roman sáldar aŧí aştamíko tú ass o dáná pin laoz án peştammáne ki matlab ta "aşt" e.
Xás á dek
Inglistán aŧí Cuná tekin Kitáb ná Afta Aktúbar ná Avalíko Afta
Cín aŧí Rájí De
Nepal aŧí
Kabras aŧí Ájoí ná De
Náijeríá ŧí Ájoí ná De
Be'siláhí ná Miyánustumání De
Jarmaní ŧí Jarman átá Baddhí ná De
Xuánifok átá Miyánustumání De
Kroşíá ŧí Ájoí ná De
Jápán aŧí Jánjoŕí o Guází tá De ná Iraŧamíko Duşambe
Xurák ná Jihání De
Turkmanistán aŧí Ájoí ná De
Allálolí cuná tá guází as e. Asi murģuno ciŧŧ ase ná asi káŧum e juán
kađđ kera o andá kađđ karoká jága ģá ŧop yá pen giŕá as tixira. Elo
káŧum e ta asiŧ as torik. Elo bázingá sangat ák andá koşist aŧ marera
ki ŧop arfin vale andá ki ciŧŧ aná káŧum e torene andá koşíst aŧ kas e
xuŕk á illipak. Aga kas as xuŕk bare to dá andá ciŧŧ aná káŧum aŧí
kuŧŧik vale kas e xuŕk illipak. Cunák dáŕe asi zebá o şaer as xalera:
Allálolí Alládád
Ŧap ŧip Mauládád
Mauládád ŧap ŧip karisá cuná te xalek o xuŕká illipak.
Alí
Paeģumbar e Islám Muhammad ná cáramíko Xalífa e, o oná
sálum am are, o Islám ná táríx sáz á şaxsíat Husaen Alí ná
már e.
pin ta nem Bráhuí báşágal ná síuyakamíko o
bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná avalíko báşá e, o tene án allambáşá as
e. Dá Vaxtí á Yúnání báşá ģámbár e, o amoŕán peştammáne.
Táríx aná bumpad Misrí híroģalef yá Vaxtí á Sináí báşágal aŧí xarás
asená saraģ asená foŧúnaşx pikŧogirám as massune.
Misrí Vaxtí á Sámí xarás ná saraģ Feníkí Yúnání Etruskání Roman Sirílí
Anná de á Ambár
Táríxí kissa ģátá ambár.
Monpanna ģá am Anná de á ná pin aŧ vanđ as sáŕí e, arásiŧ aŧí aŕde asi jitáo kissa as e sáŕí kanning ná
ridband e unning yá oŧí radbadal kanning kin dáŕe in.
Anná de teŧí
Anná de á
Sáldar Ridband
Monpanna ģá Anná de á ná pin aŧ vanđ as sáŕí e, arásiŧ aŧí páşingá
nivişt aŕde badal marisá kek. Dá panna ģáteŧí aŕde kin jitá o Anná de
á as e páş kanning ná ridband sáŕí e.
Dá ridband e ŧahefing ná zimmevár bíra Amaldár ák o, vale Kárband
áte dá hakk are ki ofk dá ridband e ŧahefing yá dáŧí radbadal
karifing kin salá soj ittir. Aga kas as dá ridband aŧí jága sekin badlí
karifing xuáik, yá xáso de as e á xáso Anná de á as e Monpanna ģá
páş karifing xuáik to dá panna ná ítgap panna ŧí tená salá soj áte avár ke.
Aga Anná de á átá Monpanna ģá páş manning aŧí masla yá radí as
xanáre to dá panna ná ítgap panna ģá zarúr hávál ittire.
Aeno Aval Afta, Satumbar e; dása e
Panna e púskun kar
jác ítgap radbadal
Aoģánistán
Baerak Nişán
Rájí saot :
Dárulukúmat Kábul
Bhallá Şár Kábul
Sarkárí bolík Dárí, Paşto
Elo bolík Uzbakí, Tájikí, Balocí, Bráhuí
Hukúmat Nizám Islámí Jamhúrí Sadar Hámid Karzaí Náib Sadar Mámad Fahím Đaģár Kulloí 41'amíko Dír
Ábádí 37'amíko aná andáza aŧ Zar Afģání Vaxt Táríx Sarkár o Hukúmat Miyánustumání Tálukdárí
Aprel ná tú Gregorí sáldar áteŧí cáramíko tú e, o Gregorí sáldar ná amo
cár tú tián asiŧ as e aráftá de marera.
Okán must ki Bádşáh ná xuŕk áteaŧ Janvarí o Farvarí e avár şáģá, Aprel ná tú bunyádí vaŕ aŧ Roman sáldar aŧí
iraŧamíko tú ass. ná xuŕk áteaŧ ná vaxt aŧí dá sáldar ná cáramíko tú mass o dád de tiningá. Aprel tú aná pin aná
biná manning ná bábat pakk o hál aff o jitáo bház xiál sáŕí arer. Bház
á xiál áteŧí dá laoz án allingáne, arásiŧ ná matlab e
"malinging", antae ki dá amo tú e ki draxt o pull ák malingira ná biná kera.
Xás á dek
Aprel Refing
Duniá ná Jánjoŕí
Buddhá ná vadí manning
Đaģár
Síríá Şám aná Ájoí
Avinda
Avinda peŕok o rotk as marek ki guaffta ná gula o tanista ģáte avár
toning kin bakár marek. Dáŕán tanista ģák siddhá salira.
Avinda Şam guaffta ŧí asi tanista ģán elo tanista iskán avinda ná xálí á
jága avinda ná asi rotk aná elo rotk án murrí ná kacc e pára.
pin ta bá Bráhuí báşágal ná avalíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná iraŧamíko báşá e. Dá bházá bolí teŧí durakkí tavár
te nişán kek, vale geştirí tavárí durakkí oştárenk átekin kárband marek.
Táríx aná bumpad Misrí híroģalef yá Vaxtí á Sináí báşágal aŧí urá sená
naşk asená foŧúnaşx pikŧogirám as massune. ná xuŕk áteaŧ
Feníkí báşágal ná báşá guđđí droşum aŧí bass o aná kárem
tissaka.
Misrí Híroģalef koŧí Vaxtí á Sámí urá
Feníkí Yúnání Etruskání Sáŕí droşum
Ŧeđí cunká báşá Roman zamána ģán peştammáne, ará vaxtá ki
niviştakár ák bhallá droşum ná buŕzko val e illisá karer. Ansíál Ŧeđí Roman
Kárbandí
Bráhuí bolí kin kárbandí
Bráhuí báşágal aŧí dá nişán báşá tavárí durakkí oştárenk tavár akin
allingáne.
Elo bolí tekin kárbandí
Angrezí ton avár Látíní báşágal e tenáí karoká bolí tián geştir aŧí
tavárí durakkí oştárenk akin kárband kanningáne. Estoníáí,
Áislaenđik, o Cíní ŧí, tavárí sarjambáşá kin allingtane; oná jága ģá,
betavárí kin allingáne. Fíjí ŧí giránzí o Zúlú o Xosá ŧí
şinzárenk akin allingáne.
Finniş bíra vámlaoz átekin e kárband kek.
ŧí tavárí durakkí oştárenk aná nişán e.
Bading o múģing aŕtomák asi kárem ná irá jitá o pin o. Dask o pamba
ģán joŕ maroká puc , cinta , kandúrí, poş, paŕda yá subak á giŕá tá
ganđing yá aviŕda kannińg e múģing pára, o drassam o kás án joŕ
maroká końŧ, şufí , túra , pucco, bedán , bişeńk , gidán , raxt yá kuben
ińgá giŕátá ganđińg o aviŕda kannińg e bading pára. Andun, múģińg
kin síla, o badińg kin guálsíla guálaí á síla kárem aŧí atińgik.
Baloc asi xalkat asená pin e aráfk Balocistán ná iláka ŧí túlira. Dá iláka
Dekíalleng Eşíá ŧí Soel Dekíalleng Pákistán, Soel Deŧik Írán o Soel
Dekíalleng Aoģánistán aŧí barek. Dákán bedis Baloc ák bhallo kacc
aseŧí Omán , Baeren , Turkmánistán , o Kíníá ŧí am rahengira. Baloc ák
geştir Balocí o Bráhuí bolí teŧí ít kera vale okán bedis Ketrání , Siráikí o
Lásí bolí teŧí am ít karoko bház e iŧí tá.
Baloc maxlúk ná đeh geştir rek, jabal o gayáván e, andá xátirán oftá
rájí tab am saxt o beparvá joŕ massune, o dáfk táríx aŧí icbar darí
tákat áte mannitano, o oftá julav átá xiláf jang kareno. Baloc ák geştir
Musulmán o Sunní Islám ná Hanafí akída e mannira. Elofk tá Zikrí
Islám e mannira. Asi bhallo kacc ase aŧ Baloc ák Baxxál o Sikh am
arer.
Baloc o Halabb
Balocí ná xalkí şaer áteŧí "Halabb" e Baloc á tá anken pánińgáne, o dá
şaer ák avlíko vár "Kaepŧan Líc" ná xizmat aŧ Jarnal Eşiáŧik súsáiŧy
áf Bańgál aŧí şenk massur. arákán pad elo duniá Baloc án balad
massur.
Avála
Baloc Zind Baloc Balocistán Balocí Táríx Bolí Balocí bolí Bráhuí bolí Siráikí bolí Khetrání bolí Lásí bolí
Vádání o Aozárk Gidán Guaffta Jhallak Nusxal Kárez Pírámp
Zind Mayárjallí Báhoŧdárí Báhoŧ Bergirí Ber Mehmándárí Meŕ Bijjárí Aşar Ģam Puŕs
Iláka ģák Kalát Sáráván Jháláván Makkurán Xárán Raxşán Lasbelá Kaccí Kohistán Koh'Sulemán
Maşk Ciltan Şáşán Márán Nágáhú Talár Dŕámb Koh'Murdár Koh'Sulemán
Kuning Sajjí Kurnú Kokí Xurúd Xaríş Şití Bírzan Tirít Gurŕí
Bening Dastár Ŧop Xerí Cavaŧ Savás Mocaŕí Cabúŧ
Şárk Sebí Đháđar Şál Mastung Kalát Xuzdár Nál Maşke Ávárán Uttal Lasbelá Noşkí Dálbanden Xárán Cáģí Panjgúr Turbat Guádar Pasní Jívaní Oŕmáŕá
Máí Kolácí
Balocistán ná iláka ģák
Ámad Vál Anjíra Bálíca Balelí Bárkhán Basíma Bela Bhág Bíbí Nání Cáģí Chatr Đháđar Dríngaŕ Đaģárí Dálbanden Đaerá Bugŧí Dukkí Durejí Gađání Gáján Gandáxá Gandává Gazg Geşkor Gomází Guádar Hab Caokí Hájí Şár Harnáí Híronk Sámí Hoşáb Jebrí Jhal Jhaŧpaŧ Jívaní Johán Jússak Kec Káhán Kalát Kalátuk Karx Kaccí Xaerváh Xajjak Xárán Xuzdár Kohlú
Kolpur Kolvá Kuclák Lahŕí Liárí Macc Mámúd Auliá Mand Mangucar
Mánjhí Pur Mastung Miŧhŕí Nág Nál Nícára Nihing Nok Kunđí Noşke Nauttál Oŕmáŕá Panjgúr Panjpáí Pasní Pídárak Pişín Pişukán Xudábádán Koŧá Rakhní Raŕkan Saccú Sámí Samunglí Sángán
Sanjáví Sanní Tump Şáhrag Şárak
Şorán Sebí Sohbatpur Sonmiání Suí Súráb Turbat Uttal Ziárat
Balocistán ná sáhdárk
Bolú Eŧ Meļ Xarás Kapot Jirkí Cirkuŕ Caģalcuk Malax Pirrik Pişşí Kucak
Balocistán ná valík
Pír Dupásí Pír Tayárģází Bíbí Nání Pír Súrí Balánoş Kaccí Bálá Náŕí Viláit Şáh Izzat Şáh Miŧŧaŕí ná xuŕk á Míáń Jám Saxí Erí ná más á Dil Şáh Hájí Şár aŧí Núr Şáh Hájí Şár aŧí Sultán Şáh Hájí Şár ná xuŕk á Jáfar Şáh Ŧákarí Habíb Şáh Ciştí Sultán Şáh Ŧúk Akram Şáh Đandor Bábú Pír Phullańŕ Şáh Şerán Bhág Náŕí Pír Tayárģází Bolán Pír Dupásí Bíbí Nání Alliár Şáh
Balocistán ná xarrusík
Handí pin Saensí laŕbandí Xáotbandí Balocistán ná iláka ģák Balocistán án peşan iláka ģák Karag Búŧav Vaddgeş tíva Balocistán Kutubí Afríká ,
Niyámđaģárí Afríká, Dekíalleng Eşíá , Soelí Eşíá, o Inđocín Nimb Draxt Amo iláka ģák aráŕe ziát básuní marek Inđíá ,
Mayánmár , Bangládeş, Sirí Lanká ,
Maleşíá, o Pákistán Neem Kaler Draxt Amo iláka ģák aráŕe ziát básuní marek Afríká, Niámí Deŧik, Soelí Eşíá xás Thar registán aŧí Xartút Draxt Bádám Draxt Paŧáŧa Saozí Apuŕs Draxt Sinjid Saozí Mar Kahúr, Kahír Draxt
ará Balocí Dod o rabeda Balocí ná Rájí de e að=tro=ká Şaíd átá de e. aráfk Xuzdár kálij áŧí "Balocí Dod o rabeda" ná bábat muccí ŧí maroká "Bamb Tráx" ase án kazíat karer. aráfteŧí, "Varná Sadám o Varná Sikandar" şaíd massur.
Balocí bolí
Balocí Balocistán aŧ pánińgik
Balocí pink Ridband
Narína ģátá pink Ádam Ádenag Álí Armán Bandíg Bárag Bárán Baeroz Baezád Boher Bránz Cirág Darmán Diler Dídag Dodá Dosten Gazzí Haebat Jalab Jihángír Cákar Guárám Bálác Bíbarg Bivraģ , Biúraģ , Bíbagr Mírán Şaemuríd Rámen Hammal Jíyańd Jháŕen Haebatán Baeroz Şaeroz Álíán Şázen Şáden Kamál Jalál Jangí Xán Şaebáz Niáŕí tá pink Bánaŕí Gránáz Sammí Sammo Hání Şarrang Máhrang Máhganj Lálen Sammo Máhdem Máhrux Síma
Balocítíríam sáhdár as ass ki
kiroŕ sál must Eşíá ŧí rahengáka. ná matlab e Balocistán
ná náhár. Dá pin od andá xátirán millá ki ģuŧŧ án málav Balocistán ná
iláka Đaerá Bugŧí ŧí dáná nişánk xaningásur.
Balánoş Asal pin: Sayad Xuája Nizám uddín Balocistán ná piní o valí
as assaka. O Irák án ampe o Írán ná kasar aŧ bass o Makkurán ná
iláka Buledá ŧí ábád mass. Xuája ná xáot deskáne Buledá ŧí ábád e.
Xuája Balánoş tená darveşí sinf aná vaja ģán Alláh ná ibádat o maxlúk
ná ráhşoní o rúhání xizmat aŧ tená zind e ter kare. Asi vaxt as tuģ aŧí
Cáģí ná maş te xaná o hijrí ŧí bass oŕe jágaí mass. Xuája cill cilla de roca mass, o bíra dír o asi ilár ná dána seaŧ bá maláka.
Bangládeş
Asi mulk as e.
á, vaxtas ki Barlin ná maxlúk tuģ án baş massur to xanár ki oftá şár e nanikkán ná pití á tár o kolá ná xişt átá dívál aŧ irá
vanđ kanningásus. Dá dívál e joŕ kanning ná biná e nemnan á
kanningásus. Nandrustá nan faoj o pulús dá zor e xalkusus ki sob
sahár iskán Dekíalleng Barlin o Deŧik Barlin o ģuŧŧ á Deŧik Jarmaní ná
niám aná dang e maxlúk ná iningbanning kin band kanningi. Dang aná gáŧ áte mokal tiningásus ki dápár=epár manning ná koşist karoká te sum aŧ xallingi. Vaxtas ki, Barlin Dívál ná pin aŧ maşúr, dá dívál joŕ
mass to kasas dáŕán dápár epár manning kattava ka. aŧí kankríŧ ná dívál as cist kanningá. iskán, dád pen patan o buŕz kanningá, o kađđ, piŧí á tár, o elo aŕang am avár kanningá iŧí ta. Dákán
bedis gáŧ átekin án geş mínár am joŕ kanningá.
Barva mulk Şám aŧí asi dariá se ná pin e. ará Halabb ná xuŕk, Jabal
Lubnán án peş tammik o Ateba ná cakkul Jíhl aŧí avár marek.
Bemaŧŧ á ít
Piní á zántkár o táríxsáz hastí tá bemaŧŧ á ít átá ambár.
Monpanna ģá am Bemaŧŧ á ít aná pin aŧ vanđ as sáŕí e,
arásiŧ aŧí aŕde asi jitáo Bemaŧŧ á ít as e sáŕí kanning ná ridband e
unning yá oŧí radbadal kanning kin dáŕe in.
Dá ambár aŧí pen bandaģ asekin jitáo vanđ as ŧahefing, yá sáŕí
vanđ aseŧí pen Bemaŧŧ o ít as aviŕda kanning ná bábat cáindárí
kin dá Ráhşon panna e xuán.
Mana bemaŧŧ o ít
Zulm o ná=insáfí kappabo antae ki, Kiyámat ná de
á, andáfk numkin tahárí ná savab joŕ moror; o
tene baxílí án am baccifbo; antae ki dá nume án
must aná ráj áte tabáh karene.
— Muhammad Paeģumbar, Riyadh=us=Salaheen,
Hadith
Ímán ná şast án geş başx marera. O hayá ímán ná
başx ase.
Buxárí
Laģor vaxtas am başxing máf kanning kappak.
Başxing máf kanning diler átá xaslat as e.
Í buncux aŧ Yahúdí se uŧ, şárí pajjár ná rid aŧ
Suiss ase uŧ, o droşum bálád ná vaŕ aŧ insán ase
uŧ, o bíra insán as, icco ráj yá mulk aseton xáso
táluk ase án baģaer.
e ciŧŧí
Sáldar Ridband
Monpanna ģá Bemaŧŧ á ít ná pin aŧ vanđ as sáŕí e, arásiŧ aŧí
páşingá nivişt aŕde badal marisá kek. Dá panna ģáteŧí aŕde kin jitá o
Bemaŧŧ á ít as e páş kanning ná ridband sáŕí e.
Dá ridband e ŧahefing ná zimmevár bíra Amaldár ák o, vale Kárband
áte dá hakk are ki ofk dá ridband e ŧahefing yá dáŧí radbadal
karifing kin salá soj ittir. Aga kas as dá ridband aŧí jága sekin badlí
karifing xuáik, yá xáso de as e á xáso Bemaŧŧ á ít as e Monpanna ģá
páş karifing xuáik to dá panna ná ítgap panna ŧí tená salá soj áte
avár ke.
Eun to Bemaŧŧ á ít ák ganj o, vale bíra giŕás giceno Bemaŧŧ á ít e
Monpanna ģá sáŕí kanning ná mokal e. Gicená Bemaŧŧ á ít átá
ridband o Bemaŧŧ á ít as e gicen leking ná ráhband kánúd dáŕe sáŕí
e.
Aga Bemaŧŧ á ít átá Monpanna ģá páş manning aŧí masla yá radí as
xanáre to dá panna ná ítgap panna ģá zarúr hávál ittire.
Amaldár átekin: Xáso de as e á Bemaŧŧ á ít as e sáŕí kanning kin
amo de aná kálib panna ŧí dá bumpad e avár kar:
ná jága ģá bakár laoz kálib panna ná pin e likka
Zarúrí e ki pin aná báşav amo mare arási pin aná panna
sáŕí e. Radí tiyán baccing o dá cáing kin ki axxas Bemaŧŧ á ít
Monpanna ģá páş manning kera, o páş kanning kin oftá bumpad ant e, dá panna ģá imbo.
Aeno Yakşambe, e; dása e
Bemaŧŧ o ít as e gicen leking ná ráhband
Arási bandaģ ná Bemaŧŧ á ít e, amo bandaģ ná bábat niviştánk juán
nivişta karok o berifok mare.
Bemaŧŧ á ít á sáŕí ganđ átián asit as am be=káŧum xísun rang aná
maf, o annáftián asi niviştánk as am nemgađalo maf.
Bemaŧŧ á ít aná laoz ák o aná niám aŧí marer.
Arási bandaģ ná Bemaŧŧ á ít e, amo bandaģ ná bábat niviştánk aŧí
cáindárí tá pakk manning ná bábat jheŕa calleng aŧí maf.
Bemaŧŧ á ít juán nivişta mare o oŧí radí maf.
Gicená Bemaŧŧ á ít ák
Dá Bemaŧŧ á ít áte Monpanna ģá sáŕí kanning kin gicen lekingáne:
Aga kasas pen Bemaŧŧ o ít as e gicen lekifing xuáik, yá Gicená Bemaŧŧ
á ít átá ridband án Bemaŧŧ o ít as e kaşşifing xuáik to dá panna ná
ítgap panna ģá tená salásoj áte aviŕda ke.
Piní á zántkár o táríxsáz hastí tá bemaŧŧ á ít átá ambár.
Monpanna ģá am Bemaŧŧ á ít aná pin aŧ vanđ as sáŕí e,
arásiŧ aŧí aŕde asi jitáo Bemaŧŧ á ít as e sáŕí kanning ná ridband e
unning yá oŧí radbadal kanning kin dáŕe in.
Dá ambár aŧí pen bandaģ asekin jitáo vanđ as ŧahefing, yá sáŕí
vanđ aseŧí pen Bemaŧŧ o ít as aviŕda kanning ná bábat cáindárí
kin dá Ráhşon panna e xuán.
Zindlekav
Gándí
Laģor vaxtas am başxing máf kanning kappak.
Başxing máf kanning diler átá xaslat as e. Mahátmá Gándí
Ģuŧŧ Bemaŧŧ á ít ák
Ambár Peşání
Droşum
Zindlekav
Jihán ná táríx e joŕ karok o Jihán e oná sáŕí
droşum e tiroká xalkat ná zindlekav átá
ambár.
Monpanna ģá am Zindlekav ná pin aŧ vanđ as sáŕí e, arásiŧ
aŧí aŕde asi jitáo Zindlekav as e sáŕí kanning ná ridband e
unning yá oŧí radbadal kanning kin dáŕe in.
Dá ambár aŧí pen jitáo vanđ as ŧahefing, yá sáŕí vanđ aseŧí
pen zindlekav as aviŕda kanning ná bábat cáindárí kin dá
Ráhşon panna e xuán.
Vanđ
Ridband
Díní Sarok Siásí Sarok Izmkár Saensdán
Sep. 12th, 2017
Bhág Balocistán ná şár as e.
Piní á jága ģák
Pír Tayárģází
Dáfte am ur
Náŕí
Bhág Náŕí
Kaccí
Bhúŧán Asi mulk as e.
Bolí ant ase?
Bráhuí ŧí laoz “bolí” Ańgrezí ná Arabí ná “lisán” Fársí o
Urdú ná “zubán” ná jága ģá istimál marek. Andun laoz “duví” o tenaŧ
“zubán” am andá matlab o masxat kin istimál marera. Bolí ná laozí
mána “ít o gapp” aná e. mafúm ná rid aŧ “bolí” fikr=’ xiál=’ jaoza=’ o esás
átá darşání ná amo vasíla e pára ará laoz o fikra ģátá zaríat aŧ asi
bandaģ ná kulav e elo iskán sar kannińg ná savab joŕ marek. Piní á
bolí cáindár o zántkár Árcí balð=e=il dá rid aŧ tená xiál átá darşání e
karisa páik ki, “Bolí insání amal ná bináí á gám e” vali ar vaŕ aŧ púrav o
súrat ase. dáná alámat ák duví án piş tammoká tavár á tián joŕ
marera. Padá candí vaŕ aná ðaŧ o ðaol áteŧí badal marisa asi muşkil o
vali vazan dár o droşum as vadí kera. Andá alámat átá asi avárí
e bolí ná vajúd pánińg marek. Aráftián mána o matlab murád allińgik.
Vali dá alámat o mána ná asiŧ eloŕton tálukdárí o siálí, akíkí o mantakí
mafak balkin manşáí (ixtiárí) marek. o andun tená manşá o marzí ná
rid aŧ bandaģ átá zaen áteŧí goí karisa kek.
Dá alámat ák asi vaxt aŧí peşan ná asar átá jága e alisa oftá amalí
varandí ná badal am marera o xuáindár am. Aráná savab án “ít o gapp”
yakdam ińga tabaí asar ná páband salpak. Bolí ná áŧí (sáxt) o elo başx
ák andáxadar púrav marera ki párok áŕkin ar vaŕ aná zaení o jaozaí
tajruba ģáte bolí ná ráband aŧí şáģińg mumkin e.
Árcí balð=e=il ná buŕzko bolí ná táríf ná asi matlab as dá am allińg
marek ki bolí asi ráband ase ná zí á to salok marek vali oná bundáví á
gurj ák amo alámat ák am arer ará bandaģ ná “ít o gapp” aná mána o
matlab átá droşum aŧí mustí barera.
Andun bolí ná cáindár átá asi kaŕda as bolí ná táríf e dun kek ki “bolí
bíra amo başx átá pin af ará ode droşum etira, o nae bolí fikr’ xiál o
jaoza ģátián vadí o ráband án joŕ marek balkin dá kull aton avár avár
bolí ná “abláģí” á kadr ák ode bolí joŕ kera. Andun jadíd ilm e lisáníát
ná rid át bolí ná sifat dá vaŕ moní barek ki “bolí manşáí tavárí á alámat
átá asi ráband ase arána vasíla ģán asi ráji o kaŕda as zind kek” andun
dáŕán bedis am bolí ná candí sifat o táríf ák kannińgáno aráftá barav
át nan bíra dá pánińg e zarúrí sarpand marena ki “bolí” ná kul táríf ák
xás ingá ŧik o pálú ant as am mare! majmúí vaŕ aŧ insán ná jaoza o
xiál átá darşání ná vasíla e bolí ná bundáv pánińgáne. Yání bandaģ
tená rájí zind aná gurj áte púrav kannińg kin “bolí” ná zarúrat e
maesús kare o andá gurj bolí ná joŕ mannińg ná savab mass.
Arastú bandaģ e rájí o sádár as páik vali dá rájí á sádár ná kull án
bhallá kamál o xásíat oná “bolí” yá ít kannińg ná tákat e. ará ode kull e
maxlúk áteŧí şarafdár kare. Andá xátir án to “bolí” e bandaģ ná kull án
aem ingá ejád o be bahá ingá mírát pánińgik. Vali dá rást án am xan
te tar kannińg mafak ki “bandaģ bolí e joŕ kare o bolí bandaģ e zeb o
droşum tirisa rást ingá mána aŧ bandaģ kare. Antae ki aga “bolí”
matavaka to nae bandaģ iskúl o şar áli ná dá and á massaka aráŕe o
aeno saloke o nae duniá ŧí búd o berişt o rájí zind aná vajúd massaka
antae ki bolí e insání gurj átá rid aŧ asi rájí o idára as am xiál
kannińgik. Asi anduno idára as ará zind aná elo başx o idára yání
mazab=’ ixlák=’ kánúd=’ maháş=’ siásat o tálím ná nazm o droşum ná
zaríat joŕ marek. Antae ki bolí ase anduno gurj ase aráŕán bedis zind
aná elo başx ák tená rájí zimvárí te ic vaŕ aŧ púrav kannińg kappasa.
Eun am asi kaom o ráj asená sakáfat=’ zind o búd=’ o cáindárí oná “bolí”
ton ganðok marek. Kaom’ ráj=’ kaŕda o kabíla sená vajúd amo vaxt
iskán barjá salińg kek ará vaxt iskán oná bolí o sakáfat zinda salik. Dá
xátir án ki bolí amo kull e xuást áte púrav kek ará ráj o maxlúk ná mon
mustí şon o şar álí kin darkár marera asi ráj as şondárí ná ará mizzil
átián gidreńgik o kull aŧí “bolí” oŕton avár xanińgik o aeno ná bandaģ
şon o şar álí ná ará and o makám áŧe, yakíní vaŕ aŧ dáná savab “bolí”
e. ará na bíra bandaģ ná jaoza o xiál áte “báduví” tiss balkin oná
şondárí ná raftár aŧí am tezí vadí kare. insáni zind aná dá murģun á
safar aŧí tená gurj átá rid át keí bolí te joŕ kare. Aráftá kacc azár áteŧí
pánińgik. Vali dáŕe dá ít aná “yátí” am lázmí e ki dá azár á bolí tián
geştir aeno táríx ná başx as joŕ massuno. O bolí te nae kas páik o nae
kas sarpand marek. Andun asi andáza sená rid át aeno duniá ŧí “bolí”
tá kacc şaş azár án ziát e. vali aeno am sad átá isáb aŧi “bolík” anduno
ará tená guððíko dam tiáŧo. Matlab dá ki dá rid aŧ máir ák dá xulís ná
darşání e kareno ki dá “bolík” şondárí ná raftár aŧí amgám na mannińg
ná vajja ģán zút yá ure esar maror. Andun kull bolí tá nema ná kacc
andune aráftá párok ák da azár bandaģ án am kam o. giŕás bolí to
anduno am are arátá párok ák bíra sad áteŧí o.
Bolí tá xatam mannińg yá pad tammińg ná savab ák ant o. dá rid aŧ
pámdár ák dá xiál kera ki dun ingá “bolík” tene vaxt aton avár şáģing
kattavas. nae o amo daor aná xuást o gurj áte púrav kannińg karer.
Ará oftá tálání o sogaví ná savab joŕ mannińg karera.
Aeno ná tez raftár á şondárí ná daor aŧ ki aráŕe cunká cunká bolí tekin
asi saxt o daor ase. dá xátir án gurj dá giŕá ná e ki aga nan tená bolí
te baccifińg o zinda tixińg xuána to nane tená bolí te aeno ná xuást
átá rid aŧ ilmí o saensí bundáv átiá şon tiroí tammik. Andun rást mána
ŧí paŧ o pol ná gurj am naná bolí tá şondárí kin bhallo xuást as joŕ
massune…
“Bolí” ná biná o rudom
Aga nan vaxt as “bolí” ná táríxí jác allińg, o dá soj átá varandí e
paŧŧińg xuán ki bolí arátam o aráŕe joŕ ass? to dá rid aŧ táríx ná
bandaģ ák nane pakk málúmdárí tifassa. O andun bolí ná máir o zánt
kár ák am bhallo paŧ o pol ase án pad dá natíja e sar massuno ki
“bolí” ná joŕ mannińg ná and o táríx iskán raseńg mumkin af. Dá xátir
án ki “bolí” tayár o giŕás matane o nae asi vár aŧ joŕ massune ki oná
and o táríx ná samá tammi. Vali “bolí” amr joŕ mass yá amo ant xuást
ák assur ará “bolí” ná joŕ mannińg ná savab massur? Dá soj átá
varandí e paŧŧińg ná koşist zarúr massune. o dá rid aŧ paŧ o pol aeno
am barjá e.
Dá vaxt iskán ná paŧ o pol ná rid aŧ bolí ná joŕ mannińg ná barav aŧ
kaí vaŕ aná nazría ģák moní bassuno aráftián piní o irá nazría ki oftián
asiŧ e “Ixtiráí” o elo e “Irtikáí” nazría pánińgik andá tá rid aŧ bhallo vaxt
asiskán “bolí” ná biná ná zí á gap o tarán kannińgá. “Ixtiráí” nazría ná
rid aŧ “bolí” bandaģ ná taxlíkí o amal ase. yání bandaģ tená akl o şahúr
án “bolí” e taxlík kare. Vali “irtikáí” nazría ná mannok átá dá xiál ass ki
“bolí” asi ittifákí o amal ase. matlab dá ki bandaģ ná zaení o aklí koşist
ák dáŧí aviŕda affas da tene án tenaŧ joŕ massune. dáŕán bedis am
mutkuná daor aŧ “bolí” ná taxlík e “faok ul fitrat” yá “mavráí” tákat
átiton am ganðińgáne.
Sukrát ná dá xiál ass ki duniá ná ar giŕá ná pin e devták tixáno. “náras”
dev málá ná rid aŧ “bolí” ná xálik “Oðan” devtá e. kadímí á and aŧí
“bramá” e am bolí ná xálik pánińgáka. Andun “indar” devtá ná bárav aŧ
am andá piní ass ki o “bolí” e joŕ kare. Yaúdí tá akída e ki azrat ádam,
xudá ná pánińg á giŕá tá pin te tixá. o andun yúrap aŧí sad á sál átiá
“aed náma kadím” ná bolí “Ibrání” na bíra ásmání o bolí as sarpand
mannińgáka balkin ode “umm ul lisán” yání bolí tá lumma am
pánińgáka. Dáŕán bedis duniá ná kull mazab ák “bolí” e taxlík rabbání
karár tirisa bassuno.
Vali Abú Háşim Mutazilí ará bolí ná asi bhallo mufakkir as gidreńgáne,
o aŧí avlíko vár dá ít e moní es ki, bolí insán ná joŕ karoko giŕá
ase. andun maģribí duniá ŧí mazabí saxtí ŧí kambútí bannińg án guð
bolí ná jác ilmí bundáv átiá allińg o dá rid aŧ asi púskuno paŧ o pol ase
ná biná mass. Dá aştamíko sadí ná ít ase ki Jarman mufakkir “arðar”
avlíko vár bolí tá mazabí nazría e rad karisa dá fikr e mustí es ki bolí
ínsání o taxlík ase antae ki bandaģ ná joŕ karoká bolí teŧi be káidgí o
malásí maojúd e, o balíģ o jáme mannińg ná bajáe ná púrav o, o tená
taeŧí kambútí tixira.
Aeno ná jadíd daor aná paŧ o pol ná rid aŧ bolí tá máir o zánt kár ák
kadímí á bandaģ átá aloká nişán átián andáza xalera o dá gumán kera
ki aeno án azár á sál must ná bandaģ arátam iskán ít kannińg el
kattavesus amo vaxt iskán o işára ģátá bolí ŧí asi elo e poh kannińg ná
koşist yání guńgí karera. Antae ki kadímí á bandaģ arátam rájí zind
aná biná yá avár raeńg e şurú kare to dá avárí oŕán ít o gap aná xuást
gár ass. Vali bandaģ o vaxt iskán laoz joŕ kattvesus, ít kannińg
kattaveka. Vali oná dúk to assur aráfte o kárem aŧí atisa elo bandaģ
iskán işára ģáte amar rasefe. Guŕá bandaģ dá vael áte mon á tixisa dá
işára ģátá bolí e macci pen pur mána joŕ kannińg kin asi gám as mustí
arfe o işára ģátiton avár avár tená bá án giŕás tavár (saot) am kaşşá.
Dá tavár ák ki bolí ná bináí tavár ák pánińgira kúk, cíánŧ, yá şor
kannińg ná droşum aŧí assur. dáŧá masxat elo bandaģ ná xiál e tená
kunð á aŕseng o oŕiskán tená ít e rasefińg ass. Dá vaŕ bandaģ tená dá
gám aŧí sarsob mass o bákáida vaŕ aŧ bolí ná biná e kare.
O amo tavár ák ki kúk, cíánŧ o şor ná súrat aŧí moní bassusur bíra
tavár ná add iskán salítavas, balkin vaxt aton avár avár ofteŧí vaddíkí
marisa iná o laoz áteŧí badal marisa inár. Padá bandaģ tená darkár o
masxat átá rid aŧ dá laoz áte mána tirisa jumla ģáteŧí badal kare. Dá
vaŕ asiŧ elo ton “ít o gap” kin bolí ná bákáida bundáv tixińgá. vali asi
murģuno jod o xuárí ase án pad, antae ki bolí ná ejád iskán am
bandaģ e raseńgińg kin asi bhallo vaí as tadefoí, o xuárí as kaşşoí
tammá. Dá kul amal asi de aŧ matav. Andun bolí ná biná ģán aeno ná
şondárí şikl iskán ná safar am asi anduno xuárí káşşo safar ase ná
şáidí e etik. Balki dá rid aŧ aga nan dá pán ki bolí ná şondárí o rudom
ná táríx asal aŧ bandaģ ná jind aná şondárí o rudom ná táríx e to ģalat
mafaro. antae ki aráŕe ki bandaģ vaxt ton avár avár şondárí ná amal án
gidreńgisa iná amoŕe “bolí” am oŕton avár avár rudom o şon alk.
Xás vaŕ aŧ aeno ná daor aŧí ará kaom o ráj ák şondárí ná buŕzo
makám ase áŧo oftá bolík am asi anduno and as dúí kareno. o duniá
ná bhallo kac asená darkár joŕ massuno. O ará kaom o ráj ák vaxt aná
raftár ton am gám mannińg kattavas yá pad tammár oftá “bolík” am
oftiánbár pad tammár yá guŕá asul xatam massur.
Brolikva, Brahui roman likvar ná şondár á pin e. yaní brolikva páning
án Brahui roman likvar ná matlab alingik. brolikva Noamber aŧí
dod alk. arátam várvár Brahui roman likvar páning án muşkil o vaxt
aná ziá maning ná aesás mass to Brolikva pin tammá, ará Brahui
roman likvar ná guanð ingá droşum e. brolikva ará ná, án joŕ marek.
Niviştkár Sarí pin Bolí Şenkkár Şenk de Droşum Panna ģák ná nivişta karok, Brahui bolí ŧí Qaida e. Dá kitáb e cáp karene.
Tumann :
laoz “Tumann” Turkí zubán ná laoz ase dá “Túmán” án peştammáne
aráná mána Turkí ŧí Dha azár ná e. andá savab án Turkí
zubán aŧí Dha azár ná kacc bandaģ ná “Kabíla” e am Tumann
pára.
Baloc áteŧí am Kabíla o “Xáot” kin pánińgik. laoz “Tumann” ará turkí ŧí
kabíla ná am=mána e vali Bráhuí ŧí, Xáot, Tumann, Ayál, kahol ná
droşeńk (istilá) áteŧí cunko cunko fark are.
Tumann ná kamáşe “Tumandár” pára, ará Tumann ná sáro sambál ,
rakk o ceŧ o aļ o tiss ná zimvár marek. kabáilí nizám aŧí laoz Tumann o
dáná başx o páńŧ, ar Xán aná daorbárí ŧí tená vaŕaŧ massune.
Bráhuí, Naslí mána
Bráhuí ná mána ante? o dáná naslí mána ná bábat Mámad Sardár xán
baloc ná dá pánińge, O laoz "Bráhuí" ná pin tammińg á dávaŕ darşán
xiál karene, "laoz Bráhuí ná icco naslí o mafúm as aff .dá bíra ilákáí o
pin ase ará sifattí o darşání as kek".
Avála
Koc o Baloc, Gul Xán Nasír, panna
Baloc átá iraŧŧamíko ballá kac aná zubán Bráhuí e bráhuí ná muse
ballo ballo párvaŕ o.
Bráhuí jadíd şáirí
Niviştkár Liákat Saní
Sarí pin
Bolí Bráhuí Laozánkí tankíd
Şenkkár Şon Adabí Díván
Şenk de Droşum Panna ģák
Bráhuí jadíd şáirí Xuája Liyákat Saní ná nivişta karok Bráhuí şáirí ná
púskuná droşum ná bárav aŧ asi paŧ o polí jác as. Dá kitáb e Şon
Adabí Díván cáp karene.
Bráhuí laozánk ná murģun o táríx as e, o Bráhuí bolí ámbár jitáo mizáj
o droşum as tixik. Eun to nivişta o jadíd droşum aŧí bház ure á moní
bass, vale asi vaxt ase án laozánk kaí droşum aŧ Baloc cágiŕd aŧí sáŕí
massune. Xalkí şaer teán aļ Zahíronk , Názenk, o Moda iskán laozánk
Baloc cágiŕd aŧí Balocí o Bráhuí bolí teŧí vajúd tixene. Bráhuí laozánk
ná geştir başx şáirí e, o nasr aŧí Bráhuí loazánk piní o demraí kattane.
Bráhuí Likvaŕ
Niviştok: Liákat Saní
Brahui nivişt ná bábat dá pakk pánińgpak ki arátam án Bráhuí nivişt ná
biná masune? Aeno sáŕí á vaxt aŧí Bráhuí nivişt ná ará droşum áteŧí ki
nivişt o xuán marek tadoká vaxt aŧí dá asiŧ án geştir droşum áteŧí
nivişta marisá bassune. Dá ridaŧ Bráhuí bolí á paŧŧ o pol karoká cáindár
átá guşát jitá jitá e. Abdul Ráhmán ná xiyál aŧí “Bráhuí vaxt zamána seŧí HÍRO ĢULEFÍ
ánbár nivişta kannińgáne”. Andun Abdul Ráhmán asi pen hand ase
á tená kitáb Brahuí zubán o adab kí muxtasir táríx, ŧí dun nivişta kek,
“Bráhuí zubán irá hazár sál must kuroştí likvaŕ aŧí nivişta massune o
Islám án guð Bráhuí zubán Arabí likvaŕ e tenáí kare”.
Kuroştí likvaŕ ná ridaŧ dá ít moní barek ki Ísáí sál aná niyám aŧí
asi riyásat asená Kajolá Kadfízas piní o bádşá as gidrengáne. Andá
zamána ŧí Bráhuí kuroştí likvaŕ ŧí nivişta massune. Andá daor aná şáhí
ŧakká asená asi mon á Kajolá Kadfízas ná foŧú o elo mon á mehş várá
nivişta e. Foŧú ná dápár epár dá vaŕ nivişta e:
Mahá rájá, rájá dá rájá sá, duvá potará sá, kajolá kadfizá sá.
Dáŕe dá soj vadí marek ki maga jáí buŕzko laozák Brahuí bolí ná o? Dá
soj átá pakk o sahí varandí kin bolí cáindár áte tadoká tevaí daor aná
bolí tá paŧŧ o pol e karoí tammik.
Seńzdamíko sadí o okán pad nivişta maroká kitábák Xidmat=e=Dín Majhúl=ul=Isam Amlíyát=e=Guhar bár Bráhuí
Nozdamíko sadí aráŧí Bráhuí nivişt irá droşum aŧí xanińgik. Maktaba
Durxání arabí likvaŕ e dod tis to andá daor aŧí elo páraģán kiblaí mulk
áteán baroká angrezák roman likvaŕ aŧí Bráhuí nivişt o xuán karer. O
andá vaxt aŧí giŕás bandaģák arabí o romam likvaŕ imlá ná ridaŧ şefko
Bráhuí báşá tekin jága as sindí to jága as paşto ná vaŕoðaol á
raddobadal kera.
Kaepŧan Nikalsan o Allá Başx Zahrí buŕzko cár Bráhuí ná sarjamá báşá
te Sindí imlá ŧí nivişta kannińg kin dáftá zíá cár cár tik xalkuno.
Malik Dád Kalátí , Mullá Nabo Ján o giŕás pen Maktabae Durxání ná
álimák Bráhuí ná buŕzko cár sarjamá báşá te Paşto imlá ŧí nivişta
kannińg kin dáftá keraģ án xan as kaşşáno.
Dá asi jitá o soj ase ki Bráhui ará ará ki likvaŕ áteŧí nivişta marisá
bassune ode ará ará lisání vaelák palveŕ kareno? Dun ki arabí likvaŕ
aráŧí eráb zer, zabar, peş átá xalling allamí e. Elo dá ki arabí ná amo
no báşá tá nivişta kanning yá illing am candí lisáni vael áte vadí kek.
Dákán bedis fársí likvaŕ am lisáni aŕojanjál áteán hork aff. Antae ki
fársí likvaŕ aŧí Bráhuí ná har laoz musi droşum aŧ xuáning marek. Aga
fársí likvaŕ aŧí mím o şín avár likkingir to dá musi vaŕaŧ xuáning
marera:
Maş Miş Muş
Dá vaŕ ná sadd átá kac aŧ fársí likvaŕ aŧí imlá ná vael ák arer aráftá
savab án Bráhuí nivişt o xuán ŧí candí aŕáng ák barera.
Bráhuí likvaŕ e anduná lişání o imlá ná aŕáng áteán pah kanning kin
allamí e ki bráhuí kin Roman likvaŕ e tená í kanninge.Bráhuí Roman
Likvaŕ ná kaddokáŧ, haesíyat, gurj ante? án axxas imlá ná
vaelák esar marera? Dá soj átá varandí te pen vaxt as etina.
Noambar aŧí ná
arfoká gám teán asiŧ as dá am are ki aeno táríx aŧí avlíko vár ixbár
aseŧí Brahuí bolí roman likvaŕ aŧí nivişta manninge. Bráhuí Roman
Likvaŕ ŧí Bráhuí báşá tá ridoband, ki aráde Bráhuí bolí cáindárí ná gurj áte moná tixisá guððíko droşum tiss, dá
vaŕo:
Bhallá báşá gal
Cunká báşá gal
Dá vaxt á Bráhuí Roman Likvaŕ ŧí kul síopanc báşá tekin
nişán yá arf joŕ kanningáne, aráfteŧí bístohaşt sarjamo o hast
allamo báşá arer, aráftá ridoband dá vaŕe.
Sarjamá báşák:
Allamá báşák:
Murģuná Allamá báşák:
ásmán, álum, ádenk
ílum, íļ, goríc
elo, beģam, memán
úlun, zú, dárú
or, moko
Guanðá Allamá báşák:
Bráhuí Roman Likvaŕ ná rid tiroká báşá te páning yá xuáning kin
dáftá pink murģuná allamá tavár átá kumak aŧ páningira. Bedis
guððíko panc báşá teán elo kul aná tá guð sar aŧí murģuná allamá
báşá tá tavárk barera.
Avála
Abdul Rahmán Bráhuí, “Bráhuí Zabán o adab kí muxtasir táríx”
markazí urdú borð, Láhor.
Gul Xán Nasír, “Koc o Baloc”, zamurrud Pablíkeşanz, Koŧá.
Liákat Saní, "Bráhuí zabán=Rudom o Áxubat" şeńk matane.
Dá sarál e xuánińg kin şefko kitáb átián am kumak allińg mannińg
kek:
Allá Başx, avlíko şeńk, iraŧŧamíko şeńk, Bráhuí akeðimí Koŧá
Razzák Sábir, “Bráhuí Likvaŕ”, Bráhuí Adabí Súsáiŧí, Koŧá.
Abdul Rahmán Bráhuí, “Bráhuí aor urdú ká takábulí jáiza Bráhuí akeðimí Koŧá.
Ģulám Haedar Asrat, “Bráhuí Káida urdú=bráhuí”, Bráhuí
akeðimí Koŧá.
Pír Mámad Píral Zuberáńŕí Lhaŕí, “Bráhuí, urdú ásán grámar”,
Bráhuí akeðimí Şávakşá Roð Koŧá.
Mámad Atá Ullá Xán, “Urdú zúd Navísí ká irtiká”, Muktidara
Kaomí zabán, Islám ábád.
Bráhuí pin
Laoz "Bráhuí" amar pin tammá? dá bábat zabán cáokák jitá jitá ít
kareno dunki,
"Bráhuí" pin tammińg ná savab áte dávaŕ darşán kek, "Bráhuí
o Nároí ŧí fark affak, "Rava" Siráikí ŧí Maş e pára.Nároí maedán teŧí
raheńgra, dá aŕtomák Arab nasl án o, o dáfk Balocistán ná asal o andí
á bátíko".
Mámad Sardár xán Baloc
Sardár xán baloc laoz "Bráhuí" ná pin tammińg á dávaŕ darşán xiál
karene," laoz Bráhuí ná icco naslí o mafúm as aff .dá bíra ilákáí o pin
ase ará sifattí o darşání as kek".
Ðákŧar Abul Ráhmán Bráhuí
laoz Bráhuí ná mána o matlab ná bábat, Ðákŧar Abul Ráhmán Bráhuí,
ná dá xiál e ki, laoz "Bráhuí" mutkuná Fársí zabán ná laoz ase, ará
matlab "maşí á bandaģ" ná e.
Gul Xán Nasír o Malik Sáleh Lahŕí
Bráhuí pin tammińg ná rid aŧ Gul Xán Nasír o Malik Sáleh Lahŕí ná xiál
ák asiŧ o, ofk pára, "Bráhuí xalkat, elo baloc átá nisbat vaxtí amper, o
Al=Burrz maş aná eb o kehb aŧ ankení massur," "Burrz koh" ná savab
án "Burrz kohí" pin tammár, ará aeno "Bráhuí" ná droşum alk.
mustí xuánińg kin rumáişt
dá sarál án pen valad mannińg kin Gul Xán Nasír ná "Koc o Baloc" e
ubbo.
Bráhuí pároká tá bárav aŧ dun
páik, "dáft' vatan "Kalda" e, ará dariá Frát ná suel kutbí pára ģáŧe, ará
Xalíj Fáras án Bábul iskán tálán e." Bábul ukúmat ná pinnińg án guð
dá Áşorí saltanat ná asi başx as ass. ará Azrat Ísá ná vaddişt án sál must iskán ukumrání kare. dá amo daor e, arátam Baní
Isráíl, Dáúd alae slám ná kamáşí ŧí Falastín aŧí tená ukúmat e joŕ kare.
Baloc ák Arabistán án peştammińg án pad Eşiá=e=kocakk o Irák áŧí
ankení massur, andákán ampisá '=Ílum Máźandrán=' o Fáras á bassur,
padán Kirmán án barisá Balocistán aŧí bassur, Bráhúí párokák,arátam
dáŕe bassur to dáŕe Balocistán Drávaŕí, Medí, Írání o Túrání kaomák
ábád assur.
Bráhuí o Barva
Pin "Bráhuí" amar dod alk? dá bábat asi jitá xám ázmúnda o ít as
moná barek ki, "Bráhuí", "Barva" ná şontar á droşum e, "Barva" mulk
Şám aŧí asi dariá se ná pin e. ará Halabb ná xuŕk, Jabal Lubnán án peş
tammik o Ateba ná cakkul Jíhl aŧí avár marek.
Balocí ná xalkí şaer áteŧí "Halabb" e Baloc á tá anken pánińgáne, o dá
şaer ák avlíko vár "Kaepŧan Líc" ná xizmat aŧ Jarnal Eşiáŧik súsáiŧy
áf Bańgál aŧí şenk massur. arákán pad elo duniá Baloc án balad
massur.
Bráhuí pin: elo Xám Ázmúnda ģák
Laoz Bráhuí ná pin o dod tammińg ná bárav aŧ, andí o peşan ná
zántkár ák jitá jitá "Xám ázmúda" moná atissá dun darşán
kareno,
Bráhuí, "Rava" ná şontar á droşum e, o "Rava" Sindí zabán ná laoz
ase, sindí ŧí "Rava" "Maş" e pára.
o Maş teŧí raeńgoká bandaģ áte "Ravaí" pára.
laoz Bráhuí ná pin tammińg ná bárav aŧ asi pen xám ázmúnda as
Írání laoz "Buro"' ará Bráhuí ŧí "inińg" ná mána e etik ton ganðińgik,
arátam Bráhuí pároká xalkat, amp o biŧ karisa, Írán e sar mass, to
amoŕe asi umr as tadefe, dá xalkat tená pið e valifińg kin, amoŕe luŧ o
pul e biná karer, der ser, Íráník dáftá illat oádat án purxún massur,
guŕá ofk tená bádşá "Noşerván" á dáhńí innár, ki, Bráhuík nane bámus
iskán karer, ní dáfte, dáká kaşşa. Noşerván, dáfte ukum tiss ki, Írán án
"inbo" aráde Fársí ŧí "Buro" pára, arátam Bráhuík bráhuí párokák
"Buro" e bingur o aerání o arrifoká tab aŧí tená kunðá nişa karisa
párer, "Í"? yání nan kán?. to báhzák dá pára ki, Fársí ná "Buro" o
Bráhuí ná "Í" avár marisá "Bráhuí" joŕ mass.
Bráhuí púskuná şáirí
Niviştkár Liákat Saní Sarí pin
Bolí Bráhuí Laozánkí tankíd
Şenkkár Şenk de Droşum Panna ģák
Bráhuí púskuná şáirí Liákat Saní ná nivişta karok, Bráhuí bolí ŧí maroká
púskuná şáirí ná zíyá asi paŧ o polí jác as e. Dá kitáb e cáp karene.
Bráhuí “Tavák” Bráhuí
Niviştok: Liákat saní
“Tavák” , “Tavár tá Ilm” ná asi başx ase. “Tavák” aŧí zabán
yá bolí ase ná ít, yá pároká tavár átá bárav aŧ cáindárí tinińg ná koşist
kannińgik.
“Tavár tá Ilm” aŧí tavár átá jon aná
başx uzviátí átá ridaŧ jác allińgik, ki ará
tavár bá aná ará başx atá asi elo to millińg án joŕ marek?
Asi zabán yá bolí ase ŧí tavár átá tenpten millińg ná savab áte poh
mannińg muşkil marek. Andá vael o muşkilí án paccińg kin, “Tavák” aŧí
am=áváz á tavár áte jitá kannińgik.
Ará te “Buniádí tavár” o “Iraŧŧamíko tavár” ná
pinaŧ irá jága ģá jitá başxińgik.
Buniádí tavár áte Ańgrezí ŧí “”o Urdú ŧí “saotía” pára. Iraŧŧamíko
tavár áte Ańgrezí ŧí “”o Urdú ŧí “zaelí áváz” pára.
Andun Saensí bábat zabán o lisáníát ná jác e allińg kin Buniádí o
Iraŧŧamíko tavár átá nişán o alámat áte jitá kannińg kin dáfte
brekiŧ áteŧí jitá nivişta kannińgik.
Agá asi báşá se ná bábat dá pánińg xuán ki dá Buniádío tavár ase to
dáde siddá ińgá lakír átá niám aŧí daváŕ nivişta kannińgik. Aráŕán
dá samá tammik ki dá tavár Buniádío tavár ase.
Andun aga andá báşá e Iraŧŧamíko tavár yá zaelí áváz ase ná ridaŧ
unnińge to dá de bhallá brekiŧ yá lakír teŧí dun nivişta
kannińgik. aráŕán xuánok o niviştok e dá samá tammik ki dá báşá
Iraŧŧamí tavár ná ridá bassune.
Buniádí o Iraŧŧamíko tavár áteŧí fark.
Buiádí o Iraŧŧamíko tavár teŧí fark e darşán kannińg kin, giŕás laoz
átá missal áteán kumak alena. dunki,
andaģ : Naváb, kubba,
ŧí arávaŕ ki aná tavár bá án peştammik, ar musi laoz áteŧí aná tavár jitá jitá adá
marek. Bandaģ aŧí nivişta maroká aná
buniádí tavár e aráde leŧoká lakír áteŧí
nivişta kena.
Navá , ku bba aŧí istimál maroká aná amo vaŕ aff, ará Bandaģ aŧí ass.
Navá , ku bba ná e bhallá brekiŧ áteŧí nivişta kannińgik
antaeki Navá ku bba ná , Bandaģ ná aná pánińg ná vaŕ án jitá e.
Dákán bedis şef aŧí ará cir sitr aŧí baroká báşák şef o buŕz asi elo ná
am maxraj o yání dáftá pánińg ná rido band o vaŕ asi vaŕ e. dunki,
Andun,
Puŧ, Buŧ aŧí
Táńg , Dáńg aŧí,
Kál, Gál aŧí,
Cár, Jár aŧí,
Sár, Zár aŧí,
Fál, Vál aŧí,
Buŕzko laoz átá avlíko báşák am maxraj o yání aŕtomá cir átá báşák
asi vaŕ adá marera. Bíra dáteŧí fark dá vaŕ darşán marek, aga,
e buniádí tavár ná darşání kin pán to pánińg vaxt á nane dá samá
tammik, ki date pánińg vaxt á nana bá “bańd”, “guńg” marek.
Andun, araŧŧamíko cir aná,
báşáte pánińg vaxt á bá “bańd” mafak. na avlíko cir válá báşátá pánińg
áńbár “guńg” marek.
Áŕí Tavár buŕzko laoz áteŧí bíra asi, asi báşá badal kannińg án laoz átá mána ŧí
am tabdílí bass. dunki,
Guŕá dun ińgá tabdílí ará bíra asi báşá ase án bare dáde "Áŕí tavár" pánińgik, o Urdú ŧí “aklí joŕa” pára.
Zabán ase ná buniádí á tavár áte "tavár ná bobilk" (saotí ikáí) am pára,
aráfteán laoz aná mána ŧí fark vadí marek. andun arátam ará tavár ná
fark yá badlí án laoz aná mána ŧí fark o badlí bass to dá pánińgik, ki
artomá tavák “Buniádí” yá jitá o tavár o.
Andun báz á jága ģáteá tavár yá am maxrij báşá tá badlí án laoz aná
mána ŧí fark bafak. Dunki,
Sá, Sá aŧí
Xáz , Xáz aŧí, aná avlíko laoz ák bámána o vale iraŧŧamíko
laoz áteŧí bíra asi am=maxraj o báşá yá tavár ase badal kannińg án
laoz to badal mass vale o be mána o laoz as mass. Guŕá e
iraŧŧamiko tavár yá pánińg kannińg kena. Avála Liákat Saní, “Bráhuí zubán=Rudom o Áxubat”, şeńk matane .
Sarjambáşák Báşá Pin ta Laoz aŧ
cáindárí bolú pirrik síla şántul vágú xáxar zaģm źal ģár fáida meļ nok laşşí gidán cuná tafar ŧikkí rillí kaŕab dú yala đaggí hal jammar kukkuŕ cáń meļ
Allambáşák Báşá Pin ta Laoz aŧ
cáindárí ádenk ílu úlun or eŧ amb ispar ullí
Bráhuí o Barva
Pin "Bráhuí" amar dod alk? dá bábat asi jitá xám ázmúnda o ít as
moná barek ki, "Bráhuí", "Barva" ná şontar á droşum e, "Barva" mulk
Şám aŧí asi dariá se ná pin e. ará Halabb ná xuŕk, Jabal Lubnán án peş
tammik o Ateba ná cakkul Jíhl aŧí avár marek.
Bráhuí o Fársí
laoz Bráhuí ná mána o matlab ná bábat, Ðákŧar Abul Ráhmán Bráhuí,
ná dá xiál e ki, laoz "Bráhuí" mutkuná Fársí zabán ná laoz ase, ará
matlab "maşí á bandaģ" ná e.
Aválá
Ðákŧar Abul Ráhmán Bráhuí, "Bráhuí zabán kí muxtasir táríx"
markazí urdú borð láor.
Bráhuí o Kalda
Bráhuí párokátá Balocistán án málav ná and o anken ná bábat ,páikm, "dáft' vatan "Kalda" e, ará dariá
Frát ná suel kutbí pára ģáŧe, ará Xalíj Fáras án Bábul iskán tálán e."
Bábul ukúmat ná pinnińg án guð dá Áşorí saltanat ná asi başx as
ass. ará Azrat Ísá ná vaddişt án sál must iskán ukumrání
kare. dá amo daor e, arátam Baní Isráíl, Dáúd (alae slám) ná kamáşí ŧí
Falastín aŧí tená ukúmat e joŕ kare. Baloc ák Arabistán án peştammińg
án pad Eşiá=e=kocakk o Irák áŧí ankení massur, andákán ampisá 'Ílum
Máźandrán' o Fáras á bassur, padán Kirmán án barisá Balocistán aŧí
bassur, Bráhúí párokák,arátam dáŕe bassur to dáŕe Balocistán
Drávaŕí, Medí, Írání o Túrání kaomák ábád assur.
Bráhuí o Nároí "Bráhuí" pin tammińg ná savab áte dávaŕ darşán kek,
"Bráhuí o Nároí ŧí fark affak, "Rava" Siráikí ŧí Maş e pára. Nároí maedán
teŧí raheńgra, dá aŕtomák Arab nasl án o, o dáfk Balocistán ná asal o
andí á bátíko".
Bráhuí o Rava
Bráhuí, "Rava" ná şontar á droşum e, o "Rava" Sindí zabán ná laoz ase,
sindí ŧí "Rava" "Maş" e pára. o Maş teŧí raeńgoká bandaģ áte "Ravaí"
pára. dá kán bedis, Laoz Bráhuí ná pin o dod tammińg ná bárav aŧ,
andí o peşan ná zántkár ák jitá jitá "Xám ázmúda" ģáte
darşán karisá moná esuno.
Bundar asi xáso sarhál asená bábat niviştánk átá drustírástí ná panna
as marek. Dáŧí amo sarhál ná bábat guanđ o cáindárí se án pad amo
sarhál to gańđok elo niviştánk, xáot o foŧú tá gańđ ák asi jága ģá
millira. Asi sarhál o oná amrang cáindárí tá asi jága ģá sáŕí manning
án radbadalkár áte am ráhşoní rasengik ki ofk ará piŕ á ziát kárem ker
o baŕáhí ittir.
Panna e púskun kar
Vikízántgird ŧí babo xaer aŧ,
ájo zántgird arásiŧ aŧí
arkas radbadal kanning kek .
Bráhuí bolí ŧí 550 niviştánk sáŕí o
Bolí Baloc Đaģár Táríx Zánt Dín
Indí Dín Islám
Bráhuí Laozánk
Ģuŧŧ bundar ák
Gicená niviştánk
Baloc asi xalkat asená
pin e aráfk Balocistán
ná iláka ŧí túlira. Dá iláka
dekíalleng Eşíá ŧí
soeldekíalleng Pákistán ,
soeldeŧik Írán o
soeldekíalleng
Aoģánistán aŧí barek.
Dákán bedis Baloc ák
bhallo kacc aseŧí Omán,
Baeren, Turkmánistán ,
o Kíníá ŧí am rahengira.
Baloc ák geştir Balocí o
Bráhuí bolí teŧí ít kera
vale okán bedis Ketrání ,
Siráikí o Lásí bolí teŧí
am ít karoko bház e iŧí
tá.
Baloc maxlúk ná đeh
geştir rek, jabal o
gayáván e, andá xátirán
oftá rájí tab am saxt o
beparvá joŕ massune, o
dáfk táríx aŧí icbar darí
tákat áte mannitano, o
oftá julav átá xiláf jang
kareno. Baloc ák geştir
Musulmán o Sunní
Islám ná Hanafí akída e
mannira. Elofk tá Zikrí
Islám e mannira. Asi
bhallo kacc ase aŧ Baloc
ák Baxxál o Sikh am
arer.
...Ambár Pen
cáindárí...
Zebá ģá jihán Soelí Eşíá asi iláka
sená pin e ki
Himálíá ná şefko kunđ
aná mulk áteton avár
oná deŧik o dekíalleng
kunđ aná mulk ák avár
o iŧí ta. Geştir mannok
ák Bangládeş , Bhúŧán ,
Inđíá , Máldíp, Nepál,
Pákistán o Sirí Lanká e
dá iláka ná mulk lekira.
Giŕás mannok ák
Aoģánistán, Barmá, o
Tibbat e am dáŕton avár
ganđira. Duniá ná ábádí
ná pancamíko başx
Soelí Eşíá ŧí rahengik.
Dá iláka bházá handí
jheŕa ģátá ámác marisa
bassune ki oŧí iláka ná
irá aeŧmí tákat, Pákistán
o Inđíá, ná niyám aŧí
maroká jang o jadal ák
am avár o. Iláka ná
iktasádí tarakkí kin, iláka
ná mulk átá tenpaten
baddhí kin ná pin
aŧ gall as am joŕ are.
Dodrubedaí bistár aŧ
Tibbat am anná iláka ná
başx as lekingik, vale
siyásí súrat aŧ dá iláka
ģán jitá e. Dá iláka ná
bház mutkuno táríx as
e. Andá đaģár duniá ná
mutkun á taezíb átián
asiŧ Sind Benŧ Taezíb
ná bundar massune.
...Ambár Pen
cáindárí...
Namírán
Nádir Kambráńŕí
Bráhuí bolí ná piní o şáir
as gidrengáne. Oná aslí
pin Abdul Ģafúr ass o
aŧí vadí mass.
Bráhuí bolí ŧí maroká
púskuná şáirí ná amo
sarxel şáir átián e, aráfk
şáirí soc o fikr átekin
púskuno kasar as
malár. Şáirí ton avár, o
tená vaxt aná siyásí va
áşobí şefbuŕz áteŧí am
sargaramo kárkun
asená bistár aŧ piní e.
Oná piní á kitáb Şanza
Girok aŧí şáirí ná sarhál
ák am ráj aná vael o
áşobí siyásat massuno.
Nádir Kambráńŕí o Bábú
Abdul Rámán Kurd asi
daor aná şáir assur o
asi vaxt aŧí şáirí ná biná
e karer. Dáfk şáirí o
adabí tálukdárí án
bedis, siyásat aŧí am
sangat assur.
...Ambár Pen
cáindárí...
Gicená Foŧú
Hingol aŧí liccaģ ná men. Iláka válák "zir
(samandar) ná xan" (daryá e camm) pára
tá. Dá iláka ŧí duno kaí men arer.
...Ambár Pen cáindárí...
Anná tú aŧí... Bunták/Anná tú aŧí
Bemaŧŧ á ít
“ Ájoí ná kunđá naná pand
toning mafak. Nan xulís e
tená moná aŕanģ as joŕ
manning kin illipan. ”
Naelsan Manđelá
...Ambár
Niviştakár átekin ráhşoní
Vikípeđíá ŧí arkas radbadal kanning
kek Í amar baŕáhí ittiv?
Púskun niviştánk ná biná kar
Sáŕí niviştánk áteŧí radbadal kar
Ust kar!
Radbadal Ráhşon
Púskuno Niviştánk
Sarhál ná avalsar aŧí zarúr illire.
Niviştánk ná biná kar
Elo Vikípeđíák
Drávaŕí: Elok: English ·
Sanskrit · Hindi · Gujarati · Oriya · Marathi · Bengali · Kashmiri ·
Ģuŧŧ Vikípeđíák
Buro=Í
laoz Bráhuí ná pin tammińg ná bárav aŧ asi pen xám ázmúnda as Írání
laoz "Buro"'(ará Bráhuí ŧí "inińg" ná mána e etik) ton ganðińgik,
arátam Bráhuí pároká xalkat, amp o biŧ karisa, Írán e sar mass, to
amoŕe asi umr as tadefe, dá xalkat tená pið e valifińg kin, amoŕe luŧ o
pul e biná karer, der ser, Íráník dáftá illat oádat án purxún massur,
guŕá ofk tená bádşá "Noşerván" á dáhńí innár,ki, Bráhuík nane bámus
iskán karer, ní dáfte, dáká kaşşa.
Noşerván, dáfte ukum tiss ki, Írán án "inbo" aráde Fársí ŧí "Buro" pára,
arátam Bráhuík (bráhuí párokák) "Buro" e bingur o aerání o arrifoká
tab aŧí tená kunðá nişa karisa párer,"Í"? yání nan kán?.
to báhzák dá pára ki, Fársí ná "Buro" o Bráhuí ná "Í" avár marisá
"Bráhuí" joŕ mass.
Burrz Kohí
Bráhuí pin tammińg ná rid aŧ Gul Xán Nasír o Malik Sáleh Lahŕí ná xiál
ák asiŧ o, ofk pára, "Bráhuí xalkat, elo baloc átá nisbat vaxtí amper, o
Al=Burrz maş aná eb o kehb aŧ ankení massur," "Burrz koh" ná savab
án "Burrz kohí" pin tammár, ará aeno "Bráhuí" ná droşum alk.
Avála
Gul Xán Nasír ná "Koc o Baloc" panna
Buzgal
Eŧ, Mat o Daģat tá(Daģar tá) bhází e buzga pára, andun laoz "Mál" am
buzgal kin pánińgik. buzgal aŧí asiŧ án ziát "Jalab" o "kaŕda" marera,
buzgal o mál ná xuája e "Bágiá" pára, o buzgal e xuáfok á bandaģ e
"Şuán" pára. andun, astgár á Bágiá tá buzbal azár án geştir (Eŧ, Mat o
Daģar) marek. guŕá şuán 'xuáfoká buzgal ná ar Eŧ, Mat o Daģatte pho
mannińg o sarpand mannińg ná xátir án buzgal e şefko, giŕá tá rid aŧ
jitá jitá pin o droşum teŧí başxik, tánki, ar eŧ, mat o daģar e gurj aná
vaxt birrińg o jitá kannińg ke.
Rańg aná bábat Eŧ tá pińk
Morak
Morak laoz "Mon" án peştammáne, mon yání siágí, ará píun
maff. buzgal yá Meļ teŧí Morak, amo Eŧ yá Meļ e pára, ará caŧ mon
mare. oŧí mon ińgá rańg án bedis pen icc o rańg as baff. andun
Morak, mon ińgá Eŧ e pánińg án bedis, Mon ińgá bandaģ kin am
Morak pánińg mannińg kek. aráde "Muşkí" am pára.
Mallak
Mallak am rańg aná bábat Meļ(eŧ o kuhrr) tá asi vaŕ ase, mallak á meļk
irá rańg aná avárí án droşum alera. Mallak á eŧ aná Xafk xísun o elo
mucc á jon ti mon marek.
Búhrí
Búhrí amo eŧ ti pára, aráftá jon aŧí irá rańg mare. aga eŧ ase ná Xafk
píun massur o elo muc á jon ti mon mass to amo rańg aná eŧ e
"Búhrí" pára. laoz búhrí ará ná mána píuní ná e, dá "Búhrá" án
peştammáne.
Droşum ná bábat Eŧ tá pińk
Xaff tá bábat Eŧ tá pińk
Marģ aná bábat Eŧ tá pińk
Buzgal e aloká nájoŕík
Bámus sáhdár tá badan ná uzva as marek ki sá alling o gand kashing
kin bakár marek.
Dáfte am ur
Insán ná bámus
Sáhdár tá uzva
Bárdár (bárdán) guaffta ŧí tirikkal ná irá páŧ tá niám aŧí asi jitáo páŧ as
andun taffińgik, ará ná droşum A ánbár xanińgik, aráde Sáráván aŧí
Bárdár o Jáláván aŧí Bárdán ná pin aŧ cára.
Bárdár ná kárem
Guaffta e dam karoká makŕí e dá ná zí á tixińgik. Bárdár makŕí ná
vazan o boj e jhallik, o báz vaxt átiá dáde luģúşt kannińg kin dáná zí á
káŧumío tel şáģińgik, tánki makŕí e moní padí kannińg vaxt á subak
kannińge o ásání aŧ sure.
Básal guaffta ná kárem ná káŧum aŧí kás aná tiroká rotk áte pára. Dá
guaffta ŧí púskun biná maroká kárem ná buniád aŧí tiroká kás aná rotk
áko ki yala salira. Andáŕe ra band am şáģingik.
Báskí
Búhrí
Búhrí amo eŧ ti pára, aráftá jon aŧí irá rańg mare. aga eŧ ase ná Xafk
píun massur o elo muc á jon ti mon mass to amo rańg aná eŧ e
"Búhrí" pára. laoz búhrí ará ná mána píuní ná e, dá "Búhrá" án
peştammáne.
Bráhuí báşágal ná bístamíko o bunyádí ŧeđí Látíní báşágal ná
musiŧamíko báşá e, o tene án sarjambáşá as e.
Bunyád Kárbandí Amkárem nişánk
Dá niviştánk nemgađalo e. Dád sarjam kanning kin numá
kumak bakár e.
Pişşí harám o sádár as e. Dá sádár urá teŧí láho am
manning kek. Dá kaí rang o kacc aŧí dú barek. Geştir uráteŧí hal tá
xátirán sánbingik. Urá ŧí sánbhoká pişşí urá ná elo láho karoká sádár
tá badxuá mafak. Pişşí e urá teŧí sánbhing ná đass gír aseán millik.
Andá xátirán xalkí kissa o matal áteŧí dáná láixí piní e. Ģuŧŧ án piní á
matal dáde: “Pişşí ná pí e kárem aŧ esur, kađ kare te
Cácá Bráhuí bolí ŧí ukum troko ít ase, dunki, Ańrezí ŧí o
urdú ŧí ukmía fel e.yání cácá ŧí iá “Cá” o ,ará ná matlab cáińg áne, aga
kas e dá pánińg e “ki, kaná dú ŧí ant o, ní cá?” arena matlab dá vaŕ
marek ki, ant ní cása ki kaná dú ŧí ant ase?.
Laoz aná táríx
Ukum troká ít cá, e irá gummuro nivişta kannińg án dá “cácá” mass,
yá andá ukmía ít á macciŧ pen zor şáģińgá. O cácá ase púskuno laoz
as joŕ mass, ará ŧí kas aná láixí e cáińg kin arrifińgik, ki ode, ðaģár,
bandaģ, o elo giŕá tá bárav aŧ axxas búd o cáindárí are? Andun giŕás
bolí cáok átá rid aŧ, “Cácá” Drávaŕí laoz “Cácem” án peştammáne,
arena matlab,ít ase ná ráz aŧí mannińg, vedan, poşída o rázdárí ná e.
Dod aná táríx
Dá kán must, nana xalkí maxlúk, arátam ki, tená buzgall, ðaģár o elo
poriá án damdreńgáka o şám ato urá ģá bassaka, guŕá şám aná iraģ
kunińg án guð, xalk aná tevaí bandaģák (aráfteŧí, kamáş, píro varná,
cunák o niáŕík am massura) ase Gidán yá koŧí ase ná nipád á muc
massura, aga yáx aná şám as ass to xáxar as laggifera o xáxar ná
dápár epár giŕd túsura. Guŕá sát terí kin, şaer o bágul, kissa, cácá o
pen guází kannińg áka.
Dunto cácá şám aná mana pás ter kannińg kin şágińgára, vale dáŧí,
láixí, tá darak am laggáka, ki, filán bandaģ axxas cáik yá axxas pho e?
Dá muccá amal e “cácá şáińg” pára. “Cácá şáińg” kin dá allamí e ki,
dáŕkin asiŧ án ziát bandage ná gurj marek yá “Cácá şáińg” irá ŧolí
(kaŕda) ná niám aŧí guází kannińgik. Kul án málav, ‘Dańg’ átá faesila
marek, ki, filáń filáń ilákaģák dá ŧolí ná o , o elo iláka ģák elo ŧolí ná o,
missal kin, asi ŧolí as Sáráván e o elo ŧolí Jáláván e arfik.Andun amo
ŧolí “Cácá şáińg” e biná kek, ará kul án gicen ińgá ðhe yá dańg e
arfene.
Cácá şáińg ná vaŕ o đaol
Ŧolí ná kamáş yá pen básk as “Cácá şáińg” ná biná e dun kek, Cácá
cácá, Xarrun ŧik ŧik, na xaff na liŧik , pirģbota ant ase?
Iraŧŧamíko ŧolí válák, Cácá e pirģińg kin soc xalera, ki dá ná matlab
ante? Aga ofk sarpand massur ta to oná valid e etira, aga saí mass to
Cácá pinnik, guŕá otá várí marek ki Cácá as şár, aga dá ŧolí án kas as
am Cácá e pirģińg kattav to ofk mannira ki, dá Cácá ná matlab nane
batav to nane pábo ta. Andáŕton cácá şáoká ŧolí ná kamáş hakkal kek,
k inane “Ðeh” as etabo, guŕá avlíko ŧolí tená dańg maroká iláka ģátián
asi şár as etik ki dabo “Ðháðar” numá e. guŕá dá ŧolí ná kamáş dá vaŕ
Cácá ná matlab e páik,
“Ðháðar e den lak murád aŧ, ust aná kám aŧ, áxí báxí ken kunen, bher
mher o juán ińgá giŕák ta nana, xráb ińgá giŕák te numá, nana báhjí
bare num ģap ģap aŧ kunbota, numá báhjí bare nan aft maş án epár
xassin ta, nan xácin bop o ģálí te á, num xácbo Kucak átá jhul áteŧí,
nan kunen tás othálí teŧí, num kunbo kucak átá calanð áteŧí, dása
babo ki páv nume ki,(Puģuŧ e) ” andáŕ to ŧáhko, o maxxińg ná ná biná
marek. Andun dá silsila mustí inissa kek.
Cácá şáińg ná maksat
Cácá şáińg ná dod to nanto Pahválí á zind án nanto tafoke, “Cácá
şáińg” ná dod sát terí ton avár avár, şefko ŧik yá ít átá metal ná
darşání kin am doí mannińg kannińg kek, dunki,
Soc o bicár ná láixí vadí kannińg,
Navekal yá bází ŧí giŕás e ná matlab e paŧŧińg kin tiyyár mannińg,
Zaení láixí te páş kannińg,
Ðeh o ðaģár ná dańg o sím ton avár avár ar şár án balad mannińg,
Gírám maroká tá yátgírí,
Khaŧŧińg á “galobálí” o bá tining á “Sagg o sína” vadí kannińg.
Giŕás Cácá
Áŧik páŧík, páŧ xalásik (Tafar e).
Mexal maş aŧí kahð e (Nusxal e).
Ģúmbik o miş kek (Nusxal e).
Irkiŧí birkiŧí ráh e raván xalk aŧí (mehmán e).
Kahð ase hað án phurr e (bá o dannáńk).
Avála "Bráhuí kadím nasrí adab", kayyúm sosan,
Bráhuí, kadím nasrí adab, prof. Sosan bráhuí, panna, şenk aná sál, Bráhuí akeðimí koŧá.
Cácák
Cácá Matlab
Irkiŧí birkiŧí, ráhe raván xalk aŧí. Memán
Xaļ ta xal aŧí pinnipak, biŧ ta jal aŧí pálipak. Sexá
Kađđ ase, hađđ án purr e. Bá o dannánk
Xarruno daspák as patása ģán purr e. Ásmán o Istárk
Xarruná puc rişk án purr e. Ásmán o Istárk
Koringá mocaŕí laŧ o band kek. Áģoŧ (Kiştí)
Maono xarás ase á píuno jul ase. Iraģ o Tín/Táfú
Xalk ampene, Hanken á nílako eŧ ase. Hiss
Erí arman arfik cil man. Cavaŧ/ Rel
Báng etik vale kasas padán ti niváz kappak. Bángo
Sú ta anen e, sil ta xaren e. Bádring
Káik, kahttí kek. Biŧor
Dillá seŧí irá rang aná dír o. Xuáya/Xáya/
Baeda
Píuná gumbud, na dar na galí. Xuáya/Xáya/
Baeda
Piđá Xán, Xán á zore. Bín/ Bíńguní
Xísun gudí, padán pul binik. Barámí
Asi giŕá se, barf biŧik. Birve
Píro giŕá se, laŕzik. Birve
Bábú, yakká laŕzik. Birve
Balla, laŕzik. Birve
Asi giŕá se, laŕzik. Birve
Asi giŕá se, asíka cár nat aŧ káik valdáná iraŧ aŧ o
valdoná musiŧ aŧ.
Bandaģ (Cuná,
Varná, Pír)
Púh putrengá, darańg tammá. Bandaģ o Lep
Púh putrengá, Maş daŕingá. Bandaģ o Lep
Na tale ta, na tílí e ta, na johán e ta vale ar jága
báhz are. Bae
Cácikán ná már e, musi Ullí á suár e. Pádeńk
Asi giŕáse, kul duniá kunek te. Lumma ná Páļ
Sálum ná barot aŕde carp e. Pişşí
Xarrun ŧik ŧik, Xaff na liŧik. Puģuŧ
Cunko sáhdár ase, cár nat uta, liŧik af ta. Puģuŧ
Ŧikkí ŧambarí, niám ta sanjarí. Puhllí
Maş án dápár Ciráģ as are. Puhllí
Báva varná, Már pír. Pamba
Cil şax e, ciltán şax e, marde maedán şax e. Pímáz
Muse Íŕo káŧumk tá asi paŧŧí aseŧí tafoko. Tirikkal
Áŧo Xán, páŧ đalek. Tafar
Buhŧ áŧe, píuná Purráp jarakkik. Túbe
Tańk e taháre, bahá te sí azár e. Túfak
Asi kabr aseŧí, cil muŕda o. Tílík/Bákis ná
đabbí
Balla se, káŧum ti tafok e. Bohárí/Jáhrro
Balla se, káŧum ti tafok e, sob aton ar urá ŧí káik
putrengik. Bohárí/Jáhrro
Irkunj, birkunj, haftádohaft kunj. Bohárí/Jáhrro
Cal kunek, píuno dastár ase ta. Jahllak
Daryáb aŧí dúşa se, dúşa ná báŧí lál ase. Ciráģ
Maş án buŕzá e, búc án şef e. Cuk
De án xácik, nanikán carrengik. Búm (Búmb)/
Caģalcuk
(Caģalto)
Buŧ ase, buŧ aná zíá cuŧ ase. Culum
Ab ase, abíb ase, Tahl ase, Ciráģ ase. Culum
Habíb ase, Tabíb ase, Dukkán ase, Ciráģ ase. Culum
Zíán xáxar, keraģ án dír. Culum
Liŧik ta dír aŧí, káŧum ta xáxar aŧí. Culum /Ðívá/ Cimní
Asi giŕd o giŕá se, niám ta xálí e. Callav
Xat ase, gul xat ase, tippara te ant xat ase. Pipđ aná Cuná
Şaş íŕ o káŧumk tá asi paŧŧí seŧí tafoko. Gidán ná Cúŕík
Uc xaskune Sístán aŧí, ditak ti kaná dú áŧo. Hinnám
Uc xaskune Sístán aŧí, Jaģar ti kaná dú áŧe. Hinnám
Asi giŕá se, ará vaxt kask to dam kata zinda
marek. Xáxar
Zangí á túfak mur xalek. Xan /Nazar/Nigáh
Asi giŕá se, elofte xanik, tene xanpak. Xan/Nazar/Nigáh
Maoningá Tánzí, dír aná guází. Xavá
Lúc á paxír, piđ áte lakír. Xolum
Lúc á paxír, piđ áte lakír. Xolum
Sál aŧí asi vár barek, duniá e muccá ábád kek. Xolum
Kaná píra ná uc ák kahnđí o. Xolum ná Fasal
Láb án pad
Lak bandaģ, asiŧ ná kahŧŧiyá e kunera. Daraxt o Maeva
Alálo, Malálo, Sad sí Pálo. Dask
Hal dirká, búmbal dirká, Cár coŧal Xarmá dirká. Diştár
Alálká, bobálká, Cár coŧá Xarmú dirká. Diştár
Hađ ase, sú af ti. Dannán
Píun gudí dastárí te sael kek, Xísun gudí cáp
akek. Dannán o Duví
Asi Táhl ase, oŧí asi Galav ase, Táhl aŧí cáxú ase,
cáxú axxas ki taŕik, Galav caŧ mafak, táhl pur
mafak.
Duniyá/ Jahán
Şípáńk, maş aŧí. Dúşa
Giŕáse, káik nat af ta. Dúşa
Asi giŕáse, yakká sexá ŧí e. Duví
Asi giŕáse, asul báripak. Duví
Kohđ ase, tah ŧí ta dúşa se. Duví
Kaná báva ná cokarí,irá urá ná mon e yakká rofik. Xarás ná Bámus
o Duví
Asi giŕáse, Sexá af te. De
Asi giŕáse, be xáxar án básik. De
Şámá xanińgpak, de án barek. De
Laşkar e Saŕdár to asi suár as miŕik. De
Giŕdingá giŕá, kul e dost e. Kaldár/ Ruppaí
Giŕd gumbad, Şár pasand. Kaldár/ Ruppaí
Píun píun Kucik ánbár, aļ tafta duz ánbár. Kaldár/ Ruppaí
Cár nat uti kaŧ as aff, şáńzda baeda uti kukkuŕ as
am aff, are piní o arias. Kaldár/ Ruppaí
Cuk as aff kunđ aseŧí tafiv ta, duzas am aff, pá
ant ase. Kaldár/ Ruppaí
Jáman dás, arfik lak man káhs. Rel gáđí
Huş huş bemahár. Rel gáđí
Dángán talár engán talár, niám aŧí míringá Allá
yár. Zabán/Duví
Gaŧor guarán dirkáne, xísuná muxán pinnáne. Zaŕdalú
Tingí tok, Maş án girok. Zaģm
Mexal, Maş aŧí kahđ e. Zik
Sú, afta ŧí sil biŧik. Zíl/Orhad
Asi giŕáse, Í aráng káva kanto barek. Sexá
Asi giŕáse, pand kek damdarengpak. Sexá
Ant aŧ ki xaļ ti kaspak. Sexá
Ant giŕáse, dír aŧí pálipak. Sexá
Xaļ ta xalaŧ pinnipak, biŧ ta jalaŧ pálipak. Sexá
Í nişta Pato nişta, Í ráhí Pato ráhí. Sexá
Şikkulí, şam án epár. Síla o Dask
Pato cícakor ná kac e. Síla o Dask
Şite, Nute, guánz aná kac e. Síla o Dask
Cunko giŕáse, bahllo liŧik ase ta. Síla o Dask
Pá ta bárem arf, páik cuk as affaŧ, páta bál karak,
páik cuk as affaŧ. Şutur Murģ
Asi dariyáb ase, irá jága ģán dír barek. Giráńz/ Şúx
Pol ase, buŕzáí am vahik, şef am. Giráńz/ Şúx
Aŧaŧáńg beŕí aŧáng jot nitaŕ játú aŧáng. Cangáşk
Uccák be şolira peştammira, Dillák buđđengpasa,
Cukkák malásí án kahera. Peŕáp/Şavnam/
Şabnam
Píun, píun purváļ ánbár, coŧ coŧ gindár ánbár. Taok
Alláh tená xarrun xaní tiá urik pihr kek. Eŧ, Heŧ
Cágiŕdzánt (Ridband)
Balocí pin as e.
Balocistán ná piní o sardár as gidrengáne.
Dáfte am ur
Rind o Láşárí ná jheŕa
Guhárám
Rind
Láşárí
Sebí Cákar